Đã đến lúc phải cương quyết chọn đường cho giáo dục Việt Nam

Nền giáo dục của chúng ta hiện nay không phải là lạc hậu (đi đúng hướng nhưng đi chậm) mà là lạc đường - GS Chu Hảo phát biểu tại hội nghị về đổi mới giáo dục diễn ra hôm 29/9.

Sáng ngày 29/9, những nhà giáo nhân dân, giáo sư đầu ngành như nguyên Phó Chủ tịch Nước Nguyễn Thị Bình, GS Hoàng Tụy, GS Hoàng Xuân Sính, GS Chu Hảo, GS Nguyễn Lân Dũng, GS Phạm Minh Hạc, GS Nguyễn Xuân Hãn... đã hội tụ để có ý kiến phản biện và kiến nghị về nhiều vấn đề của giáo dục trong bối cảnh Bộ Giáo dục Đào tạo và Ban Tuyên giáo Trung ương đang xây dựng đề án “Đổi mới giáo dục căn bản và toàn diện”.


Tuy nhiên, đáng tiếc là, dù đã có lời mời nhưng không có một đại diện nào của Bộ GDĐT tham gia cuộc hội thảo này.

Bức tranh tối màu

Nhận định thẳng thắn về tình hình giáo dục hiện tại, GS Chu Hảo cho rằng: Nền giáo dục của chúng ta hiện nay không phải là lạc hậu (đi đúng hướng nhưng đi chậm) mà là lạc đường. Những yếu kém, bất cập và lạc hậu đã dẫn đến tình trạng khủng hoảng trong nền giáo dục quốc dân của chúng ta đã tồn tại từ nhiều năm nay ngày càng trầm trọng. Hậu quả của nó không chỉ là không đáp ứng được nguồn nhân  lực cho công cuộc CNH-HĐH và hội nhập quốc tế, mà quan trọng hơn là góp phần làm suy yếu thêm nền tảng văn hóa - đạo đức xã hội.

GS Hoàng Xuân Sính “vẽ” cụ thể một bức tranh trải ra trước mắt: Hệ phổ thông với thầy và trò suốt ngày dạy thêm học thêm; hệ ĐH với những sinh viên chỉ muốn xả hơi sau 12 năm gò lưng trên bàn học, đến mùa thi thì đi thầy để có bảng điểm tốt; và một danh sách dài những gia đình chán ngán giáo dục nước nhà, tìm cách cho con ra nước ngoài học... Có thể nói trong 12 năm từ tiểu học đến hết THPT - giáo dục của Việt Nam chỉ làm được việc dạy kiến thức, còn việc dạy người thì chưa làm được gì.

GS Hoàng Tụy khẩn thiết: Sau mấy chục năm giáo dục chìm đắm trong khủng hoảng triền miên bởi các ràng buộc ý thức hệ cứng nhắc, đã đến lúc phải có lựa chọn: Hoặc là tiếp tục con đường cũ, tiếp tục giam hãm đất nước trong nền giáo dục ngày càng tụt hậu so với thế giới; hoặc là cương quyết thay đổi tư duy - thực hiện bước ngoặt cơ bản, mở đường cho một giai đoạn giáo dục khai phóng phát triển.

 

Mệt mỏi, căng thẳng với thi cử và những chương trình học vô bổ, mất thời gian. (Ảnh: Giang Huy)
Mệt mỏi, căng thẳng với thi cử và những chương trình học vô bổ, mất thời gian. (Ảnh: Giang Huy)


Mối lo về nhân lực

Nguyên Phó Chủ tịch Nước Nguyễn Thị Bình bày tỏ sự lo ngại về vấn đề chất lượng giáo viên đang đi xuống. Theo kết quả điều tra mới nhất, một tỉ lệ khá lớn giáo viên phổ thông đang không đủ sức đáp ứng các yêu cầu của chương trình hiện hành. Tới đây, chất lượng giáo viên mới vào nghề còn thấp hơn nữa vì phần lớn sinh viên đang học các trường sư phạm vốn chỉ là học sinh trung bình, phương pháp đào tạo lại quá lạc hậu.

