Có 2 mục tiêu trong học tập: Bạn đang theo đuổi mục tiêu nào?

Dân trí Theo Giáo sư Tâm lý học Carol Dweck tại Đại học Stanford (Mỹ), trong học tập có 2 loại mục tiêu đó là mục tiêu thể hiện và mục tiêu học hỏi. Hai mục tiêu này đều có thể hỗ trợ bạn đạt thành tựu, nhưng chỉ có một mục tiêu dẫn tới sự làm chủ.
>>Chống thành tích chỉ là hô hào?
>>Bộ Giáo dục yêu cầu toàn ngành khắc phục bệnh thành tích

Để phân biệt 2 loại mục tiêu này, có thể xét ví dụ học tiếng Anh. Đạt điểm cao là mục tiêu thể hiện, còn nói được tiếng Anh là mục tiêu học hỏi. Theo Giáo sư Carol Dweck, cả hai loại mục tiêu này đều hết sức bình thường và phổ biến, và chúng đều có thể hỗ trợ bạn đạt thành tựu. Nhưng chỉ có một mục tiêu dẫn tới sự làm chủ.


Trong việc học tiếng Anh, đạt điểm cao là mục tiêu thể hiện, còn nói được tiếng Anh là mục tiêu học hỏi. (ảnh minh họa)

Trong việc học tiếng Anh, đạt điểm cao là mục tiêu thể hiện, còn nói được tiếng Anh là mục tiêu học hỏi. (ảnh minh họa)

Trong vài nghiên cứu khác nhau, Dweck nhận thấy rằng đưa cho trẻ một mục tiêu thể hiện (ví dụ như đạt điểm cao trong bài thi) sẽ hiệu quả trong một số tình huống, nhưng thường nó sẽ làm cản trở khả năng của trẻ trong việc vận dụng kiến thức vào tình huống mới.

Ví dụ, trong một nghiên cứu, Dweck và đồng nghiệp yêu cầu các học sinh phổ thông học một bộ nguyên tắc khoa học, họ đặt ra cho một nửa số học sinh mục tiêu thể hiện, nửa còn lại có mục tiêu học hỏi.

Sau khi cả hai nhóm đã đọc hiểu tài liệu, các nhà nghiên cứu yêu cầu các em vận dụng kiến thức để giải một số bài tập có liên quan nhưng không giống hệt như những gì các em vừa học. Kết quả là các học sinh có mục tiêu học hỏi đạt được điểm số cao hơn rất nhiều trong các bài tập mới. Các em cũng học lâu hơn và thử nhiều phương án hơn.

Giáo sư Carol Dweck kết luận: “Khi có mục tiêu học hỏi, học sinh không phải học để cảm thấy mình đã giỏi ở môn gì đó và các em sẽ tiếp tục phấn đấu. Suy cho cùng thì mục tiêu của các em là học hỏi, chứ không phải chứng minh rằng mình thông minh.”

Xét theo phân tích của Giáo sư Carol Dweck, tình trạng học tập chú trọng vào việc đạt điểm cao ở đa số các trường học ở Việt Nam chính là việc học tập với mục tiêu thể hiện, chứ không phải với mục tiêu học hỏi.

Trên thực tế, hiện nay có nhiều yếu tố thúc đẩy cho việc học tập theo mục tiêu thể hiện ở nền giáo dục Việt Nam, trong đó có việc các giáo viên, nhà trường được đánh giá theo học lực của học sinh, rồi các phụ huynh cũng chỉ muốn con em mình có điểm số đẹp… Những tiêu chí xếp hạng, phân loại thi đua dựa trên điểm số của học sinh đã cùng đóng góp cho việc đẩy mạnh học tập cho mục tiêu thể hiện.

Việt Nam là một trong nhiều nước trên thế giới đang tồn tại cách thức học tập chạy theo điểm số. Trong khi đó, Tiến sĩ Shimi Kang - tác giả cuốn sách “Nuôi dạy con kiểu cá heo” (NXB Thế giới) nhận định lớp học truyền thống đánh đồng trí thông minh với điểm số cao đã trở nên lỗi trời trong thời đại ngày nay khi công nghệ và máy móc phát triển.

