Đâu rồi những giáo viên dạy Văn tâm huyết?

Dân trí “Tôi cho là, những giáo viên dạy Văn tâm huyết một đời với nghiệp dạy Văn giờ không còn nhiều nữa, nếu ta không mau chóng tạo nguồn, không có cuộc chuyển giao thế hệ, tôi e việc dạy Văn tới đây sẽ là một… bi kịch của thời đại”.
>>Mục tiêu của môn Văn trong trường phổ thông đang bị… phản bội?
>>Giáo viên là người quyết định sự trung thực hay giả dối của môn Văn
>>Dạy Văn có phải là dạy các em nói dối?

Tiếp theo những trao đổi của các giáo viên dạy Văn quanh việc dạy môn Văn ở trường phổ thông, thầy Nguyễn Văn Nhượng, giáo viên dạy Văn cấp 2 ở Giao Thủy (Nam Định), gửi đến ban Giáo dục báo Dân trí những chia sẻ tâm huyết của mình. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc:

 

“Người khoa văn chân thành lắm

Người yêu văn nhân hậu nhiều

Cha mẹ dạy con mai lớn

Chọn người khoa ấy… Mà yêu…”

 

Tôi còn nhớ khi học Sư phạm được đọc khổ thơ trên của Nguyễn Thị Việt Nga (cũng là cô giáo dạy văn) thì trong lòng luôn dâng lên niềm tự hào và tin yêu; luôn vững tâm vào con đường mình đã chọn, đó là dạy Văn. Trải nghiệm qua bao năm tháng đứng trên bục giảng, được tiếp xúc với học trò, tôi thấy tâm hồn mình như tươi trẻ ra, và mỗi ngày trôi qua, tôi thấy cuộc đời thật đáng yêu, mỗi trang văn trang thơ như lại “mới ra” mỗi khi mình khám phá, ngộ ra được các tầng bậc, ý nghĩa nhân văn, nhân bản của chúng. Nhưng niềm hạnh phúc ấy lâu ngày, có lúc như bị bào mòn, và mỗi khi cảm thấy như thế, tôi phải tự “xốc” lại tinh thần cho mình, để tránh những thiệt thòi cho người khác.

 

Đó là về bản thân, còn xung quanh tôi, chứng kiến những giờ giảng văn của đồng nghiệp, không phải không có những giờ thực sự đúng là văn, còn nhìn chung, tôi thấy cách dạy, cách học, cách ra đề chấm thi… hiện nay quá giáo điều, rệu rã, vô hồn.

 

Phải chăng đã hết thời “Thầy đau nỗi niềm dâu bể / Trò day dứt cùng thế nhân”?

 

Thực tế cho thấy những thầy giáo dạy văn khả kính, tâm huyết một đời với nghiệp dạy văn, tôi cho là không còn nhiều nữa, nếu ta không mau chóng tạo nguồn, không có cuộc chuyển giao thế hệ, tôi e việc dạy văn tới đây sẽ là một... bi kịch của thời đại.

 

Xin tản mạn từ bậc học phổ thông, tôi thấy bao chuyện lôi thôi. Cứ tưởng có chương trình sách giáo khoa mới, có đổi mới phương pháp giáo dục… là sẽ có tất cả nhưng thực tế lại không như mong muốn bởi sự chuẩn bị về yếu tố con người -  người thầy (có tính chất quyết định) thì ta chưa làm được, thành ra cứ hết hội thảo này đến hội thảo khác, dạy Văn vẫn luôn là đề tài “nóng” được nói hoài, nói mãi, chán rồi thì lại thôi… Những bài văn thỉnh thoảng xuất hiện, được coi là thành quả của đổi mới, những bài văn “lạ” được đăng tải trên các tạp chí, trang mạng… được coi như là của hiếm, đem ra trưng bày, hô hào bàn tán, người ta cứ thấy mà mừng vui, reo hò như bình minh của đổi mới dạy học Văn đang lên vậy. Nhưng tôi cứ tự hỏi: Tại sao đổi mới nghe hoành tráng, lại chỉ tạo ra ngần ấy đề văn và bài văn có tính sáng tạo? Lối mòn nào, thực trạng nào, đang che chắn, làm nghẽn lối việc đổi mới, sáng tạo trong dạy học Văn? Làm cách nào để trả lại cho môn Văn những chức năng, bản chất đa nghĩa đặc thù vốn có của nó? Câu hỏi như đang thách thức cả giới nghiên cứu phương pháp lẫn người dạy Văn ở mọi cấp bậc.

