Bạn đọc viết:

Chương trình Ngữ Văn mới: Đừng ôm đồm kiến thức!

Dân trí Bên cạnh những hy vọng về sự đổi thay tích cực khi chương trình mới chú trọng phát huy toàn diện năng lực và phẩm chất người học thì một băn khoăn lớn vẫn tồn tại: Chương trình mới có thật sự giảm tải kiến thức?
>>Những tác phẩm được gợi ý đưa vào chương trình môn Ngữ văn mới
>>Băn khoăn trước 6 tác phẩm bắt buộc trong dự thảo môn Văn THPT
>>Môn Ngữ Văn THPT: Chỉ còn 6 tác phẩm bắt buộc

Dự thảo chương trình môn học phổ thông mới được Bộ GD-ĐT ban hành chiều 19/1 đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Bên cạnh những hy vọng về sự đổi thay tích cực khi chương trình mới chú trọng phát huy toàn diện năng lực và phẩm chất người học thì một băn khoăn lớn vẫn tồn tại: Chương trình mới có thật sự giảm tải kiến thức?

Chỉ tính riêng trong môn Ngữ Văn trung học cơ sở, nhìn vào danh mục thống kê các tác phẩm dự kiến đưa vào chương trình, giáo viên không khỏi nghi ngại khi nhiều tác phẩm từ lớp trên chuyển xuống lớp dưới.

Ví dụ: Văn bản “Chiếc lược ngà”, “Mây và sóng”, “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “Viếng lăng Bác”… vốn được học ở lớp 9 nay chuyển xuống lớp 6-7. Học sinh đầu cấp buộc phải cảm nhận những tư tưởng lớn về lòng yêu nước hòa quyện và thống nhất với tình cảm gia đình ư? Điều này e sẽ tạo ra trở ngại lớn cho giáo viên trong việc chuyển tải những thông điệp ý nghĩa đó đến học sinh khi lứa tuổi đó chưa có nhận thức và năng lực cảm thụ đầy đủ.

Mặt khác, rất nhiều tác phẩm mới được đưa vào chương trình đòi hỏi giáo viên phải có năng lực cảm thụ, phân tích, bình giảng sâu từng tầng lớp ngôn ngữ. Muốn vậy, giáo viên Ngữ Văn cần có thời gian nghiên cứu, tìm đọc toàn bộ tác phẩm, đặt mỗi ngữ liệu được trích dẫn vào trong chỉnh thể tác phẩm… Tất cả cần một khoảng thời gian nhất định để giáo viên cảm cái hay về tư tưởng, cái đẹp của ngôn từ mới truyền tải đến học sinh và khơi gợi được năng lực cảm thụ của học sinh. Điều này lại rất khó thực hiện khi mà giáo viên phải đối diện với hàng loạt tác phẩm mới cùng lúc.

Bản thân tôi vẫn canh cánh nỗi lo chương trình mới này sẽ “đi vào vết xe đổ” của chương trình hiện hành khi ôm đồm quá nhiều kiến thức.

Chương trình Ngữ Văn hiện hành sau bao nhiêu năm thực hiện đã lộ rõ nhiều bất cập. Một trong số đó là sự quá tải về dung lượng kiến thức, kỹ năng cần đạt.

Lấy ví dụ về chương trình Ngữ Văn lớp 7, trong học kỳ 1, học sinh phải học tổng cộng 25 tác phẩm mới bao gồm văn bản nhật dụng, ca dao, thơ trung đại Việt Nam và thế giới cùng một số văn bản thuộc thể loại tùy bút, bút ký. Bên cạnh đó là 13 đơn vị kiến thức trong phân môn Tiếng Việt và hai kiểu bài biểu cảm trọng tâm trong phân môn Tập làm văn.

Bao nhiêu năm qua thầy cô đứng lớp đã than thở rất nhiều về độ khó của chương trình Ngữ Văn lớp 7. Thầy và trò thường xuyên phải “bơi” trong khối lượng kiến thức “khổng lồ” ấy. Thời gian dành cho việc thực hành các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết bị thu hẹp bởi phần lớn thời lượng lên lớp của giáo viên phải tập trung vào việc dạy kiến thức mới.

