Dạy song ngữ cho trẻ em dân tộc: Học sinh không còn bỏ học

Dân trí Ngày 16/9, tại Hà Nội, Bộ GD&ĐT cùng tổ chức Unicef đã tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án Giáo dục song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ. Sau 8 năm thực hiện, dự án đã giúp tỉ lệ trẻ em chuyển cấp ở một số địa phương đạt 100%. Học sinh mạnh dạn, tự tin và đặc biệt, kết quả học Toán tốt hơn một số môn khác.

Tỷ lệ chuyển cấp 100%

Một giờ học tiếng Anh của học sinh Trường tiểu học Bản Phố (huyện Bắc Hà, Lào Cai) diễn ra sôi nổi không khác gì một lớp học ở dưới xuôi. Điều ngạc nhiên hơn khi một học sinh nữ của lớp đứng lên đọc một bài học bằng tiếng Mông và đọc lại bằng tiếng Việt rất sõi. Em là Vàng Thị Thu Hà, 9 tuổi, học sinh dân tộc Mông. Em cho biết, 5 năm qua, mình là học sinh giỏi của lớp. Em thấy mình may mắn vì được học song ngữ, được thầy cô giảng bằng hai thứ tiếng nên hiểu bài nhanh hơn.

Một giáo viên dân tộc Mông đang hướng dẫn học sinh học tập trong vùng dự án ở Lào Cai (ảnh Unicef)
Một giáo viên dân tộc Mông đang hướng dẫn học sinh học tập trong vùng dự án ở Lào Cai (ảnh Unicef)

Vàng Thị Liên, dân tộc Mong cũng tự tin cho biết, từ lớp 1 đến lớp 5, em đều đạt học sinh giỏi. Mặc dù năm nay em đã được chuyển lên cấp hai, không còn được học song ngữ nữa nhưng những kiến thức đã được học ở tiểu học đã giúp ích cho em rất nhiều. Những bài Toán khó, không thể giải được, em có thể hỏi han các bạn khác bằng vốn ngôn ngữ linh động của mình. Đặc biệt, theo hiệu trưởng nhà trường, hầu hết các học sinh làm cán bộ lớp ở trường đều là học sinh song ngữ. Các em không những nắm kiến thức vững hơn các bạn khác mà còn tự tin, mạnh dạn.

Ông Hà Đức Đà, Giám đốc TT Nghiên cứu Gaiso dục dân tộc (Viện KH Giáo dục Việt Nam) cho hay, sau 8 năm thực hiện (từ năm 2008 đến nay), học sinh trong vùng dự án đã được tiếp cận vừa tiếng dân tộc mình, vừa được học tiếng Việt.

Nhóm nghiên cứu đã đo đầu vào và đầu ra của học sinh. Kết quả, hai lứa học sinh ở cả hai giai đoạn triển khai dự án (lứa 1 gồm 520 học sinh mẫu giáo 5 tuổi; Lứa 2 gồm 510 học sinh tiểu học) đều có kết quả vượt trội so với đầu vào. Nếu so sánh giữa học sinh song ngữ với học sinh bình thường, tỉ lệ học sinh khá, giỏi của học sinh song ngữ cao hơn và chiếm khoảng 70%. Càng học cao lên, chất lượng giáo dục càng tốt hơn do giáo viên có kinh nghiệm hơn.

Vở viết của học sinh vùng dự án (ảnh: BTC)
Vở viết của học sinh vùng dự án (ảnh: BTC)

“Sau thời gian triển khai dự án, học sinh tham gia dự án giáo dục song ngữ rất tự tin. Tỉ lệ học sinh bỏ học giảm rất nhiều, môi trường học tập thân thiện. Khi nhóm khảo sát ở cấp THCS qua các bài test cho thấy, học sinh học song ngữ có số lượng đạt học lực khá, giỏi cao hơn học sinh phổ thông bình thường. Đặc biệt, tỉ lệ chuyển cấp của học sinh song ngữ là 100% và nhanh chóng hòa nhập với cấp học mới, nhiều em làm cán bộ lớp ở cấp THCS đều là học sinh đã từng học song ngữ.

3 khó khăn trước mắt

Theo bà Dương Thị Bích Nguyệt, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Lào Cai cho hay, Lai Châu hiện có 25 dân tộc. Trong đó, dân tộc Mông chiếm 22,21%. Địa phương này có 3 trường mầm non và 3 trường tiểu học được thí điểm dạy song ngữ.