 

Ở phổ thông hiện nay, số học sinh không thích học môn Văn thật là thê thảm, mà đã không thích, không yêu, không đam mê, thử hỏi làm sao có được năng lực cảm thụ văn chương, làm sao không chệch hướng thẩm mỹ, làm sao không chệch hướng nhân sinh…

 

Các em học sinh chán học Văn, tôi không trách, bởi cũng có nhiều nguyên nhân khách quan bên ngoài tác động. Là người dạy Văn các em, tôi thường trách chính mình và đồng nghiệp của mình, đã không hoặc không thể/không bao giờ, tạo được ấn tượng, dư ba; không tạo được hứng thú để hấp dẫn, cuốn hút học trò vào bài giảng. Điều này đều do những nguyên nhân chủ quan từ phía người thầy.

 

Tôi cho những yếu tố ngoài bài dạy như lối sống, cách hành xử... đối với giáo viên nói chung và giáo viên dạy Văn nói riêng, là rất quan trọng. Chúng tác động không nhỏ đến ấn tượng, tâm thế tiếp nhận của học sinh với tác phẩm văn học, nó ảnh hưởng lâu dài đến nhân sinh quan của học sinh sau này khi các em bước ra cuộc đời.

 

Bây giờ tôi thấy xuất hiện nhiều thầy cô không “xứng tâm và tài” với dạy văn chương, thiếu mẫu mực, tế nhị trong đi đứng, nói năng, ứng xử với học trò, thành ra hình ảnh một người thầy dạy Văn không để lại dấu ấn gì, chỉ nhạt nhòa như một người “bảo học” hơn là dạy Văn theo đúng nghĩa, dạy cái đẹp. Xưng hô với học trò thì “mày, tao”, gọi học sinh thì thậm chí “thằng kia”, “con kia” đặc giọng chợ búa (tất nhiên không phải ai cũng vậy), đi đứng nói năng thì cục cằn, thô thiển… Vì vậy, ngay từ cái nhìn đầu tiên của học trò với thầy cô đã bị triệt tiêu trong mắt nhau rồi. Xin đừng coi thường học trò, các em rất tinh tế, chúng nhận ra hết, các em so sánh được hết, chỉ có điều giáo viên có được nghe, có muốn nghe hay không mà thôi.

 

Dạy học là cả một nghệ thuật, dạy học văn là một siêu nghệ thuật, từ nguyên mẫu người thầy trong lối sống hàng ngày đến bài giảng trên lớp phải tạo ra ít độ chênh nhất để học trò còn chút niềm tin vào những điều thầy dạy răn, đó là điều tôi luôn tự nhắc nhở, điều chỉnh mình. Khi bàn về đổi mới toàn diện giáo dục có ý kiến cho rằng hãy bắt đầu biết trung thực từ những viên gạch xây trường mà đi, tôi thấy thực là chí lý.

 

Nguyễn Văn Nhượng

 

Mọi thông tin, ý kiến đóng góp về các vấn đề giáo dục, quý độc giả có thể gửi đến ban Giáo dục báo điện tử Dân trí theo địa chỉ email giaoduc@dantri.com.vn . Xin trân trọng cảm ơn!

 

 

MỚI NHẤT
Bạn đọc hiến kế đổi mới giờ dạy Văn
Bạn đọc hiến kế đổi mới giờ dạy Văn

(Dân trí) - Đọc những bài viết trao đổi của giáo viên dạy Văn về thực trạng dạy môn Văn ở các trường phổ thông hiện nay, một Bí thư Đoàn trường THPT ở huyện Sơn Dương (Tuyên Quang) gửi ý kiến đến ban Giáo dục báo Dân trí đề xuất phương pháp để giờ dạy Văn có hồn hơn.