Theo bà Nguyễn Thị Bình, trở ngại lớn nhất trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên phổ thông chính là họ không còn động lực hoạt động nghề nghiệp vì thu nhập từ lương và phụ cấp nhà nước trả không đủ bảo đảm cho họ có một cuộc sống tươm tất. Để tự cứu mình, nhiều giáo viên phải dạy thêm dẫn đến dạy thêm tràn lan, sự xuống cấp về đạo đức cũng khiến giáo viên bị lây nhiễm và vì thế, vị thế của nghề giáo, người thầy bị hạ thấp trong thang giá trị xã hội...

Bà Nguyễn Thị Bình nhấn mạnh yêu cầu “cần phải tập trung sửa đổi chính sách đối với nhà giáo và cải cách công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên”. Bà cũng cho rằng phải có chính sách thu hút người giỏi vào sư phạm.

GS Nguyễn Xuân Hãn nhận định: “Lương giáo viên hiện nay quá thấp là một nguyên do khiến giáo viên không yên tâm với nghề và người giỏi không chọn ngành sư phạm”. Nhìn ở khía cạnh khác hơn, PGS Khổng Doãn Điền lại cho rằng: “Giáo viên không gắn bó với nghề không hẳn do đãi ngộ mà là “đãi ngộ như thế đã công bằng chưa?”.

GS Vũ Hoan - Chủ tịch Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Hà Nội, kiến nghị cần tách lương giáo viên ra khỏi hệ thống lương hành chính sự nghiệp trong việc cải cách lương sắp tới. Trước mắt, phải cho giáo viên nghỉ hưu trước ngày 1.1.1994 đến 1.5.2011 được hưởng phụ cấp thâm niên để công bằng.

Viết SGK mới: Nên để các nhóm tác giả cạnh tranh

Dù đề xuất cần sớm tiến hành viết lại sách giáo khoa nhưng các trí thức thủ đô cho rằng, hãy để cho các nhà xuất bản và các nhóm tác giả cạnh tranh nhau qua chất lượng các bộ sách. Là một trong những người đầu tiên tham gia Ban Tu thư của Bộ Giáo dục, Nhà giáo Nhân dân Lê Hải Châu cho rằng, ngành giáo dục đã đến lúc phải làm lại chương trình các môn học, mạnh dạn bỏ những nội dung ôm đồm, không thiết thực, xa rời thực tiễn, không phục vụ cuộc sống, thiếu hệ thống trong từng cấp và giữa các cấp, giữa các môn khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.

Để viết sách giáo khoa mới, theo GS Nguyễn Lân Dũng (Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Khoa học - Giáo dục, Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam), nên dựa vào các hội khoa học chuyên ngành để lựa chọn những chuyên gia giỏi, kết hợp với thầy cô giáo có kinh nghiệm lâu năm biên soạn ngay một chương trình mới. Việc in SGK nên để cho từng nhóm tác giả và từng nhà xuất bản làm.

Còn việc lựa chọn bộ sách nào để giảng dạy, để học là tùy thầy cô và học sinh. Chỉ có cạnh tranh khoa học lành mạnh như vậy mới mong sớm có được những bộ sách giáo khoa tốt.

 

6 kiến nghị của Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Hà Nội: Mọi nghị quyết của Đảng liên quan đến sự nghiệp GD-ĐT, cần nghiên cứu kỹ, có sự tham gia của các tầng lớp xã hội; xem xét lại và chấn chỉnh hệ thống GD quốc dân theo hướng gắn kết GD phổ thông - GD nghề nghiệp - GD ĐH và GD dạy nghề, khắc phục những lệch lạc có tính hệ thống hiện tại; tập trung giải quyết dứt điểm những vấn đề bất cập của chương trình - SGK, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất để phát triển GD ngang bằng với các nước; đề nghị tách hệ thống lương giáo viên ra khỏi hệ thống lương hành chính sự nghiệp trong việc cải cách lương sắp tới; thành lập uỷ ban GDĐT Quốc gia giúp Đảng và Chính phủ điều phối toàn bộ công tác đổi mới căn bản toàn diện nền GD Việt Nam; mạnh dạn cải cách cơ chế tuyển chọn và sử dụng trí thức hiện nay, đổi mới tư duy về công tác lựa chọn, đào tạo và sử dụng những người đủ tâm, đủ tầm cho phát triển GD.