Dù đã có nhiều cách nhưng việc huy động trẻ ra lớp ở địa phương vùng cao vẫn khó khăn do trẻ em dân tộc đều được dạy hoàn toàn bằng tiếng Việt.

Do đó năm 2008, Bộ GD&ĐT kết hợp với Unicef thực hiện đề án Giáo dục song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ giai đoạn 2008- 2015 tại 3 tỉnh: Lào Cai, Gia Lai và Trà Vinh, với 520 cháu mẫu giáo 5 tuổi và 510 học sinh tiểu học, đại diện cho 3 dân tộc đặc trưng: Mông, J’rai và Kh’mer. Các em được tiếp cận chương trình song ngữ ở 3 môn học: Toán, Tiếng Việt và tiếng mẹ đẻ.

“Qua thời gian thực hiện, quả thật các em nhanh nhẹn hơn và tự tin hơn. Số lượng học sinh được chọn vào học ở trường nội trú của huyện chủ yếu cũng là học sinh đã từng học song ngữ”, bà Nguyệt cho biết.

Ông Nguyễn Trọng Ngoạn, Hiệu trưởng Trường tiểu học La Phí, huyện ChưPah, Gia Lai cũng chia sẻ, lứa 1 ở địa phương có 28 em được tham gia dự án. Lứa 2 gồm 27 em tham gia. Sau thời gian thực hiện, khoảng 70% học sinh cả hai lứa đều đạt danh hiệu học sinh khá, giỏi.

Tại Hội nghị, đại diện Vụ giáo dục Tiểu học (Bộ GD&ĐT) cho biết, qua đánh giá độc lập của đơn vị này cho thấy, học sinh học song ngữ có môn Toán tốt hơn Tiếng Việt và ngôn ngữ mẹ đẻ. Nhiều học sinh còn viết xấu, chưa biết cách hành văn. Trả lời câu hỏi của PGS Nguyễn Đức Quang (Viện Khoa học Giáo dục), về nguyên nhân vì sao học sinh học song ngữ lại có kết quả môn Toán tốt hơn các môn học khác?

Đại diện Vụ GD Tiểu học cho hay, cách tiếp cận với môn Toán đã tương đối phù hợp với học sinh học chương trình song ngữ. Tuy nhiên, đối với môn Tiếng Việt và tiếng Dân tộc, dự án cần nghiên cứu nhiều hơn về cách tiếp cận để mang lại kết quả cao hơn cho học sinh.

Đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phát biểu tại Hội nghị
Đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Trao đổi với PV Dân trí về một số khó khăn trong thời gian tới, ông Đà cho hay, để triển khai được dự án phải có 3 yếu tố: Có giáo viên giỏi cả tiếng dân tộc và tiếng Việt; Phải có chương trình và SGK riêng; Học sinh phải cùng một tiếng dân tộc.

Theo rà soát, thứ nhất hiện giáo viên chủ yếu là người dân tộc Kinh nên cá biệt một số địa phương, khi giáo viên đã từng dạy chương trình song ngữ chuyển đi, có tình trạng thiếu hụt. Do đó, Bộ GD&ĐT vừa kí 3 quyết định về việc gấp rút bồi dưỡng đào tạo giáo viên tiếng dân tộc trong thời gian sớm nhất.

Thứ hai, về SGK và tài liệu cũng gặp một số khó khăn. Đơn vị thực hiện phải mời các chuyên gia từ Lào Cai, từ Gia Lai… về viết tài liệu tại Hà Nội, nhiều khi đội ngũ viết tài liệu này lên đến hơn 200 người, viết liên tục để đảm bảo đủ số tài liệu giảng dạy. Tuy nhiên, khi đổi mới chương trình và SGK theo lộ trình của Bộ GD&ĐT, số tài liệu này lại phải… viết lại theo hướng đổi mới.

Thứ 3, hiện tại, việc triển khai chương trình giáo dục song ngữ cho một lớp có nhiều dân tộc là chưa thể thực hiện được. Các em phải cùng một tiếng dân tộc và dồn vào để học trong một lớp nên nhiều khi có chênh lệch độ tuổi.

Phát biểu ý kiến tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển chia sẻ, Bộ GD&ĐT khuyến khích các địa phương có đủ điều kiện triển khai nhân rộng phương pháp giáo dục song ngữ vì đây là giải pháp tăng cường Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số và cải thiện chất lượng giáo dục dân tộc.