Thứ năm, 11/12/2014 - 03:57

Bí quyết giành học bổng 7 trường ĐH Mỹ của cô gái 9X Việt
Bí quyết giành học bổng 7 trường ĐH Mỹ của cô gái 9X Việt

(Dân trí) - Đối với Lê Ngọc Tường Vân, tình nguyện là một đam mê lớn, đồng thời cũng là bí quyết được nhận học bổng toàn phần từ 7 trường đại học danh tiếng nước Mỹ.

Thứ năm, 11/12/2014 - 03:44

Học thêm trong nhà trường “trói” học sinh?
Học thêm trong nhà trường “trói” học sinh?

(Dân trí) - Theo quy định mới của TPHCM về dạy thêm học thêm trong nhà trường, việc học thêm hoàn toàn phải trên tinh thần tự nguyện của phụ huynh, học sinh. Vậy nhưng việc "bắt buộc" đang diễn ra ở nhiều trường, thậm chí học sinh không học thêm phải… “gặp làm việc” với ban giám hiệu.

Thứ năm, 11/12/2014 - 01:20

Hà Tĩnh: Dự kiến hơn 70% học sinh Hương Bình sẽ trở lại trường
Hà Tĩnh: Dự kiến hơn 70% học sinh Hương Bình sẽ trở lại trường

(Dân trí) - Thời gian gần đây, nhiều phụ huynh tại xã Hương Bình (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh) đã đưa con em trở lại trường học. Theo nhận định của ông Trần Đình Hùng - Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Hương Khê, đến khoảng 20/12, dự kiến có hơn 70% học sinh tại đây sẽ đến trường.

Thứ năm, 11/12/2014 - 01:17

“Ráo riết” tìm người xây dựng chương trình, sách giáo khoa
“Ráo riết” tìm người xây dựng chương trình, sách giáo khoa

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí chiều 10/12, TS Nguyễn Anh Dũng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, thành viên Ban chỉ đạo đổi mới chương trình, SGK phổ thông (Bộ GD-ĐT) cho biết: “Bộ đang xây dựng tiêu chí lựa chọn tác giả xây dựng chương trình, sách giáo khoa”.

Thứ năm, 11/12/2014 - 08:33

Việt Nam đoạt 2 huy chương vàng Olympic khoa học trẻ quốc tế
Việt Nam đoạt 2 huy chương vàng Olympic khoa học trẻ quốc tế

Đoàn học sinh Việt Nam tham dự Olympic khoa học trẻ quốc tế (IJSO) lần thứ 11 tại thành phố Mendoza (Argentina) đã giành được 2 huy chương vàng, 2 huy chương bạc và 1 huy chương đồng.

Thứ năm, 11/12/2014 - 07:31

Dự kiến có 34 cụm thi kỳ thi THPT quốc gia 2015
Dự kiến có 34 cụm thi kỳ thi THPT quốc gia 2015

(Dân trí) - Hôm nay 11/12, thông tin từ Bộ GD-ĐT cho biết, kỳ thi THPT quốc gia 2015 dự kiến có khoảng 34 cụm thi. Hiện, Bộ đã làm việc với các trường đại học dự kiến giao chủ trì cụm thi liên tỉnh, với các Sở GD-ĐT để khảo sát thực trạng về nguồn lực và các điều kiện cho việc tổ chức cụm thi liên tỉnh tại các địa phương này.

Thứ năm, 11/12/2014 - 07:30

Sai phạm chi tiêu hàng tỷ đồng, một hiệu trưởng bị cách chức
Sai phạm chi tiêu hàng tỷ đồng, một hiệu trưởng bị cách chức

(Dân trí) - Trong nhiều năm liền, ông Phạm Xuân Sinh - hiệu trưởng Trường THCS Dân tộc nội trú huyện Ngọc Lặc (Thanh Hóa) đã để xảy ra nhiều sai phạm với số tiền lên đến gần 2 tỷ đồng. Mới đây, Chủ tịch UBND huyện Ngọc Lặc đã ký quyết định cách chức đối với ông Phạm Xuân Sinh.

