Chất lượng giáo dục Việt Nam: Cớ sao “trên bảo tốt - dưới bảo không tốt”?

Dân trí Điển hình là kết quả PISA của Việt Nam xếp thứ hạng cao, thậm chí “vượt mặt” các nước tiên tiến trên thế giới nhưng đa phần người dân Việt Nam, thậm chí các chuyên gia giáo dục, thầy cô giáo không tin đó là sự thật.
>>Giáo sư Mỹ ngạc nhiên về kết quả PISA của Việt Nam
>>Bộ Giáo dục nói gì về nghiên cứu đánh giá VNEN do Ngân hàng thế giới công bố
>>Ngân hàng thế giới đánh giá VNEN có nhiều ưu thế

Chất lượng giáo dục phổ thông Việt Nam có thực sự tốt không? Tại sao lãnh đạo Bộ GD&ĐT đánh giá là tốt nhưng địa phương, nhà trường, thầy cô cho rằng chưa tốt?

Vấn đề trên được nêu ra và mổ xẻ thẳng thắn tại Hội thảo Giáo dục 2017 về “Chất lượng giáo dục phổ thông” do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tổ chức ngày 22/9 tại Hà Nội.

Nhìn từ PISA 2015: Người Việt không tin!

Thành tựu mang tính hệ thống và nổi bật nhất của giáo dục Việt Nam là kết quả kết quả chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) năm 2015 được thế giới khâm phục. Một số nhà phân tích dựa vào kết quả PISA và nhất là “bài học Việt Nam” để kêu gọi rà soát, đánh giá lại chính sách giáo dục của quốc gia mình. Tuy nhiên, đa phần người Việt Nam lại không tin chất lượng giáo dục Việt Nam có thể đạt mức tốt như kết quả này.

TS. Lê Quang Minh (Trung tâm đào tạo quản lý tiên tiến, Viện Quản trị Đại học - ĐHQG TP.HCM) cho biết, lúc bắt đầu nghiên cứu về kết quả PISA, bản thân ông cũng không thể tin vị trí xếp hạng của Việt Nam.

Kết quả PISA 2015 đăng trên báo Bangkok Post, ngày 19/12/2016.
Kết quả PISA 2015 đăng trên báo Bangkok Post, ngày 19/12/2016.

“Tôi cũng như rất nhiều người Việt, dường như không tin về chất lượng giáo dục của nước mình. Tôi từng nghĩ rằng, hệ thống giáo dục Việt Nam chỉ giỏi đào tạo gà nòi để đi thi. Tuy nhiên khi nghiên cứu rất kỹ về PISA, tôi hiểu rằng, PISA đo năng lực học sinh chứ không phải khả năng thi cử. Lúc ấy, đọc báo chí thế giới nhận định về sự thần kỳ của giáo dục Việt Nam tôi mới bắt đầu tin tưởng và tự hào” - TS Lê Quang Minh chia sẻ.

TS. Lê Quang Minh cho biết, ông cũng từng như rất nhiều người dân Việt - không tin về chất lượng giáo dục phổ thông của nước mình.
TS. Lê Quang Minh cho biết, ông cũng từng như rất nhiều người dân Việt - không tin về chất lượng giáo dục phổ thông của nước mình.

Qua nghiên cứu, kết quả PISA của Việt Nam xếp hạng cao trên bản đồ thế giới, thậm chí “vượt mặt” các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) là do Việt Nam có nhiều chính sách giáo dục tạo độ sâu cần thiết cho chương trình đào tạo, trong khi chương trình của thế giới thì thường quá rộng. TS. Lê Quang Minh cho rằng, điều đó chứng tỏ giáo dục phổ thông Việt Nam có chất lượng nhưng chưa được người Việt “công nhận”.

“Ông nói gà, bà nói vịt”

Về vấn đề này, TS. Lê Thống Nhất cũng đặt câu hỏi ráo riết: “Chúng ta có quá nhiều đánh giá về thành tích, nhưng tại sao trên bảo tốt - dưới bảo không tốt. Đến khi nào chúng ta đồng nhất được chất lượng, để lãnh đạo Bộ GD&ĐT phía trên và địa phương, giáo viên phía dưới cùng chung nhận định tốt hay chưa tốt?”.