Sau một thời gian thực hiện, trước tình trạng “quá tải” kiến thức, Bộ ra Công văn số 5842/BGĐT-VP ban hành ngày 1/9/2011. Hàng loạt đơn vị kiến thức được “giảm tải”.

Chẳng hạn, trong chương trình Ngữ Văn 7 ở học kỳ một, 4 chủ đề ca dao đều giảm một nửa số bài, hàng loạt văn bản được đưa vào đọc thêm (Côn Sơn ca, Sau phút chia ly, Bài ca nhà tranh bị gió thu phá,…). Trong phân môn Làm văn cũng có nhiều điều chỉnh nhằm giảm nhẹ khối lượng kiến thức.

Thú thật, giáo viên đều thở phào nhẹ nhõm như trút một gánh nặng trước quyết định giảm tải của Bộ. Bởi vậy, chúng tôi càng thấy thông cảm, chia sẻ với áp lực của giáo viên và học sinh “đuối sức” suốt mười năm thực hiện chương trình hiện hành trước khi có quyết định giảm tải.

Hy vọng cuộc cải cách giáo dục toàn diện lần này sẽ không “đi vào vết xe đổ” của lần “thay sách” trước đó. Theo tôi, đừng quá tham vọng khi ôm đồm kiến thức quá nhiều! Đừng đặt mục tiêu quá cao phải đào tạo được những thế hệ học sinh “thần đồng”, “bác học”!

Muốn vậy, đội ngũ xây dựng chương trình môn học cụ thể và các tác giả biên soạn sách giáo khoa cần tránh lối tư duy “Văn bản này hay chẳng thể bỏ”, “Kiến thức tiếng Việt này bắt buộc phải có”, “Phương pháp làm văn này không thể không dạy”.

Chúng ta hãy tập trung vào chất lượng thay vì cứ chạy theo số lượng kiến thức, kỹ năng.

Học một vài văn bản chuyên sâu, cảm cái hay, cái đẹp của tác phẩm, khơi gợi cách cảm nhận sáng tạo mang đậm dấu ấn cá nhân của người học sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với “cưỡi ngựa xem hoa” hàng loạt tác phẩm.

Hãy học số lượng kiến thức, kỹ năng tiếng Việt và Làm văn có hạn một cách bài bản, vận dụng cách dùng từ, đặt câu, viết đoạn, làm bài để rèn luyện, phát huy năng lực học sinh: cảm thụ thẩm mĩ, hợp tác, giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo, tự học…

Một chương trình môn học gọn nhẹ, khoa học, hợp lý là điều dư luận xã hội đang mong chờ!

Thùy Mai

Mọi thông tin, bài viết đóng góp cho chuyên mục Giáo dục, quý độc giả có thể gửi ban Giáo dục báo điện tử Dân trí theo địa chỉ email giaoduc@dantri.com.vn . Xin trân trọng cảm ơn!

MỚI NHẤT
Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi

(Dân trí) - Trong 2 ngày 31/1 và 1/2/2018, Hội đồng Chức danh giáo sư nhà nước (HĐCDGSNN) đã xét duyệt, bỏ phiếu tín nhiệm ứng viên đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2017.

Thứ sáu, 02/02/2018 - 12:45

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017

(Dân trí) - Theo danh sách những người đạt chuẩn giáo sư năm 2017 mà Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước vừa công bố ngày 2/2 có Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến.

Thứ sáu, 02/02/2018 - 12:14

Đà Nẵng: Nhiều trường có hiệu trưởng mới
Đà Nẵng: Nhiều trường có hiệu trưởng mới

(Dân trí) - Ngày 1/2, Sở GD&ĐT Đà Nẵng cho biết ngành GD thành phố đã phối hợp với chính quyền địa phương ở các quận, huyện công bố quyết định bổ nhiệm thủ trưởng các đơn vị, trường học trên địa bàn. Theo đó, nhiều trường học trên địa bàn thành phố có hiệu trưởng mới.

