Hệ thống giáo dục “không giống ai” của Phần Lan

Hệ thống trường học ở Phần Lan gây kinh ngạc: Cấm học sinh thi cử và coi giáo viên là nhà khoa học.

Ngưỡng mộ hệ thống giáo dục “không giống ai” của Phần Lan, GS Toner Wagner của ĐH Harvard (Mỹ) đã đặt chân đến đây, thâm nhập vào các trường học để giải mã nền giáo dục của đất nước này. Dưới đây là nội dung ông gửi đến truyền thông Mỹ sau chuyến đi.

Không thi cử, không cần nhà giáo dục

Bắt đầu từ những năm 1970, người Phần Lan đã tiến hành đổi mới việc tuyển chọn và đào tạo những giáo viên tương lai của họ. Đây là một bước căn bản trong quá trình cải cách giáo dục. Tất cả giáo viên đều phải có bằng thạc sĩ và tất cả phải được đào tạo trong cùng một chương trình đào tạo chất lượng cao. Kể từ đó dạy học trở thành một nghề được tôn trọng nhất trong xã hội, không được trả lương cao nhất nhưng cao quý nhất. Kết quả là trong các bài đánh giá học sinh quốc tế, PISA, Phần Lan đã liên tục xếp trên tất cả các nước phương Tây và thực sự chỉ có một vài nước phương Đông (với phương pháp học nhồi nhét) có kết quả tương tự.

Ở Phần Lan không hề có cuộc kiểm tra học sinh cấp quốc gia nào ngoại trừ một chương trình kiểm tra mẫu nhân khẩu của bọn trẻ; không phải để giải trình, không phải cho công chúng, hay để so sánh giữa các trường học. Điều tuyệt vời đó bởi vì họ đã tạo ra một mức độ chuyên nghiệp rất cao trong nghề giáo để họ có thể hoàn toàn tin tưởng vào các giáo viên của mình. Khẩu hiệu ở đây là: “Niềm tin thông qua sự chuyên nghiệp”.

Phần Lan được xếp hạng cao nhất trên thế giới về cải tiến, khởi nghiệp và sáng tạo trong giáo dục. Chính David Kearns của Xerox và Lou Gerstner của IBM đã kêu gọi một hội nghị thượng đỉnh quốc gia về giáo dục và họ đã không hề mời bất kỳ một nhà hoạt động giáo dục nào cả. Họ chỉ mời các CEO, thống đốc, thượng nghị sĩ và những người trong quốc hội.

Về nguyên tắc, giáo dục Phần Lan dành cho mọi người nên không thu học phí
Về nguyên tắc, giáo dục Phần Lan dành cho mọi người nên không thu học phí.

Không có chuyện học thuộc lòng

Người ta có thể nói rằng hệ thống giáo dục ở một nước không thể một mình giải quyết đói nghèo và trong nhiều trường hợp nó sẽ tự nhiên phản ánh sự đói nghèo. Phần Lan là một xã hội có ít bất bình đẳng về mặt kinh tế hơn Mỹ rất nhiều. Ở Mỹ, bạn muốn biết điểm thi ở một quận là bao nhiêu, bạn hãy tìm xem họ nghèo như thế nào.

Nhưng tôi đã đến một vài trường học tốt nhất ở những quận tốt nhất và ngay cả những trường tư của Mỹ và tôi nhìn thấy sự giáo dục quá đỗi là tầm thường của giáo viên ở đó khi họ dạy học sinh để thi. Và những bài kiểm tra thực tế chỉ là việc nhớ lại những thông tin, học nhồi nhét đề thi - nơi học sinh có thể vượt qua các kỳ thi nhưng lại chẳng học được kỹ năng gì cần thiết trong nền kinh tế tri thức toàn cầu.

Đây chính là điểm mấu chốt mà Phần Lan đã làm khác đi. Họ đã định nghĩa giáo dục chất lượng cao là gì và không chỉ là giáo dục ở mức độ trung bình. Họ có tiêu chuẩn cho nó. Thứ hai, họ định nghĩa những gì cần thiết phải học. Đó không phải là chương trình dựa trên việc học thuộc lòng mà là dựa trên sự suy nghĩ.

Làm thế nào mà Phần Lan đã nâng tầm vai trò của giáo viên trong con mắt dân chúng tới mức độ nó không chỉ là một nghề được tôn trọng mà còn là một nghề được tôn sùng? Họ thực sự nghĩ về giáo viên như những nhà nghiên cứu khoa học và lớp học là phòng nghiên cứu của họ. Vì vậy mỗi giáo viên buộc phải có bằng thạc sĩ và nó là một bằng theo đúng nghĩa của nó - nơi người ta không chỉ học mấy khóa học vớ vẩn về lịch sử và học thuyết giáo dục. Họ học những khóa học với nội dung giúp họ chuẩn bị tới một mức độ cao về mặt tri thức trong lớp học. Đó là điều đầu tiên.