Thứ năm, 11/12/2014 - 07:23

Thương lắm học trò Phình Sáng ơi!
Thương lắm học trò Phình Sáng ơi!

(Dân trí) - Ở xã Phình Sáng thuộc huyện Tuần Giáo (Điện Biên) có những học sinh hoàn cảnh khó khăn không đủ tiền mua đủ bộ sách giáo khoa, những em bé mầm non mà tiền ăn cả ngày 5.500 đồng, bữa phụ chỉ vẻn vẹn 500 đồng. Các em cần lắm những tấm lòng chia sẻ…

Thứ năm, 11/12/2014 - 12:12

Thủ tướng ban hành Điều lệ trường đại học
Thủ tướng ban hành Điều lệ trường đại học

(Dân trí) - Điều lệ trường đại học vừa được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ban hành. Điều lệ này áp dụng đối với trường đại học, học viện đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ (trường đại học) thuộc các loại hình công lập, tư thục trong hệ thống đào tạo giáo dục quốc dân.

Thứ tư, 10/12/2014 - 06:54

Bị tủ đè tại trường học, học sinh lớp 1 thiệt mạng
Bị tủ đè tại trường học, học sinh lớp 1 thiệt mạng

(Dân trí) - Vào giờ nghỉ trưa ngày hôm qua 9/12, một học sinh lớp 1 của Trường tiểu học Lê Quý Đôn, quận Gò Vấp, TPHCM bị tủ đựng đồ đè lên người dẫn đến tử vong.

Thứ tư, 10/12/2014 - 05:16

Bi hài tình yêu “thơm má” của tuổi học trò
Bi hài tình yêu “thơm má” của tuổi học trò

Nhìn thấy hình ảnh hai học trò thơm má trên facebook, một giáo viên trường THCS L.T đã công khai “dạy dỗ” học trò theo cách rất riêng.

Thứ tư, 10/12/2014 - 04:19

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Tĩnh: Tăng cường gần 20 giáo viên dạy cho học sinh nhập học muộn
Hà Tĩnh: Tăng cường gần 20 giáo viên dạy cho học sinh nhập học muộn

(Dân trí) - Nhằm đảm bảo chương trình học cho số học sinh nhập học muộn tại xã Hương Bình (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh), ngành Giáo dục huyện Hương Khê đã có công văn điều động 18 giáo viên trong địa bàn huyện tăng cường cho các trường.

Thứ tư, 10/12/2014 - 02:30

Những điểm mới nhất về nộp hồ sơ đăng ký dự thi năm 2015
Những điểm mới nhất về nộp hồ sơ đăng ký dự thi năm 2015

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí ngày 10-12, về nộp hồ sơ đăng ký dự thi kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2015, ông Trần Văn Nghĩa, Phó Cục trưởng Cục Khảo thí & Kiểm định chất lượng – Bộ GD-ĐT cho biết: “Thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi tại trường nơi đang học”.

Thứ tư, 10/12/2014 - 12:19

TPHCM: 175.000 thí sinh dự kỳ thi THPT quốc gia 2015
TPHCM: 175.000 thí sinh dự kỳ thi THPT quốc gia 2015

(Dân trí) - Trong kỳ thi THPT quốc gia 2015, dự kiến TPHCM sẽ có 6 cụm thi đảm nhiệm khoảng 175.000 thí sinh ở TPHCM và các tỉnh lân cận.

Thứ tư, 10/12/2014 - 10:26

Quảng Trị: “Không thể tuyển thêm biên chế ngành Giáo dục”
Quảng Trị: “Không thể tuyển thêm biên chế ngành Giáo dục”

(Dân trí) - Trước nhiều ý kiến của đại biểu và cử tri cho rằng, hiện biên chế giáo viên toàn tỉnh Quảng Trị còn 522 biên chế, trong khi đó số giáo viên hợp đồng vẫn còn 1.186 giáo viên, đại diện Sở Nội vụ cho rằng không thể tuyển thêm biên chế vì còn dư thừa.