Thứ sáu, 02/02/2018 - 12:10

Năm 2018, Học viện Hành chính quốc gia dừng đào tạo hệ đại học
Năm 2018, Học viện Hành chính quốc gia dừng đào tạo hệ đại học

(Dân trí) - Theo Quyết định số 05/2018/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Hành chính Quốc gia vừa được Thủ tướng ban hành, từ năm 2018, Học viện Hành chính quốc gia sẽ không tuyển sinh đào tạo trình độ đại học mà chỉ đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ​.

Thứ năm, 01/02/2018 - 07:43

Bí thư Hà Nội: Hỗ trợ ĐH Quốc gia Hà Nội xây dựng hạ tầng tại Hòa Lạc
Bí thư Hà Nội: Hỗ trợ ĐH Quốc gia Hà Nội xây dựng hạ tầng tại Hòa Lạc

(Dân trí) - Ngày 01/2/2018, đồng chí Hoàng Trung Hải - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội đã thăm và làm việc với ĐH Quốc gia Hà Nội về kết quả thực hiện công tác năm 2017 và phương hướng, chiến lược phát triển nhà trường trong thời gian tới.

Thứ năm, 01/02/2018 - 04:58

Hoãn phiên tòa “12 giáo viên bị cho thôi việc” vì vắng mặt bị đơn
Hoãn phiên tòa “12 giáo viên bị cho thôi việc” vì vắng mặt bị đơn

(Dân trí) - Theo quyết định của TAND huyện Tây Hòa (Phú Yên), vụ việc “Tranh chấp về chấm dứt HĐLĐ và bồi thường thiệt hại khi chấm dứt HĐLĐ” sẽ được đưa ra xét xử vào hôm nay ngày 1/2/2018. Nhưng hôm nay phải tạm hoãn vì vắng bị đơn (phòng GD&ĐT huyện Tây Hòa).

Thứ năm, 01/02/2018 - 03:54

Bật mí về chàng trai Bắc Giang thủ khoa kì thi HSG quốc gia môn Toán
Bật mí về chàng trai Bắc Giang thủ khoa kì thi HSG quốc gia môn Toán

Đạt điểm số cao nhất môn Toán tại kì thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm nay là em Vương Đình Ân- học sinh đến từ Trường THPT chuyên Bắc Giang. Đây là niềm tự hào lớn của ngành GD-ĐT Bắc Giang trong công tác đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi.

Thứ năm, 01/02/2018 - 02:31

Hàng nghìn học sinh miền núi nghỉ học vì rét hại
Hàng nghìn học sinh miền núi nghỉ học vì rét hại

(Dân trí) - Do ảnh hưởng không khí lạnh mạnh nên nhiều tỉnh miền núi phía Bắc đã xuất hiện băng tuyết. Hàng nghìn học sinh tại Lào Cai, Lai Châu, Hà Giang và một số địa phương phải nghỉ học hoặc được chăm sóc đặc biệt.

Thứ năm, 01/02/2018 - 11:30

Thầy trò hoang mang trước việc trường có thể bị chuyển đổi sang mô hình dân lập
Thầy trò hoang mang trước việc trường có thể bị chuyển đổi sang mô hình dân lập

(Dân trí) - Liên quan đến vấn đề chuyển đổi Trường THPT Tiên Yên (huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh) từ mô hình công lập sang dân lập gây phản ứng trong học sinh, trao đổi với Dân trí sáng nay 1/2), ông Ngô Văn Hợi, Phó giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Ninh cho biết vấn đề này mới chỉ dừng lại ở góc độ đang xem xét.