Mỹ Hà

(Email:myha@dantri.com.vn)

MỚI NHẤT
Nữ sinh Sư phạm kéo 7 nam sinh “dằn mặt” bạn nữ như phim chưởng
Nữ sinh Sư phạm kéo 7 nam sinh “dằn mặt” bạn nữ như phim chưởng

(Dân trí) - Một clip ngắn ghi lại cảnh nữ sinh Sư phạm ở Hà Nội ẩu đả với một nữ sinh khiến nhiều cư dân mạng bức xúc.

Chủ nhật, 18/09/2016 - 07:20

TPHCM: Chưa được thu tiền trường ngoài thu hộ, chi hộ
TPHCM: Chưa được thu tiền trường ngoài thu hộ, chi hộ

(Dân trí) - Lãnh đạo ngành giáo dục TPHCM chỉ đạo, trong khi chưa có hướng dẫn của Sở thì các đơn vị trường học không được thực hiện các khoản thu khác ngoài các khoản thu hộ, chi hộ.

Chủ nhật, 18/09/2016 - 04:00

Bồi dưỡng giáo viên ngoại ngữ phải có tính thực tế
Bồi dưỡng giáo viên ngoại ngữ phải có tính thực tế

(Dân trí) - Tiến sĩ Đỗ Tuấn Minh, Hiệu trưởng trường ĐH Ngoại ngữ - ĐH Quốc gia Hà Nội cho rằng, nội dung bồi dưỡng giáo viên phải có tính ứng dụng thực tế, xuất phát từ đề xuất của người học chứ không phải bị định trước, bị áp đặt từ trên xuống của các bậc quản lý.

Chủ nhật, 18/09/2016 - 10:10

Học sinh lớp 1 phải ký cam kết ATGT: Sở GD-ĐT... trần tình
Học sinh lớp 1 phải ký cam kết ATGT: Sở GD-ĐT... trần tình

Sở GD-ĐT Đồng Nai khẳng định không đặt nặng vấn đề phải ký văn bản hay chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với học sinh lớp 1 trong cam kết an toàn giao thông (ATGT).

Chủ nhật, 18/09/2016 - 09:49

“Học thế nào mà trẻ oán ghét thầy cô, bố mẹ?”
“Học thế nào mà trẻ oán ghét thầy cô, bố mẹ?”

(Dân trí) - Chúng ta đang dạy học thế nào mà bây giờ nhiều học sinh quay lại oán ghét thầy cô, oán ghét cha mẹ vì bị bắt học. Đây là mối nguy có thể làm bào mòn tinh thần hiếu học của người Việt.

Chủ nhật, 18/09/2016 - 08:25

Học sinh rèn chữ trong “hộp tôn” đã có bàn ghế mới
Học sinh rèn chữ trong “hộp tôn” đã có bàn ghế mới

(Dân trí) - Mới đây một nhóm thiện nguyện ở TP Hồ Chí Minh đã đến tặng 34 bộ bàn ghế mới và nhiều món quà ý nghĩa cho các em học sinh tại điểm lẻ trường THCS Giồng Kè thuộc xã Bình Giang (huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang).

Chủ nhật, 18/09/2016 - 01:00

Huy động tổng lực, sớm đưa học sinh khu vực lũ quét trở lại trường
Huy động tổng lực, sớm đưa học sinh khu vực lũ quét trở lại trường

(Dân trí) - Cơn lũ xảy ra quá đột ngột, lại vào thời điểm năm học mới bắt đầu khiến tất cả cơ sở vật chất, thiệt bị dạy học của thầy trò xã Yên Tĩnh (Tương Dương, Nghệ An) bị nhấn chìm. Hàng trăm lượt cán bộ đoàn viên thanh niên, giáo viên, phụ huynh đã cật lực khắc phục hậu quả lũ quét để các em học sinh sớm trở lại trường.

Thứ bảy, 17/09/2016 - 05:00

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Phải tạo ra xu thế toàn xã hội học ngoại ngữ
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Phải tạo ra xu thế toàn xã hội học ngoại ngữ

(Dân trí) - “Chúng ta không đưa ra thời gian cụ thể đến năm bao nhiêu Tiếng Anh sẽ trở thành ngôn ngữ thứ hai của Việt Nam, vì đó là một quá trình rất dài. Tuy nhiên, chúng ta hướng tới điều đó, nếu không đưa ra hướng phấn đấu sẽ không hiệu quả. Cần phải có lộ trình bước đi cụ thể để từng bước tạo ra được xu thế toàn xã hội học ngoại ngữ như một nhu cầu tự thân”.