Theo GS Chu Hảo, cần tổ chức tiến hành cuộc tổng điều tra giáo dục trong năm 2013. Tổ chức soạn thảo đề án tổng thể về cải cách giáo dục trong năm 2014 để Chính phủ trình Quốc hội thông qua và tổ chức thực hiện từ năm 2015. Từ nay đến khi có đề án tổng thể về cải cách giáo dục, không tiến hành bất cứ một đề án đổi mới hoặc dự luật giáo dục mới nào do Bộ GD-ĐT đề xuất.

 

Theo Lao Động

Tag :
MỚI NHẤT
“Tị nạn” giáo dục
“Tị nạn” giáo dục

Nhiều trí thức hàng đầu hội tụ để đóng góp ý kiến xây dựng một nền giáo dục tiên tiến cho đất nước.

Thứ ba, 02/10/2012 - 09:10

“Già rồi đi học không thấy kỳ sao?”
“Già rồi đi học không thấy kỳ sao?”

(Dân trí) - Bằng tuổi mẹ của giáo viên, đi học cũng mắc cỡ chứ. Nhưng "cô học trò"… 58 tuổi Nguyễn Thụy Đức động viên mình thà kỳ cục còn hơn sống mà thiếu kiến thức.

Thứ ba, 02/10/2012 - 08:03

Tiếng Anh riêng cho người đi làm, tại sao?
Tiếng Anh riêng cho người đi làm, tại sao?

Sau một ngày làm việc căng thẳng và mệt mỏi, người đi làm cần một lớp học tiếng Anh có không khí học tập thoải mái, sinh động để vừa có thể có hiệu quả học tập cao vừa có thể giúp người đi làm xả stress.

Thứ ba, 02/10/2012 - 08:01

Tưng bừng tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời
Tưng bừng tổ chức Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời

(Dân trí) - Khắp các địa phương trong cả nước đang diễn ra nhiều hoạt động sôi nổi trong "Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời" với chủ đề "Học để trở thành người công dân tốt" do Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ GD-ĐT phối hợp tổ chức từ ngày 1/10 đến 7/10.

Thứ ba, 02/10/2012 - 06:25

Hội Khuyến học Việt Nam đang vươn lên một tầm cao mới
Hội Khuyến học Việt Nam đang vươn lên một tầm cao mới

(Dân trí)-Hôm nay 2/10 là ngày kỷ niệm 16 năm ngày thành lập Hội Khuyến học Việt Nam đồng thời kỷ niệm 4 năm Ngày Khuyến học VN. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2012, Hội Khuyến học VN đã tạo ra những dấu ấn riêng, góp phần nâng cao công tác xây dựng xã hội học tập.

Thứ ba, 02/10/2012 - 05:47

Khắp nơi trên cả nước "học để trở thành người công dân tốt"
Khắp nơi trên cả nước "học để trở thành người công dân tốt"

(Dân trí) - Từ ngày 1/10 đến ngày 7/10, Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ Giáo dục & Đào tạo phối hợp tổ chức các hoạt động của Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời trong cả nước với chủ đề "Học để trở thành người công dân tốt".
 >>  Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2012

Thứ ba, 02/10/2012 - 12:10

Kỷ niệm 80 năm ngày sinh Giáo sư Nguyễn Đình Tứ
Kỷ niệm 80 năm ngày sinh Giáo sư Nguyễn Đình Tứ

Chiều 1/10, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ GD-ĐT đã tổ chức trọng thể và đầm ấm lễ kỷ niệm 80 năm ngày sinh cố giáo sư Nguyễn Đình Tứ, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị (khóa VIII), nguyên Trưởng Ban Khoa giáo Trung ương và nguyên Bộ trưởng Bộ Đại học và THCN.

Thứ hai, 01/10/2012 - 11:45

Chấn chỉnh đào tạo liên thông liên kết trình độ CĐ, ĐH
Chấn chỉnh đào tạo liên thông liên kết trình độ CĐ, ĐH

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa có văn bản chỉ đạo yêu cầu các trường ĐH, CĐ chấn chỉnh đào tạo liên thông liên kết. Theo đó, Bộ GD-ĐT các cơ sở giáo dục không tổ chức liên kết đào tạo liên thông để cấp bằng chính quy ngoài cơ sở đào tạo của trường.