Điểm thứ hai, họ định nghĩa sự chuyên nghiệp đó là làm việc tập thể hơn. Họ dành cho giáo viên thời gian trong trường học hằng ngày và hằng tuần để làm việc cùng nhau, để nâng cấp chương trình học và các bài giảng. Còn ở Mỹ hay nhiều nước khác thì sao? Chúng ta chỉ có mức độ chuyên nghiệp của thế kỷ 19 hoặc thậm chí tệ hơn thời trung cổ. Giáo viên làm việc cả ngày một mình. Sự cô lập chính là kẻ thù của cải tiến và sáng tạo, đó là những gì người Phần Lan tìm ra nhiều năm trước đây.

Hệ thống trường học đáng ngạc nhiên nhất trên thế giới

Trước chuyến đi thâm nhập giáo dục Phần Lan, GS Toner Wagner đã cùng với nhà làm phim Robert Compton thực hiện bộ phim tài liệu dài hơn một giờ đồng hồ về nền giáo dục Phần Lan với tên gọi: The Finland Phenomenon: Inside The World’s Most Surprising School System - Hiện tượng Phần Lan - Bên trong hệ thống trường học đáng ngạc nhiên nhất trên thế giới. Bộ phim nhằm kiến giải cho câu hỏi: Làm thế nào một đất nước công nghiệp hóa có thể tạo ra một trong những hệ thống giáo dục thành công nhất trên thế giới theo một cách khác lạ đến thế? Bộ phim không chỉ nói về giáo dục Phần Lan mà còn so sánh nó với nền giáo dục của Mỹ đặt nặng việc thi cử cùng với yêu cầu cải cách giáo dục đang nóng hổi trên chính trường Mỹ.

 

Theo Thiên Kim

Pháp luật TPHCM

 

Tag :
CÁC BÀI MỚI
Hà Nội: Nhiều trường học có nguy cơ mất... chuẩn
Hà Nội: Nhiều trường học có nguy cơ mất... chuẩn

(Dân trí) - Theo thống kê của Sở GD-ĐT Hà Nội, toàn thành phố có 434 trường chuẩn đã được công nhận từ năm 2008 trở về trước. Tuy nhiên qua rà soát, thẩm định lại chỉ có 284 trường đạt yêu cầu theo các tiêu chí trường chuẩn quốc gia.

Thứ hai, 27/10/2014 - 02:16

Những câu chuyện thú vị về mô hình trường học mới
Những câu chuyện thú vị về mô hình trường học mới

(Dân trí) - Phụ huynh yêu cầu mở rộng mô hình để con em đi học; Học sinh ngày càng mạnh dạn hơn trong giao tiếp; Không được hỗ trợ những vẫn quyết tham gia mô hình... Đó là một số những câu chuyện khá thú vị về mô hình trường học mới (VNEN).

Thứ hai, 27/10/2014 - 01:27

Nhà nước sẽ đấu thầu hoặc đặt hàng các đơn vị giáo dục
Nhà nước sẽ đấu thầu hoặc đặt hàng các đơn vị giáo dục

(Dân trí) - Nhà nước thực hiện phương thức đấu thầu hoặc đặt hàng, giao nhiệm vụ đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ giáo dục, đào tạo sử dụng ngân sách nhà nước có chức năng cung cấp dịch vụ sự giáo dục, đào tạo.

Thứ hai, 27/10/2014 - 11:34

Sáng đèn dạy thêm
Sáng đèn dạy thêm

Dù Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu giáo viên không đánh giá học sinh bằng điểm số, cuối năm không còn danh hiệu học sinh giỏi, tiên tiến và trước đó đã cấm dạy thêm đối với trường dạy 2 buổi/ngày nhưng việc dạy thêm, học thêm không hề giảm.

Thứ hai, 27/10/2014 - 10:15

Học viện Tài chính tuyển sinh Thạc sỹ Tài chính và Đầu tư
Học viện Tài chính tuyển sinh Thạc sỹ Tài chính và Đầu tư

Học viện Tài chính chính thức tuyển sinh chương trình Thạc sỹ Tài chính và Đầu tư (Master of Science in Finance & Investment), khóa 3, học tại số 6, Phan Huy Chú, Hoàn Kiếm, Hà Nội, bằng tốt nghiệp do Đại học Greenwich cấp.

Thứ hai, 27/10/2014 - 10:10

Chuyện về nữ Phó GS trẻ của dòng họ Nguyễn Lân
Chuyện về nữ Phó GS trẻ của dòng họ Nguyễn Lân

Gặt hái thành công khi còn khá trẻ, Nguyễn Ngọc Lưu Ly tự nhận những đóng góp của mình chỉ như hạt cát nhỏ góp vào biển tri thức chung.