Lớp học truyền thống đánh đồng trí thông minh với điểm số cao đã trở nên lỗi trời trong thời đại ngày nay khi công nghệ và máy móc phát triển (ảnh minh họa)
Lớp học truyền thống đánh đồng trí thông minh với điểm số cao đã trở nên lỗi trời trong thời đại ngày nay khi công nghệ và máy móc phát triển (ảnh minh họa)

Trước đó, trong suốt thế kỷ 19 và gần hết thế kỷ 20, thông tin không dễ tiếp cận như hiện nay, và người có nhiều kiến thức nhất là những người đáng giá nhất. Điểm thi và thứ hạng là cách dễ dàng để nhận diện những người có nhiều kiến thức nhất. Khi đó, các trường học bắt đầu tập trung vào điểm thi và các phụ huynh cũng vậy, họ là những người thường xuyên thúc giục con cố gắng đạt được điểm số tốt nhất có thể.

Theo Tiến sĩ Shimi Kang, điều này vô cùng có lý vào một trăm năm trước, song lại trở nên lạc hậu vào thời nay. Nhờ công nghệ, việc biết câu trả lời đúng không còn quan trọng nữa, mà là phải hỏi đúng câu hỏi. Chúng ta không cần phải biết hết mọi dữ liệu, nhưng chúng ta thực sự cần có khả năng phân biệt những dữ liệu có ích với dữ liệu không có ích.

Từ những phân tích của Giáo sư Carol Dweck và Tiến sĩ Shimi Kang, có thể thấy rằng việc thay đổi chiến lược học tập trong thời đại ngày nay là điều rất quan trọng, và nếu không tỉnh táo nhận ra điều đó và điều chỉnh, thì nền giáo dục dễ đi theo lối mòn của tư duy giáo dục từ hàng trăm năm trước đã trở nên không còn phù hợp.

“Hiện tượng giáo dục thần kỳ” Phần Lan

Trong khi nhiều nước, đặc biệt là các nước châu Á vẫn đuổi theo chiến lược học tập truyền thống lấy điểm số làm trọng tâm, thì đã có một số nước nhanh nhạy thay đổi phương pháp giáo dục, trong đó Phần Lan là một điểm sáng.

Vào năm 1963, chính phủ Phần Lan quyết định thực hiện kế hoạch táo bạo khi chọn lĩnh vực cải cách giáo dục công lập trong nỗ lực phục hồi kinh tế. Nhiều thay đổi đã được thực hiện, trong đó có việc nâng cao chất lượng giáo viên; trao quyền tự chủ cho giáo viên; hủy bỏ chế độ dùng điểm số để phân chia thứ bậc…

Giáo viên Phần Lan không bị đánh giá qua điểm số của những học sinh mà họ dạy.
Giáo viên Phần Lan không bị đánh giá qua điểm số của những học sinh mà họ dạy.

Hiện nay tại Phần Lan, giáo viên không bị đánh giá qua điểm số của những học sinh mà họ dạy. Học sinh Phần Lan không có bất kỳ một kỳ thi chuẩn hóa bắt buộc nào ở bậc giáo dục cơ bản, đến tận năm 16 tuổi các em mới phải tham gia một kỳ thi cuối năm lớp 9 khi tốt nghiệp THCS. Đặc biệt, ở Phần Lan không hề có xếp hạng, so sánh hoặc cạnh tranh giữa các học sinh, trường học hay khu vực.

Những cải cách giáo dục để chuẩn bị cho trẻ em học cách học như thế nào, chứ không phải cách để thi, đã đem lại cho Phần Lan những thành quả giáo dục ấn tượng khi đứng vị trí top đầu trong các bảng xếp hạng toàn cầu.

Đến nay, khi đã trở thành một “hiện tượng giáo dục thần kỳ”, Phần Lan không khẳng định rằng hệ thống giáo dục của mình là hoàn hảo. Họ không ngừng điều chỉnh và cải thiện hệ thống này, không ngừng nghiên cứu để nó có thể tương thích được với những thay đổi mới nhất của xã hội và sự phát triển của khoa học.

Nguyên Chi

MỚI NHẤT
Bộ GD&ĐT cấm sử dụng các lớp học không an toàn hoặc hết niên hạn
Bộ GD&ĐT cấm sử dụng các lớp học không an toàn hoặc hết niên hạn

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ GD&ĐT vừa kí công văn gửi các địa phương yêu cầu kiên quyết không đưa vào sử dụng các công trình trường, lớp học đã hết niên hạn sử dụng, không đảm bảo an toàn theo quy định khi chưa được cải cạo, sửa chữa, nâng cấp.