Thứ hai, 01/10/2012 - 04:03

Thưởng nóng đoàn Olympic Tin học Việt Nam
Thưởng nóng đoàn Olympic Tin học Việt Nam

Tại buổi lễ đón đoàn Olympic Tin học về nước, Bộ GD-ĐT và Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel đã trao thưởng nóng cho các thí sinh đoạt giải. Thí sinh giành Huy chương Bạc được thưởng 17 triệu đồng, thí sinh giành Huy chương Đồng được thưởng 12 triệu đồng.

Thứ hai, 01/10/2012 - 03:58

Lớp VIP trường công: “Doanh thu” 300 triệu
Lớp VIP trường công: “Doanh thu” 300 triệu

Xây dựng khang trang, đầu tư thiết bị đắt tiền… nhiều trường công ở Hà Nội xây lớp học tương tác, và nguồn thu là từ chính các bậc phụ huynh. Số tiền đầu tư cho lớp học này khiến nhiều người giật mình, mới là đợt thu đầu năm đã lên đến trên 300 triệu đồng.

Thứ hai, 01/10/2012 - 03:17

“Ép” trẻ mầm non học tiếng Anh: “Núp bóng” tự nguyện
“Ép” trẻ mầm non học tiếng Anh: “Núp bóng” tự nguyện

(Dân trí)-“Trẻ mầm non đang phát triển tâm sinh lý, tiếng mẹ đẻ còn chưa thông, tại sao lại mang trẻ ra làm vật thí nghiệm để dạy thêm cả tiếng Anh?”, đó là bức xúc của một số phụ huynh có con đang theo học tại Trường Mầm non tư thục Ngọc Trạo (TX.Bỉm Sơn, Thanh Hóa).

Thứ hai, 01/10/2012 - 02:31

Nồng nhiệt đêm Trung thu cùng các "sao" ca nhạc gây quỹ Khuyến học
Nồng nhiệt đêm Trung thu cùng các "sao" ca nhạc gây quỹ Khuyến học

(Dân trí) - Hôm qua, vào đúng tối rằm tháng Tám âm lịch, UBND huyện Phú Lộc (Thừa Thiên - Huế) đã tổ chức chương trình nghệ thuật đóng góp xây dựng Quỹ Khuyến học huyện với sự tham gia của 7 ca sĩ, diễn viên được yêu thích.

Thứ hai, 01/10/2012 - 01:56

ĐÁNG QUAN TÂM
Điều quan trọng nhất để chống tiêu cực trong dạy thêm, học thêm
Điều quan trọng nhất để chống tiêu cực trong dạy thêm, học thêm

(Dân trí) -Vừa qua, đọc báo điện tử Dân trí, tôi thấy vấn đề dạy thêm, học thêm đang được mổ xẻ khá nhiều theo hướng phê phán các tiêu cực. Tôi cũng có vài ý kiến, nhằm làm rõ hơn vấn đề này và nhấn mạnh một cách đơn giản để khắc phục các tiêu cực đó.

Thứ hai, 01/10/2012 - 09:43

Sinh viên liêu xiêu vì “cơn bão ngầm” nhà trọ
Sinh viên liêu xiêu vì “cơn bão ngầm” nhà trọ

(Dân trí) - Khi tân SV đổ về thành phố nhập học, chủ nhà trọ có cớ tăng giá tiền phòng trọ. Không chỉ những sinh viên năm nhất mới gặp khó khăn trong việc tìm chỗ ở mà ngay đàn anh, đàn chị cũng liêu xiêu khi “cơn bão” nhà trọ quá mạnh.

Thứ hai, 01/10/2012 - 09:05

Du học và cách thức tồn tại trong thị trường lao động
Du học và cách thức tồn tại trong thị trường lao động

Rất nhiều du học sinh quay trở về Việt Nam và bắt đầu hành trình nộp hồ sơ xin việc. Tỷ lệ thành công hiện nay tỷ lệ nghịch với những gì mà gia đình và bản thân các bạn đặt ra trước khi đi học. Lý do vì sao?

Thứ hai, 01/10/2012 - 08:00

Tôi thật sự bối rối...
Tôi thật sự bối rối...