Thứ bảy, 17/09/2016 - 04:22

Khi trẻ quá say mê đồ công nghệ
Khi trẻ quá say mê đồ công nghệ

(Dân trí) - Có trẻ mới 2 tuổi đã biết đấm đá, dọa nạt như mấy “ông siêu nhân” trên màn hình, và cứ thế chúng thích làm bạn với màn hình hơn cả vì bố mẹ bận công việc cả ngày, ít có thời gian để chơi với chúng…

Thứ bảy, 17/09/2016 - 03:49

Trường ĐH Ngoại thương – Cơ sở Quảng Ninh tưng bừng tổ chức Lễ khai giảng năm học mới
Trường ĐH Ngoại thương – Cơ sở Quảng Ninh tưng bừng tổ chức Lễ khai giảng năm học mới

(Dân trí) - Ngày 17/9/2016, trường Đại học Ngoại thương long trọng tổ chức Lễ khai giảng năm học 2016 – 2017, chào đón tân sinh viên khóa mới và trao bằng tốt nghiệp cho sinh viên hệ đào tạo chính quy K51 tại Cơ sở Quảng Ninh.

Thứ bảy, 17/09/2016 - 03:00

Giáo viên tiểu học nhận 5 – 10 triệu đồng cho “1 suất” vào trường
Giáo viên tiểu học nhận 5 – 10 triệu đồng cho “1 suất” vào trường

(Dân trí) - Một số giáo viên trường tiểu học Võ Thị Sáu (Long An) nhận tiền, quà của phụ huynh để đưa con em họ vào trường theo diện người quen. Có giáo viên nhận “bồi dưỡng” bằng tiền (5 triệu đồng/em), có giáo viên nhận quà bằng card điện thoại, tranh thêu (trị giá 10 triệu đồng).

Thứ bảy, 17/09/2016 - 12:28

"Lập facebook" cho vua Quang Trung: Các "tác giả" trẻ nói gì?
"Lập facebook" cho vua Quang Trung: Các "tác giả" trẻ nói gì?

(Dân trí) - Chỉ trong vòng một tiết Ngữ Văn, nhóm học sinh lớp 9G (trường liên cấp Olympia, Hà Nội) đã "thiết kế facebook" cho vua Quang Trung, với đầy đủ các hình thức như dòng trạng thái, timeline...

Thứ bảy, 17/09/2016 - 12:28

ĐÁNG QUAN TÂM
Tân sinh viên và những “cạm bẫy” phòng trọ đầu năm học
Tân sinh viên và những “cạm bẫy” phòng trọ đầu năm học

(Dân trí) - Bước vào cuộc sống đại học, tân sinh viên đã phải đối mặt với không ít khó khăn trong quá trình tìm phòng trọ, vì rất nhiều “cạm bẫy” bủa vây...

Thứ bảy, 17/09/2016 - 11:12

“Bùa lưỡi” chứa ma túy bủa vây trường học, đầu độc giới trẻ
“Bùa lưỡi” chứa ma túy bủa vây trường học, đầu độc giới trẻ

Dùng “tem giấy” hay “bùa lưỡi” sẽ gây ảo giác, khiến người chơi tưởng tượng mình đang nhìn thấy quỷ dữ hay siêu nhân.

Thứ bảy, 17/09/2016 - 10:57

Tại sao phụ huynh cho con học thêm?
Tại sao phụ huynh cho con học thêm?

(Dân trí) - Học thêm và dạy thêm là một vấn đề gây nhiều luồng ý kiến khác nhau trong suốt thời gian qua. Nó đặc biệt nổi lên từ khi TPHCM ra quy định cấm dạy thêm một cách quyết liệt. Trên quan điểm cá nhân, tôi xin tham gia ý kiến vào vấn đề này.

Thứ bảy, 17/09/2016 - 09:10

Huyện vùng sâu mổ heo đất khuyến học thu hơn 700 triệu đồng
Huyện vùng sâu mổ heo đất khuyến học thu hơn 700 triệu đồng

(Dân trí) - Tổng kết đợt mổ heo đất khuyến học vừa rồi thu gần 700 triệu đồng, ngoài ra Hội Khuyến học Tam Nông (tỉnh Đồng Tháp) còn vận động trên 2,2 tỷ đồng. Nhờ đó, Hội đã tổ chức trao tặng 645 suất học bổng và 7.035 phần quà cho những học sinh nghèo, vượt khó trong năm học mới.