Theo TS. Lê Quang Minh, sự khác biệt này xuất phát từ mục tiêu và nhận thức khác nhau về tầm quan trọng của các yếu tố cấu thành chất lượng từ đầu vào, quá trình đến đầu ra của giáo dục. Đặc biệt, ở Việt Nam, chất lượng giáo dục từ góc nhìn của các bên liên quan rất khác nhau.

Nhiều đại biểu đồng tình, ngành giáo dục cần thống nhất thuật ngữ để rút dần khoảng cách quan điểm về chất lượng giữa các bên.
Nhiều đại biểu đồng tình, ngành giáo dục cần thống nhất thuật ngữ để rút dần khoảng cách quan điểm về chất lượng giữa các bên.

Trong khi Bộ GD&ĐT (được xem là đại diện quan điểm Nhà nước) đưa ra quan điểm toàn diện, nhắc nhiều đến tỷ lệ đạt chuẩn giáo dục khu vực và quốc tế thì chất lượng giáo dục tốt trong quan điểm của các Sở GD&ĐT (địa phương) lại là đạt các chuẩn quốc gia, các chỉ tiêu trên giao. Trong khi nhà trường quan điểm chất lượng là đạt chuẩn quốc gia, đạt chỉ tiêu địa phương đề ra, tỷ lệ thi đỗ các cấp thì phụ huynh lại quan điểm chất lượng là kết quả học tập của con em, kết quả thi đại học, mối quan hệ giữa gia đình - nhà trường…

Chính sự trái ngược, không thống nhất trong quan điểm về chất lượng dẫn đến những nhận thực trật khớp nhau giữa các cấp, các bên.

Đồng tình quan điểm, cô Nguyễn Thị Huyền Thảo (giáo viên Lịch sử, Trường THCS Trần Đại Nghĩa - TP.HCM) cho rằng, quan điểm chất lượng và mục tiêu giáo dục của các bên liên quan khác nhau có thể dùng để giải thích phản ứng của nhiều phụ huynh về dự án VNEN và dư luận rất trái chiều về đánh giá của Ngân hàng Thế giới. Ở góc độ Nhà nước thì cho rằng đó là chương trình tốt nhưng phụ huynh lại phản đối.

“Là một giáo viên Lịch sử tôi rất ủng hộ mô hình VNEN vì nó nhắm đến phát triển kỹ năng nhận thức, còn các phụ huynh phản đối VNEN lo sợ con em mình điểm kém trong các kỳ thi, nhất là thi tốt nghiệp và vào đại học nên rất phản đối. Nếu phương thức và nội dung thi cử nhắm đến việc đánh giá kỹ năng nhận thức, đến sáng tạo, đến các kỹ năng mềm… như mục tiêu của VNEN, phụ huynh sẽ không xin cho con em mình thôi học VNEN”, cô Thảo quan điểm.

Thống nhất chuẩn, trước hết từ khái niệm

GS. Nguyễn Minh Thuyết (Tổng chủ biên chương trình GDPT mới) cũng cho rằng, công tác đánh giá chất lượng giáo dục hết sức quan trọng, cần có sự đồng nhất từ trên xuống dưới, phối hợp nhịp nhàng. Chẳng hạn, chúng ta dạy theo hướng trải nghiệm, thực hành nhưng đến lúc đánh giá lại bằng lý thuyết thì chương trình khó thực hiện. Ông kiến nghị đổi mới đánh giá để hỗ trợ sự phát triển năng lực của học sinh.

Chất lượng giáo dục Việt Nam: Cớ sao “trên bảo tốt - dưới bảo không tốt”? - 4

TS. Minh kiến nghị, ngành Giáo dục cần chỉnh dần khoảng cách quan điểm về chất lượng giáo dục giữa các bên. Bộ GD&ĐT nên thành lập nhóm để soạn lại thuật ngữ giáo dục. “Chất lượng là gì? Chuẩn chất lượng là gì? Xã hội hỗn loạn vì định nghĩa khác nhau. Chúng ta đi nhanh, đi xa nhưng nền móng có nhiều lỗ hổng, ngay từ thuật ngữ, nếu không khắc phục thì trên nền sai chúng ta sẽ tiếp tục hiểu sai”, TS. Minh nêu quan điểm.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Phan Thanh Bình kết luận, ngành Giáo dục cần thống nhất chuẩn khái niệm, chuẩn đánh giá để có được đồng nhất về nhìn nhận chất lượng giáo dục.