Thứ năm, 11/01/2018 - 10:00

Trường ĐH Giao thông vận tải công bố phương án tuyển sinh 2018
Trường ĐH Giao thông vận tải công bố phương án tuyển sinh 2018

(Dân trí) - Tuyển sinh năm 2018, trường ĐH Giao thông vận tải mở thêm 4 ngành học mới và có thêm tổ hợp xét tuyển D7.

Thứ năm, 11/01/2018 - 09:35

Năm 2018, trường ĐH Quốc tế TPHCM tuyển bằng 6 phương thức
Năm 2018, trường ĐH Quốc tế TPHCM tuyển bằng 6 phương thức

(Dân trí) - Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM) vừa công bố thông tin tuyển sinh trong năm 2018. Đáng chú ý, đây là trường áp dụng nhiều phương thức xét tuyển nhất đến thời điểm này với tổng cộng 6 phương thức.

Thứ năm, 11/01/2018 - 09:29

Hết miễn học phí, Sư phạm càng… “ế”
Hết miễn học phí, Sư phạm càng… “ế”

(Dân trí) - Khoảng 20 năm nay, chính sách miễn học phí đối với sinh viên Sư phạm đã tạo ra nhiều hiệu ứng tích cực trong việc thu hút nguồn nhân lực. Từ đây, nhiều học sinh con nhà nghèo có cơ hội đến với nghề “gõ đầu trẻ” và hoàn thành giấc mơ phấn trắng bục giảng.

Thứ năm, 11/01/2018 - 09:09

Phản biện độc lập Tiến sĩ - siêu quyền lực khoa học
Phản biện độc lập Tiến sĩ - siêu quyền lực khoa học

(Dân trí) - Sử dụng phản biện độc lập, đào tạo Tiến sĩ Việt Nam đang trở nên thiếu minh bạch, lạc lõng không giống ai và tự nhốt mình trong ao làng.

Thứ năm, 11/01/2018 - 09:07

Bạn có biết: Thời điểm mà đa số mọi người buồn ngủ nhất?
Bạn có biết: Thời điểm mà đa số mọi người buồn ngủ nhất?

(Dân trí) - Hôm nay chúng tôi mời bạn làm trắc nghiệm kiểm tra kiến thức về giấc ngủ với những câu hỏi thú vị như: Nam giới hay phụ nữ hay nói trong giấc ngủ? Tại sao ánh sáng xanh do một số thiết bị điện tử phát ra khiến chúng ta khó đi vào giấc ngủ hơn?

Thứ năm, 11/01/2018 - 07:29

Hơn 4.400 thí sinh tham gia Kỳ thi học sinh giỏi THPT quốc gia 2018
Hơn 4.400 thí sinh tham gia Kỳ thi học sinh giỏi THPT quốc gia 2018

Sáng 11/1, hơn 4.400 học sinh xuất sắc trong cả nước bắt đầu bước vào kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia Trung học Phổ thông năm 2018. Kỳ thi kéo dài trong ba ngày, từ ngày 11-13/1.

Thứ năm, 11/01/2018 - 07:25

Bí thư tỉnh Đồng Tháp: Thầy giáo thực thụ đừng “sợ” thầy internet, thầy Google…
Bí thư tỉnh Đồng Tháp: Thầy giáo thực thụ đừng “sợ” thầy internet, thầy Google…

(Dân trí) - “Hiện nay có "thầy Google", “thầy Internet"… Thay vì ra sức cạnh tranh với những “Người thầy 4.0”, các thầy giáo nên lựa chọn phương pháp tiên tiến, nhân văn… chuyền tải đến học viên về thái độ sống, tinh thần sẵn sàng nhập cuộc…” Ông Lê Minh Hoan - Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, chia sẻ.

Thứ tư, 10/01/2018 - 08:26

Quản trị trường phổ thông: Bắt đầu từ đâu?
Quản trị trường phổ thông: Bắt đầu từ đâu?

(Dân trí) - Quản trị trường phổ thông là biện pháp quan trọng để thay đổi, nâng cao chất lượng giáo dục, trước hết là thay đổi cách dạy học và cách học. Vậy thay đổi quản trị phổ thông bắt đầu từ đâu?