Mỗi ngày đi học về con đều than thở, kể lể về cô giáo chủ nhiệm. Nào là “cô không dễ thương, dịu dàng như cô N. dạy con hồi lớp 2. Cô hay la mắng các bạn, giọng cô chát chúa đến chói tai.

Thứ hai, 01/10/2012 - 07:28

Giáo dục giới tính: Hãy công bằng với người trẻ
Giáo dục giới tính: Hãy công bằng với người trẻ

Giáo dục giới tính là một đề tài không mới. Các quốc gia phát triển trên thế giới đều có học phần về giáo dục giới tính (sex-education) trong học đường.

Chủ nhật, 30/09/2012 - 10:42

Khoa học địa lý quan trọng trong bảo vệ môi trường biển đảo Việt Nam
Khoa học địa lý quan trọng trong bảo vệ môi trường biển đảo Việt Nam

(Dân trí) - Đó là chủ đề chính rất thời sự trong hội nghị Khoa học Địa lý toàn quốc lần thứ 6 diễn ra tại Huế ngày 30/9 với sự tham gia của hàng trăm nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên về địa lý có tiếng trong cả nước.

Chủ nhật, 30/09/2012 - 01:53

GS Hoàng Tụy: Nền giáo dục còn nhiều hạn chế
GS Hoàng Tụy: Nền giáo dục còn nhiều hạn chế

Tại hội thảo “Trí thức Thủ đô với đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục Việt Nam giai đoạn 2012-2020”, Giáo sư Hoàng Tụy cho rằng nền giáo dục của chúng ta không chỉ lạc hậu mà còn nhiều hạn chế thiên về dạy kiến thức, nhẹ về giáo dục bồi dưỡng nhân cách...

Chủ nhật, 30/09/2012 - 09:05

4 chàng SV giành giải thưởng cuộc thi “Thiết kế nhà chống động đất”
4 chàng SV giành giải thưởng cuộc thi “Thiết kế nhà chống động đất”

(Dân trí)-Vừa trở về từ cuộc thi “Thiết kế nhà chống động đất” (IDEERS) được tổ chức tại Đài Loan với thành tích lọt Top 10 trên tổng số 102 đội tuyển, 4 chàng SV khoa Xây dựng ĐH Duy Tân (Đà Nẵng) lại lao vào học tập và nghiên cứu để hoàn thiện mô hình của mình.

Chủ nhật, 30/09/2012 - 05:50

"Cô ơi, mẩu thuốc lá có phải là rác không ạ?"
"Cô ơi, mẩu thuốc lá có phải là rác không ạ?"

Vừa nhắc bạn học sinh đó nhặt sạch rác, cô Phương cũng nhanh tay cúi xuống nhặt những mẩu thuốc dưới gốc cây và vui vẻ nhận khuyết điểm.

Thứ bảy, 29/09/2012 - 06:30

Mô hình đào tạo mới đảm bảo việc làm cho SV sau khi tốt nghiệp
Mô hình đào tạo mới đảm bảo việc làm cho SV sau khi tốt nghiệp

Sinh viên vừa đi học vừa đi làm có thể tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tế để thích ứng tốt với việc làm sau khi tốt nghiệp, đặc biệt là sinh viên khối ngành Kinh tế, chính là mô hình đào tạo mới của các trường đại học hiện nay.

Thứ bảy, 29/09/2012 - 03:20

Cần sớm công bố các quy hoạch phát triển nhân lực
Cần sớm công bố các quy hoạch phát triển nhân lực

Chiều 28/9, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã chủ trì hội nghị trực tuyến với 63 tỉnh, thành phố trong cả nước về công tác triển khai quy hoạch nguồn nhân lực và đào tạo theo nhu cầu xã hội.

Thứ bảy, 29/09/2012 - 01:48

Công bố phương pháp học Toán mới dành cho HS tiểu học
Công bố phương pháp học Toán mới dành cho HS tiểu học

(Dân trí) - Ngày 28/9, Viện Nghiên cứu và chuyển giao công nghệ giáo dục (Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam) đã công bố kết quả kiểm định chương trình dạy toán PoMath. Đây là nghiên cứu của TS Chu Cẩm Thơ - khoa Toán Tin ĐH Sư phạm Hà Nội cùng cộng sự.

Thứ bảy, 29/09/2012 - 07:57