Lệ Thu

MỚI NHẤT
Tích hợp song ngữ nhưng kiểm tra đánh giá vẫn thực hiện bằng tiếng Việt
Tích hợp song ngữ nhưng kiểm tra đánh giá vẫn thực hiện bằng tiếng Việt

(Dân trí) - Thạc sĩ Lê Tuệ Minh bày tỏ lo ngại bởi chưa có đầy đủ khung pháp lý quy định và hướng dẫn cụ thể cho việc triển khai Chương trình Phổ thông Song ngữ và cho việc lồng ghép, tích hợp thực sự Chương trình quốc tế tại Việt Nam.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 10:56

Thiếu nữ 17 tuổi không được đi học cấp 2 vì giấy khai sinh ghi giới tính... nam
Thiếu nữ 17 tuổi không được đi học cấp 2 vì giấy khai sinh ghi giới tính... nam

(Dân trí) - Đó là trường hợp trớ trêu của em gái Trần Văn Hải (sinh năm 2000, trú thôn An Truyền, xã Phú An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế) vì giấy khai sinh nhầm lẫn giới tính từ nữ sang nam.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 10:48

Trang bị máy tính bảng cho Trưởng phòng Giáo dục sai quy định
Trang bị máy tính bảng cho Trưởng phòng Giáo dục sai quy định

(Dân trí) - Thanh tra Nhà nước tỉnh Cà Mau xác định, việc mua máy tính bảng trang bị cho Trưởng phòng Giáo dục & Đào tạo huyện Phú Tân (tỉnh Cà Mau) là không đúng tiêu chuẩn quy định.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 10:45

Trường Đại học Thủy lợi quyên góp ủng hộ đồng bào lũ lụt miền Trung
Trường Đại học Thủy lợi quyên góp ủng hộ đồng bào lũ lụt miền Trung

(Dân trí) - Chiều ngày 22/9, tại Đại hội đại biểu Công đoàn Trường Đại học Thủy lợi lần thứ 29 nhiệm kì 2017-2022, nhà trường đã tổ chức lễ phát động quyên góp ủng hộ nhân dân bị lũ lụt tại các tỉnh miền Trung.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 10:00

Lễ ra quân phát động HS,SV hưởng ứng "Tháng hành động an toàn giao thông"
Lễ ra quân phát động HS,SV hưởng ứng "Tháng hành động an toàn giao thông"

(Dân trí) - Sáng 23/9, tại trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương (Hà Nội), Bộ Giáo dục - Đào tạo phối hợp cùng Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) Quốc gia tổ chức lễ ra quân phát động học sinh, sinh viên (HS, SV) hưởng ứng “Tháng hành động an toàn giao thông” năm 2017.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 09:56

Cô giáo vùng cao dạy tiếng Anh bằng 3 thứ tiếng
Cô giáo vùng cao dạy tiếng Anh bằng 3 thứ tiếng

Dạy học cho học sinh vùng dân tộc đã khó, nhưng để dạy được tiếng Anh còn khó khăn hơn nhiều. Tuy nhiên, cô giáo Phạm Thị Hương Thảo đã có phương pháp dạy học riêng, giúp các tiết học tiếng Anh trở nên sinh, hấp dẫn và hiệu quả đối với học sinh dân tộc thiểu số.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 08:38

Phụ thu đầu năm phải chăng là “đặc sản” của nước mình?
Phụ thu đầu năm phải chăng là “đặc sản” của nước mình?

(Dân trí) - “Phụ thu đầu năm có lẽ là kết quả của chính sách “xã hội hóa” giáo dục, một đặc sản của nước mình”, TS Giáp Văn Dương đặt vấn đề.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 07:14

Hà Nội: Thành lập trường đào tạo Nghệ thuật quốc tế
Hà Nội: Thành lập trường đào tạo Nghệ thuật quốc tế

(Dân trí) - Tại Hà Nội, trường Đào Tạo Nghệ Thuật Quốc Tế (International College of Arts) đã tổ chức lễ ra mắt và cắt băng khánh thành. Trường được hỗ trợ bởi Trường âm nhạc Berklee - Hoa Kỳ và Dàn Nhạc Seoul Pops Orchestra - Hàn Quốc.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 07:00

Độc đáo câu lạc bộ phát triển chiều cao của thầy giáo Thể dục
Độc đáo câu lạc bộ phát triển chiều cao của thầy giáo Thể dục

(Dân trí) - Một thầy giáo Trường Cao đẳng Sư phạm Sóc Trăng có ý tưởng khá “lạ” khi cho ra đời “Câu lạc bộ Vận động - Phát triển chiều cao” để cải thiện thể chất cho học sinh.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 05:03