Thứ bảy, 17/09/2016 - 07:22

Trung tâm Ngoại ngữ, Tin học ở TPHCM… hết tên để đặt
Trung tâm Ngoại ngữ, Tin học ở TPHCM… hết tên để đặt

(Dân trí) - Hiện TPHCM có trên 660 Trung tâm Ngoại ngữ - Tin học và các điểm dạy thêm học thêm ngoài nhà trường với hàng ngàn chi nhánh. Tốc độ vẫn không ngừng tăng đến nỗi… hết nguồn tên để đặt.

Thứ bảy, 17/09/2016 - 12:05

Đà Nẵng vẫn khó đạt 100% học sinh tiểu học được học 2 buổi/ngày
Đà Nẵng vẫn khó đạt 100% học sinh tiểu học được học 2 buổi/ngày

(Dân trí) - Đến năm học mới 2016 - 2017 này, tỷ lệ học sinh tiểu học được học 2 buổi/ngày mới có khoảng hơn 80%, có quận như quận Liên Chiểu chỉ đạt tỷ lệ hơn 60%. Chính quyền và ngành Giáo dục thành phố Đà Nẵng đang tìm mọi giải pháp để 100% học sinh tiểu học được học 2 buổi/ngày theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân TP đề ra từ năm học 2015 - 2016.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 06:00

Đại học Luật TPHCM hủy lễ tốt nghiệp dự kiến khiến sinh viên phản ứng
Đại học Luật TPHCM hủy lễ tốt nghiệp dự kiến khiến sinh viên phản ứng

(Dân trí) - Chiều ngày 15/9, Trường ĐH Luật TPHCM đã chính thức thông báo kết luận việc tổ chức lễ trao bằng cử nhân hệ chính quy khóa 36 và 37 năm 2016. Theo đó, nhà trường sẽ tổ chức lễ tốt nghiệp ngay tại trường vào ngày 30/9 và không thu thêm tiền nào như dự kiến.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 04:44

Nghịch lý trong việc chấn chỉnh dạy thêm, học thêm
Nghịch lý trong việc chấn chỉnh dạy thêm, học thêm

(Dân trí) - Dạy thêm, học thêm đã và đang gây ra nhiều bức xúc trong dư luận xã hội. Không riêng gì TPHCM và Hà Nội mà rất nhiều tỉnh thành trong cả nước ra sức chấn chỉnh tình trạng dạy thêm tràn lan. Tuy nhiên, những nghịch lý vẫn tồn tại trong chính quy định siết chặt dạy thêm.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 12:17

TPHCM không tăng học phí trong năm học 2016-2017
TPHCM không tăng học phí trong năm học 2016-2017

(Dân trí) - Theo công bố quy định về cơ chế thu, sử dụng học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân của TPHCM thì mức học phí năm học 2016-2017 sẽ giữ nguyên như năm trước. Riêng hệ bổ túc thì điều chỉnh giảm từ 45.000 - 60.000 đồng/tháng/học sinh.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 11:00

Lợi thế lớn nhất của thi trắc nghiệm là tính chính xác và chi phí thấp
Lợi thế lớn nhất của thi trắc nghiệm là tính chính xác và chi phí thấp

(Dân trí) - TS Đàm Quang Minh, Hiệu trưởng trường ĐH FPT cho rằng, nếu như thi luận luôn có vấn đề về sai sót và nhầm lẫn nhưng nếu trắc nghiệm có thể áp dụng máy chấm với chi phí rất thấp và gần như không có khái niệm phúc tra điểm. Khả năng gian lận trong quá trình chấm bài cũng rất thấp.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 10:42

Du học sinh Lào ngành Y đa khoa Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ xin chuyển trường?
Du học sinh Lào ngành Y đa khoa Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ xin chuyển trường?

(Dân trí) - Hơn 100 du học sinh Lào đăng ký học ngành Y đa khoa, Dược học tại trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội một năm qua đang xin chuyển sang trường khác học vì trường chưa được cấp phép đào tạo ngành học này.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 09:26

Bà ngoại rơi nước mắt khi đứa cháu côi cút không có tiền nhập học
Bà ngoại rơi nước mắt khi đứa cháu côi cút không có tiền nhập học

(Dân trí) - Cha bỏ rơi từ khi Tân chưa lọt lòng, đến năm 2 tuổi thì mẹ đi lấy chồng khác bỏ lại Tân cho bà ngoại chăm sóc. Mới đây Tân đỗ đại học, bà ngoại rơi nước mắt vì nhà nghèo, không biết làm gì để có tiền nuôi ước mơ học đại học của đứa cháu tội nghiệp.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 09:22