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:49

Đánh giá thường xuyên bằng nhận xét: Nhiều tác động tích cực tới thầy trò
Đánh giá thường xuyên bằng nhận xét: Nhiều tác động tích cực tới thầy trò

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí ngày 10-12 tại Hội thảo công tác tuyên truyền về Đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT, lãnh đạo Bộ GD-ĐT khẳng định:“Qua thực tế triển khai thực hiện đánh giá bằng nhận xét, không cho điểm trong đánh giá thường xuyên tại các trường tiểu học đã có những tác động tích cực”

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:46

Oái ăm, trường đạt chuẩn quốc gia dù lấy bục giảng làm bàn
Oái ăm, trường đạt chuẩn quốc gia dù lấy bục giảng làm bàn

2/3 phòng học ở trường Tiểu học số 1 An Ninh, huyện Quảng Ninh (Quảng Bình) đang phải dùng bàn ghế tạm, thậm chí có phòng học chỉ duy nhất một chiếc bàn của giáo viên, học sinh phải vạ vật, lăn lê dưới sàn lớp, lấy bục giảng làm bàn... nhưng vẫn đạt chuẩn quốc gia.

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:13

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và LienVietPostBank ký kết thỏa thuận hợp tác
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và LienVietPostBank ký kết thỏa thuận hợp tác

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và Ngân hàng Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank)vừa tiến hành ký kết Thỏa thuận Hợp tác nhằm phát huy thế mạnh trên các lĩnh vực hoạt động của mỗi bên, tăng cường hợp tác và cùng nhau hướng đến sự phát triển lâu dài và bền vững.

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:00

Cậu bé mắc bệnh loạn dưỡng cơ đến trường trên lưng bố
Cậu bé mắc bệnh loạn dưỡng cơ đến trường trên lưng bố

(Dân trí) - Sinh ra và lớn lên bình thường như bao đứa trẻ khác, nhưng từ khi 8 tuổi, cậu bé Trần Nhật Nam bỗng dưng không thể đi lại được, chỉ ngồi bệt một chỗ vô cùng đau đớn. Gần 4 năm qua, Nhật Nam tới lớp trên lưng bố, nỗ lực vượt khó theo đuổi việc học.

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:54

Bổ nhiệm giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục
Bổ nhiệm giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD-ĐT vừa ký quyết định bổ nhiệm ông Nguyễn Xuân An Việt – Trưởng phòng báo chí Tuyên truyền thuộc Văn phòng Bộ GD-ĐT làm Giám đốc Trung tâm truyền thông giáo dục với nhiệm kỳ 5 năm.

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:41

Phải xin phép tác giả khi đưa tác phẩm vào SGK
Phải xin phép tác giả khi đưa tác phẩm vào SGK

Từ năm tới, NXB Giáo dục phải xin phép các nhà văn khi sử dụng tác phẩm vào sách giáo khoa, nếu tác giả không đồng ý mà sử dụng là phạm pháp.

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:15

Cô sinh viên Bách khoa TPHCM giành nhiều giải thưởng
Cô sinh viên Bách khoa TPHCM giành nhiều giải thưởng

Là “chủ nhân” của một loạt học bổng, được trao nhiều bằng khen, giấy khen…, mới đây cô sinh viên khoa Cơ khí Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh Võ Trần Vy Khanh tiếp tục giành giải thưởng Honda dành cho Kỹ sư và Nhà khoa học trẻ Việt Nam lần thứ 9 (Honda Y-E-S Award 2014).

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:00

Phải triển khai nhiều giải pháp đồng bộ
Phải triển khai nhiều giải pháp đồng bộ

“Về quy trình, phải làm chương trình trước khi làm sách giáo khoa. Nhưng căn cứ vào tình hình hiện tại, Bộ GD - ĐT sẽ tiến hành đồng bộ nhiều công việc cùng lúc để bảo đảm tiến độ triển khai chương trình, sách giáo khoa mới…”, PGS. TS Đỗ Ngọc Thống, Ủy viên bộ phận thường trực đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông cho biết.

Thứ tư, 10/12/2014 - 07:28