Thứ tư, 10/01/2018 - 08:21

Thủ khoa nghèo xứ Thanh “ẵm” 30 triệu đồng tiền thưởng “Ai là triệu phú”
Thủ khoa nghèo xứ Thanh “ẵm” 30 triệu đồng tiền thưởng “Ai là triệu phú”

(Dân trí) - Trong chương trình “Ai là triệu phú” phát sóng tối qua 9/1, chàng tân thủ khoa Đại học Y dược TPHCM Lê Hữu Hiếu đã giành giải thưởng 30 triệu đồng. Hiếu chính là cậu học trò nghèo ở vùng quê nông thôn xứ Thanh, đạt 30 điểm khối B kỳ thi THPT quốc gia và xét tuyển đại học 2017.

Thứ tư, 10/01/2018 - 05:25

Sẽ xử lý nghiêm vụ nữ sinh lớp 8 dùng mũ bảo hiểm đánh nhau giữa đường
Sẽ xử lý nghiêm vụ nữ sinh lớp 8 dùng mũ bảo hiểm đánh nhau giữa đường

(Dân trí) - Mới đây trên mạng xã hội Facebook đã lan truyền một đoạn clip ghi lại cảnh 2 nhóm nữ sinh đánh nhau và còn dùng mũ bảo hiểm đánh lên đầu nhau gây bức xúc trong dư luận.

Thứ tư, 10/01/2018 - 04:40

Nghệ An: Dưới 10 độ, học sinh được nghỉ học tránh rét
Nghệ An: Dưới 10 độ, học sinh được nghỉ học tránh rét

(Dân trí) - Theo công văn hướng dẫn của Sở GD&ĐT Nghệ An, khi nhiệt độ xuống dưới 10 độ C, các trường mầm non, tiểu học có thể chủ động cho học sinh nghỉ học tránh rét.

Thứ tư, 10/01/2018 - 04:39

ĐÁNG QUAN TÂM
Bỏ cộng điểm nghề: Để chất lượng vào lớp 10  thực chất hơn
Bỏ cộng điểm nghề: Để chất lượng vào lớp 10 thực chất hơn

(Dân trí) - Việc bỏ cộng điểm nghề vào tuyển sinh lớp 10 THPT đang nhận được rất nhiều ý kiến của các thầy cô giáo và các nhà quản lý giáo dục và họ cho rằng, đây là quyết định đúng của Bộ GD&ĐT để việc học nghề thực chất hơn và thực hiện tốt phân luồng sau THCS.

Thứ tư, 10/01/2018 - 01:00

Trẻ nhỏ Hà Nội khăn áo kín mít đến trường trong ngày rét buốt
Trẻ nhỏ Hà Nội khăn áo kín mít đến trường trong ngày rét buốt

(Dân trí) - Sáng 10/1, nhiệt độ ở Hà Nội giảm sâu, các em nhỏ đến trường trong nhiều lớp khăn áo để chống lại thời tiết rét buốt và nhận được những cử chỉ ân cần của phụ huynh trước khi vào lớp.

Thứ tư, 10/01/2018 - 11:38

Chống thành tích chỉ là hô hào?
Chống thành tích chỉ là hô hào?

(Dân trí) - Một mặt ngành Giáo dục yêu cầu dạy học thực chất, tránh tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp. Nhưng nếu trường có học sinh ở lại lớp thì sẽ bị trừ thi đua, trừ các danh hiệu này nọ. Trên đổ xuống, người trực tiếp “gánh” là giáo viên và học sinh, việc chống thành tích thành ra chỉ là... hô hào.

Thứ tư, 10/01/2018 - 11:19

“Không tham gia hoạt động xã hội là mất đi nửa đời sinh viên”
“Không tham gia hoạt động xã hội là mất đi nửa đời sinh viên”

(Dân trí) - Ngoài thành tích học tập đáng nể tại trường, chàng sinh viên Huỳnh Lê Thái Bão (lớp YK12A Y đa khoa, trường ĐH Tây Nguyên) còn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi em hăng say tham gia nhiều hoạt động xã hội, hoạt động tình nguyện và được trao danh hiệu “Sinh viên 5 tốt cấp Trung ương”.

Thứ tư, 10/01/2018 - 09:58

ĐH Quốc gia HN treo thưởng: Một công bố quốc tế được hỗ trợ 60 triệu đồng
ĐH Quốc gia HN treo thưởng: Một công bố quốc tế được hỗ trợ 60 triệu đồng

(Dân trí) - ĐH Quốc gia Hà Nội vừa treo thưởng đối với người đang học tập tại ĐH QGHN có công bố quốc tế và đăng ký quyền sở hữu trí tuệ ghi địa chỉ ĐHQGHN sẽ được hỗ trợ mức cao nhất là 60 triệu đồng cho tác giả đứng đầu.