Thứ năm, 01/02/2018 - 09:50

Ba thế hệ học sinh dân tộc thiểu số chế tạo sản phẩm từ cây dại trong vườn
Ba thế hệ học sinh dân tộc thiểu số chế tạo sản phẩm từ cây dại trong vườn

(Dân trí) - Ban đầu, các sản phẩm do học sinh trường Phổ thông DTNT Đắk R’Lấp (tỉnh Đắk Nông) chế tạo chỉ đơn giản là một hợp chất giữa tinh dầu sả và dừa. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm, nối tiếp bởi 3 thế hệ, sản phẩm sữa tắm, nước lau sàn, xịt côn trùng… ngày càng độc đáo và hoàn thiện hơn.

Thứ năm, 01/02/2018 - 09:05

Cô gái Việt sống sót "thần kỳ" qua bão tuyết Nepal nhận học bổng toàn phần Mỹ
Cô gái Việt sống sót "thần kỳ" qua bão tuyết Nepal nhận học bổng toàn phần Mỹ

(Dân trí) - Võ Thị Mỹ Linh, cô gái Việt gây xôn xao dư luận khi sống sót thần kỳ sau trận bão tuyết lịch sử ở Nepal năm 2014 vừa giành học bổng toàn phần bậc thạc sĩ trị giá 53.744 USD/năm (hơn 1,2 tỉ đồng) kèm hỗ trợ 1.700 USD/tháng (khoảng 38 triệu đồng) cho chi phí ăn ở từ ĐH Duke (Hoa Kỳ) nhờ bài luận ấn tượng viết về người bố làm nghề... cưa bom.

Thứ năm, 01/02/2018 - 08:05

Tổ chức giáo dục BTEC Việt Nam chào mừng thành viên mới chính thức gia nhập
Tổ chức giáo dục BTEC Việt Nam chào mừng thành viên mới chính thức gia nhập

Ngày 30/01, BTEC Việt Nam tổ chức hội nghị thành viên nhằm giới thiệu các hoạt động chiến lược trong năm 2018 và công bố trường Quốc tế CHM (Citysmart Hotel Management) trở thành thành viên chính thức.

Thứ năm, 01/02/2018 - 08:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Tích hợp môn Khoa học Tự nhiên: Có giản lược nội dung kiến thức?
Tích hợp môn Khoa học Tự nhiên: Có giản lược nội dung kiến thức?

(Dân trí) - Việc tích hợp trong môn Khoa học tự nhiên (KHTN) mang tính tổng thể, hệ thống nhưng lại mất đi tính phát triển liên tục của đối tượng. Do đó, cần quan tâm đến tính tương đối trọn vẹn của chủ đề khoa học trong chương trình.

Thứ tư, 31/01/2018 - 09:23

Học sinh nghỉ học tránh rét: Cơ quan bố mẹ thành nhà trẻ
Học sinh nghỉ học tránh rét: Cơ quan bố mẹ thành nhà trẻ

Nền nhiệt độ tại Hà Nội xuống thấp dưới 10 độ C, các trường mầm non, tiểu học công lập cho học sinh nghỉ học, khiến nhiều phụ huynh loay hoay.

Thứ tư, 31/01/2018 - 04:22

Đà Nẵng thí điểm triển khai phần mềm trực tuyến tuyển sinh lớp 10
Đà Nẵng thí điểm triển khai phần mềm trực tuyến tuyển sinh lớp 10

(Dân trí) - Sở GD&ĐT Đà Nẵng vừa có báo cáo của đơn vị thiết kế phần mềm tuyển sinh trực tuyến lớp 10 THPT. Dự kiến, phần mềm này sẽ được triển khai thí điểm trong tháng 3 năm nay và được sử dụng chính thức cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2018-2019.

Thứ tư, 31/01/2018 - 03:15

Hà Tĩnh đứng đầu cả nước về tỷ lệ học sinh giỏi đoạt giải quốc gia 2018
Hà Tĩnh đứng đầu cả nước về tỷ lệ học sinh giỏi đoạt giải quốc gia 2018

(Dân trí) - Với 85/96 em đạt giải, chiếm tỷ lệ 88,5%, Hà Tĩnh vượt qua hàng chục tỉnh thành để đứng đầu cả nước về tỷ lệ học sinh giỏi quốc gia năm 2018. Trong khi đó, Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về số học sinh đoạt giải với 132 em.