Thứ hai, 27/10/2014 - 08:42

Cảm phục cụ bà 83 tuổi nuôi heo đất giúp học trò nghèo
Cảm phục cụ bà 83 tuổi nuôi heo đất giúp học trò nghèo

(Dân trí) -Từ đồng lương hưu hơn 4 triệu đồng mỗi tháng, cụ Nguyễn Thị Liên (xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp) nuôi hai con heo đất. Một con, cụ góp vốn với Chi bộ Đảng ấp 4 tổ chức đám giỗ Bác Hồ. Con heo đất còn lại, cụ “mổ” ra giúp học trò nghèo.

Thứ hai, 27/10/2014 - 07:50

Hội thảo du học quốc tế, cơ hội học bổng 100%
Hội thảo du học quốc tế, cơ hội học bổng 100%

Các bạn học sinh, sinh viên ai cũng có ước mơ được học tập trong một môi trường hiện đại, được tiếp thu kiến thức từ một nền giáo dục tiên tiến để có được một nền tảng vững chắc xây dựng tương lai ngay sau khi tốt nghiệp đại học.

Thứ hai, 27/10/2014 - 07:30

Gặp chàng trai lọt Top 7% điểm Quantitative thế giới
Gặp chàng trai lọt Top 7% điểm Quantitative thế giới

Nghiêm Hồng Nam - chàng sinh viên kỹ thuật Đại học Bách Khoa là một trong số ít người xuất sắc trên thế giới lọt top 7% có điểm số Quantitative cao.

Thứ hai, 27/10/2014 - 06:30

Thầy giáo sáng chế robot đánh trống
Thầy giáo sáng chế robot đánh trống

(Dân trí) - Sau thời gian nghiên cứu, một giảng viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long đã sáng chế thành công robot đánh trống tự động. Sáng chế này giúp trường học đỡ lo trong việc canh giờ và giữ lại được nét văn hóa đặc trưng của ngành Giáo dục.

Thứ hai, 27/10/2014 - 12:45

Thực hiện Thông tư 30: Giáo viên thiếu thời gian
Thực hiện Thông tư 30: Giáo viên thiếu thời gian

(Dân trí) - Sổ sách hành chính, những công việc “ngoài lề” chuyên môn đã lấy đi quá nhiều thời gian, công sức của người thầy. Mà thời gian đó, công sức đó lẽ ra học trò được hưởng.

Chủ nhật, 26/10/2014 - 11:23

Tự làm khó mình!
Tự làm khó mình!

Hằng năm, khoảng 20% thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT chứ không thi ĐH. Do vậy, ở kỳ thi THPT quốc gia năm 2015, những thí sinh không dự định thi ĐH sẽ thi cụm do sở GD-ĐT địa phương tổ chức. Họ vẫn có thể được xét tuyển vào ĐH theo hình thức xét học bạ THPT hoặc tham gia xét tuyển vào các trường có đề án tuyển sinh riêng đối tượng này.

Chủ nhật, 26/10/2014 - 11:12

CÙNG CHUYÊN MỤC
1 năm, phục vụ gần 10.000 suất ăn cho học trò nghèo
1 năm, phục vụ gần 10.000 suất ăn cho học trò nghèo

(Dân trí) - Trong năm học 2013-2014, bếp ăn khuyến học Trường THPT Tam Nông (Đồng Tháp) đã phục vụ miễn phí gần 10.000 suất cơm trưa và nước uống cho học trò nghèo, tổng kinh phí khoảng 500 triệu đồng. Hiện nay, mỗi ngày bếp ăn khuyến học này phục vụ miễn phí 400 suất cơm.

Chủ nhật, 26/10/2014 - 12:21

Yêu cầu hạnh kiểm với thí sinh thi vào sư phạm
Yêu cầu hạnh kiểm với thí sinh thi vào sư phạm

PGS.TS Nguyễn Quang Huy - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 - cho biết: 7 trường ĐHSP trọng điểm của cả nước có buổi cùng bàn bạc, thống nhất về phương án tuyển sinh năm 2015. 7 trường ĐHSP tham gia gồm: Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Vinh, Hà Nội 2, Huế.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 09:05

Gặp mặt tân thủ khoa ngành Y, Dược năm học 2014 - 2015
Gặp mặt tân thủ khoa ngành Y, Dược năm học 2014 - 2015