Thứ tư, 10/01/2018 - 08:30

Bài chia sẻ xúc động của thầy giáo khiến học sinh “khóc như mưa”
Bài chia sẻ xúc động của thầy giáo khiến học sinh “khóc như mưa”

(Dân trí) - Con xin lỗi bố, xin lỗi mẹ...! Lời xin lỗi không khó nhưng các bạn trẻ không chịu nói ra, các bạn coi mình là cái rốn của vụ trụ và không quan tâm đến những phiền muộn mà bố, mẹ mình phải chịu...

Thứ tư, 10/01/2018 - 07:09

Bỏ cộng điểm nghề khi tuyển sinh lớp 10: Làm sao để học nghề hiệu quả?
Bỏ cộng điểm nghề khi tuyển sinh lớp 10: Làm sao để học nghề hiệu quả?

(Dân trí) - Trước thông tin sẽ bỏ quy định Sở GD&ĐT cộng điểm khuyến khích cho thí sinh khi tuyển sinh vào lớp 10, trong đó có điểm thi nghề phổ thông, nhiều người cho đây là việc cần làm từ lâu, nhưng cũng có ý kiến làm sao để học nghề hiệu quả chứ không phải cộng điểm hay không cộng điểm.

Thứ tư, 10/01/2018 - 06:05

Vì sao giáo viên chán khi học bồi dưỡng thường xuyên?
Vì sao giáo viên chán khi học bồi dưỡng thường xuyên?

(Dân trí) - Việc bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên là rất tốt. Tuy nhiên chúng ta nên thực hiện như thế nào để đem lại hiệu quả cho giáo viên. Theo tôi, hiện nay giáo viên đã gặp rất nhiều áp lực trong giảng dạy rồi. Do đó cái nào thấy không cần thiết cho giáo viên thì có thể giảm tải.

Thứ tư, 10/01/2018 - 01:03

Chủ nhân HCB Olympic Toán quốc tế giành học bổng 6 tỷ đồng tới Mỹ
Chủ nhân HCB Olympic Toán quốc tế giành học bổng 6 tỷ đồng tới Mỹ

(Dân trí) - Chinh phục thành công tấm huy chương bạc từ Olympic Toán học quốc tế 2017 tại Brazil, Phạm Nam Khánh lại vừa tiếp tục hiện thực ước mơ du học Mỹ với tấm vé vào trường ĐH Chicago kèm học bổng 264.000 USD (khoảng 6 tỷ đồng).

Thứ tư, 10/01/2018 - 12:10

Bộ Giáo dục: Bỏ cộng điểm ưu tiên để khắc phục hiện tượng làm “đẹp hồ sơ”
Bộ Giáo dục: Bỏ cộng điểm ưu tiên để khắc phục hiện tượng làm “đẹp hồ sơ”

(Dân trí) - Việc không giao cho các Sở GD&ĐT quy định đối tượng cộng điểm khuyến khích, trong đó bao gồm cả việc thi nghề phổ thông nhằm đảm bảo mục tiêu chọn được đúng học sinh có khả năng tiếp tục học ở cấp trung học phổ thông, đồng thời khắc phục hiện tượng làm "đẹp hồ sơ".

Thứ ba, 09/01/2018 - 07:45

Trời rét, đi học muộn, phụ huynh phải bế trẻ mầm non qua tường để vào lớp
Trời rét, đi học muộn, phụ huynh phải bế trẻ mầm non qua tường để vào lớp

(Dân trí) - Sáng nay trời giá rét, nhiệt độ xuống thấp nên nhiều trẻ mầm non được đưa đến trường muộn hơn thường lệ. Thế nhưng khi đến trường thì nhà trường đã khóa cổng nên nhiều phụ huynh phải bế con qua tường để vào lớp.

Thứ ba, 09/01/2018 - 05:09

Hàng trăm trẻ vùng cao phải ngồi học trong giá rét
Hàng trăm trẻ vùng cao phải ngồi học trong giá rét

(Dân trí) - Tại tỉnh Thanh Hóa, ở một số xã biên giới giáp với nước bạn Lào mỗi khi tiết trời sang đông là cả vùng núi như chìm trong cái lạnh tê tái. Hàng trăm học sinh phải ngồi học trong phòng tranh tre, nứa lá trong cái rét buốt thấu da thịt.

Thứ ba, 09/01/2018 - 02:23