Thứ tư, 31/01/2018 - 02:30

Hơn 100 giáo viên được nhận lương sau nửa năm bị “nợ”
Hơn 100 giáo viên được nhận lương sau nửa năm bị “nợ”

(Dân trí) - Ngày 31/1, bà Phạm Thị Hà, Trưởng phòng Giáo dục - Đào tạo thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông cho biết hơn 100 giáo viên hợp đồng của địa phương này đã nhận được lương. Đây là những giáo viên bị nợ lương nhiều tháng liền mà Dân trí đã phản ánh trong thời gian qua.

Thứ tư, 31/01/2018 - 02:04

Các doanh nghiệp tìm đâu ra nguồn nhân sự chất lượng cao?
Các doanh nghiệp tìm đâu ra nguồn nhân sự chất lượng cao?

Những năm gần đây, các đơn vị giáo dục sau THPT rất nỗ lực bắt tay cùng doanh nghiệp để tạo ra các mô hình trải nghiệm nghề nghiệp sớm cho sinh viên.

Thứ tư, 31/01/2018 - 02:00

Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”
Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”

(Dân trí) - Với những thành tích xuất sắc, tiêu biểu, đóng góp to lớn cho sự phát triển của địa phương, một học sinh trường THPT chuyên Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa (Thanh Hóa) đã được Chủ tịch UBND tỉnh tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”.

Thứ tư, 31/01/2018 - 12:13

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: "Cởi bỏ nút thắt về đầu tư xây dựng đối với trường tự chủ"
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: "Cởi bỏ nút thắt về đầu tư xây dựng đối với trường tự chủ"

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đề nghị như vậy với Bộ GD&ĐT trong buổi làm việc với cán bộ, giảng viên trường Đại học Thương mại ngày 30/1.

Thứ tư, 31/01/2018 - 11:56

Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?
Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?

Rất có thể bạn đang nhầm lẫn giữa thành tích và mục đích lớn khi học tiếng Anh, dẫn đến lệch lạc trong phương pháp học nên tiếng Anh chưa thể giúp bạn thành công trong công việc cũng như cuộc sống.

Thứ tư, 31/01/2018 - 10:30

Câu nói “Tại sao phải cúi đầu” của HLV Park Hang Seo vào đề Văn
Câu nói “Tại sao phải cúi đầu” của HLV Park Hang Seo vào đề Văn

(Dân trí) - “Chúng ta đã cố gắng hết sức, tại sao phải cúi đầu?”, lời động viên các học trò của huấn luận viên Park Hang Seo được giáo viên ở TPHCM đưa vào đề kiểm tra Văn.

Thứ tư, 31/01/2018 - 10:06

Hình ảnh khoanh tay của hậu vệ Văn Thanh vào đề thi học sinh giỏi Văn
Hình ảnh khoanh tay của hậu vệ Văn Thanh vào đề thi học sinh giỏi Văn

(Dân trí) - Hình ảnh cầu thủ Vũ Văn Thanh của đội tuyển U23 Việt Nam có động tác khoanh tay ăn mừng đầy tự tin sau khi thực hiện thành công cú sút penalty quyết định, đưa đội nhà vào trận chung kết giải U23 Châu Á năm 2018 vừa được đưa vào đề thi học sinh giỏi (HSG) môn Ngữ văn lớp 10 tại Trường THPT Nguyễn Huệ (huyện Đại Từ, Thái Nguyên).

Thứ tư, 31/01/2018 - 09:08

Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?
Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?

(Dân trí) - Để diễn tả một hành động đang diễn ra hoặc đang trong quá trình thực hiện, chúng ta sử dụng thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous) để biểu thị trong tiếng Anh. Vậy cụ thể, cách dùng của Present Continuous là gì? Hãy cùng tìm hiểu xem!

Thứ tư, 31/01/2018 - 08:07