(Dân trí) - Nhằm khích lệ, động viên sinh viên ngành Y, Dược nỗ lực học tập, khơi dậy tinh thần cống hiến và phát huy truyền thống ngành Y, sáng nay 25/10 tại Hà Nội đã diễn ra buổi gặp mặt tân sinh viên thủ khoa ngành Y, Dược năm học 2014 - 2015.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 12:29

Đình chỉ hiệu trưởng sai phạm thu chi hàng tỷ đồng
Đình chỉ hiệu trưởng sai phạm thu chi hàng tỷ đồng

(Dân trí) - Nhiều sai phạm trong vấn đề thu chi tài chính tại Trường THCS dân tộc nội trú huyện Ngọc Lặc (Thanh Hóa) đã được thanh tra huyện này chỉ rõ. UBND huyện Ngọc Lặc vừa có quyết định đình chỉ công tác hiệu trưởng và kế toán nhà trường.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 09:57

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga: Quá nhiều môn thi sẽ gây phức tạp cho tuyển sinh
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga: Quá nhiều môn thi sẽ gây phức tạp cho tuyển sinh

“Không nên có quá 4 tổ hợp môn thi/ngành học. Vì nếu quá sẽ gây khó khăn cho thí sinh cũng như công tác tuyển sinh. Đồng thời, phương án của các trường cũng không được gây xáo trộn trong công tác tuyển sinh”, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho biết.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 09:50

Xác minh việc “chạy trường, chạy điểm” tại Trường Cao đẳng Y tế Hà Nam
Xác minh việc “chạy trường, chạy điểm” tại Trường Cao đẳng Y tế Hà Nam

(Dân trí) - Sau khi nhận được đơn tố cáo về việc Hiệu trưởng và Trưởng Phòng Tổ chức Hành chính Trường Cao đẳng Y tế Hà Nam nhận hối lộ để cấp giấy trúng truyển và cấp bằng tốt nghiệp loại Giỏi, Sở Y tế tỉnh Hà Nam đã thành lập tổ xác minh làm rõ.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 06:58

Không cấm giáo viên dùng dấu mộc nhận xét
Không cấm giáo viên dùng dấu mộc nhận xét

(Dân trí) - Trước câu hỏi của Tiến sĩ Vũ Thu Hương, giáo viên có được phép sử dụng dấu mộc để đóng lời nhận xét vào vở học sinh hay không, đại diện Bộ GD-ĐT cho rằng: “Không cấm”.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 06:09

Học viện Bưu chính Viễn thông hợp tác với Mỹ đào tạo nhân lực An toàn thông tin
Học viện Bưu chính Viễn thông hợp tác với Mỹ đào tạo nhân lực An toàn thông tin

(Dân trí) - Ngày 24/10, tại trụ sở Bộ Thông tin và Truyền thông, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) đã ký thỏa thuận hợp tác với Đại học Arizona Hoa kỳ về hợp tác đào tạo An toàn thông tin cho sinh viên và đội ngũ cán bộ làm công tác an toàn, an ninh thông tin của Việt Nam.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 05:53

Giỏi trượt, trung bình được chọn
Giỏi trượt, trung bình được chọn

(Dân trí) - Theo quyết định về việc cử học sinh đi học theo chế độ cử tuyển, có 25 học sinh được tỉnh Sóc Trăng cử đi học. Tuy nhiên, sau khi danh sách được công bố, đã có học sinh khiếu nại vì địa phương cử tuyển không thuyết phục.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 12:26

Hình ảnh lạ sau quy định mới của ngành giáo dục
Hình ảnh lạ sau quy định mới của ngành giáo dục

Những ngày này, công ty khắc dấu có địa chỉ trên phố Đào Duy Anh, Hà Nội luôn tất bật với nhiều đơn đặt hàng làm con dấu có lời phê của các trường tiểu học.

Thứ sáu, 24/10/2014 - 11:13

Sinh viên Việt Nam đầu tiên đạt chứng chỉ bảo mật của Mỹ
Sinh viên Việt Nam đầu tiên đạt chứng chỉ bảo mật của Mỹ

(Dân trí) - Em Đinh Đình Nhân - SV năm cuối ngành An ninh mạng của Trường CĐ Công nghệ thông tin iSpace đã trở thành sinh viên Việt Nam đầu tiên chính thức nhận được chứng chỉ SANS GIAC GISF của Mỹ vào ngày 23/10 với kết quả đạt 87% của bộ đề gồm 75 câu hỏi.

Thứ sáu, 24/10/2014 - 09:43

Hoang mang khi con được cô giáo khen
Hoang mang khi con được cô giáo khen

(Dân trí) - Trút được áp lực điểm số, nhiều học sinh được giáo viên khen ngợi khi đánh giá bằng nhận xét nhưng nhiều phụ huynh vẫn hoang mang, lo lắng.

Thứ sáu, 24/10/2014 - 06:32