Thạc sĩ Ngôn ngữ Anh - Tự tin thăng tiến trong thời hội nhập
Thạc sĩ Ngôn ngữ Anh - Tự tin thăng tiến trong thời hội nhập

Giữa thời đại toàn cầu hóa hiện nay, tiếng Anh được coi là ngôn ngữ quyền lực với giá trị thiết thực và tầm quan trọng không thể phủ nhận. Chính vì vậy, chương trình Thạc sĩ Ngôn ngữ Anh với ưu điểm vượt trội về kiến thức ngôn ngữ toàn diện và kỹ năng quản lý chuyên nghiệp đang trở thành lựa chọn đáng tin cậy để tự tin định vị và thăng tiến thành công.

Thứ bảy, 23/09/2017 - 05:00

Bộ GD&ĐT: Sẽ điều chỉnh điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh để tránh lạm thu
Bộ GD&ĐT: Sẽ điều chỉnh điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh để tránh lạm thu

(Dân trí) - Trao đổi với PV Dân trí sáng nay 22/9, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Nghĩa khẳng định sẽ có điều chỉnh về điều lệ của Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 04:17

Xôn xao dự thảo 46 khoản thu hơn 330 triệu đồng của Ban đại diện phụ huynh
Xôn xao dự thảo 46 khoản thu hơn 330 triệu đồng của Ban đại diện phụ huynh

(Dân trí) - Trong năm học 2017-2018, Ban đại diện cha mẹ học sinh Trường tiểu học Hoàng Diệu, Q. Thủ Đức, TPHCM đưa ra kế hoạch dự kiến có 46 khoản thu với tổng số tiền là 332 triệu đồng.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 02:52

ĐÁNG QUAN TÂM
Kiến nghị giải tán Hội Phụ huynh: Ý kiến người trong cuộc
Kiến nghị giải tán Hội Phụ huynh: Ý kiến người trong cuộc

(Dân trí) - Liên quan đến kiến nghị giải tán hội phụ huynh của một ông bố ở TPHCM được nhiều bạn đọc hưởng ứng, xin giới thiệu chia sẻ của một số bạn đọc là thành viên ban phụ huynh để có thêm cái nhìn đa chiều về vấn đề này.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 11:17

Quảng Ngãi: Thi tuyển 1.658 giáo viên
Quảng Ngãi: Thi tuyển 1.658 giáo viên

(Dân trí) - Để đảm bảo kỳ thi diễn ra minh mạch nhằm tuyển được những giáo viên có năng lực, thí sinh phải trải qua 5 nội dung thi. Các nội dung thi sẽ được tổ chức cùng ngày nhằm tránh tình trạng một thí sinh nộp hồ sơ thi tuyển tại nhiều đơn vị.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 11:00

Bài 1: Phụ huynh choáng với dự kiến “một rừng” khoản thu, chi đầu năm
Bài 1: Phụ huynh choáng với dự kiến “một rừng” khoản thu, chi đầu năm

(Dân trí) - Đến hẹn lại lên, năm học mới vừa bước sang tuần thứ hai, nhiều phụ huynh trường Tiểu học Quảng Hưng, phường Quảng Hưng, thành phố Thanh Hóa (Thanh Hóa) đã bắt đầu cảm nhận “sức nóng” của các khoản đóng góp. Nhiều người “hoa cả mắt” trước “một rừng” các khoản thu, chi trong năm học mới của nhà trường.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 08:53

Nỗi lo an toàn bữa ăn bán trú
Nỗi lo an toàn bữa ăn bán trú

Liên tiếp các vụ việc mất an toàn, vệ sinh thực phẩm tại trường học ngay trong những ngày đầu năm học 2017-2018 đã khiến dư luận lo ngại về những suất ăn của học sinh bán trú. Hà Nội hiện có hơn 1,7 triệu học sinh, 50% số trường có tổ chức ăn bán trú, do đó nguy cơ xảy ra ngộ độc thực phẩm là rất lớn nếu không có sự siết chặt quản lý.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 08:34

Đáng sợ cho cụm từ “Hội phụ thu” và “Hội họa sĩ”
Đáng sợ cho cụm từ “Hội phụ thu” và “Hội họa sĩ”

(Dân trí) - Theo dõi dòng sự kiện về ông bố phản đối chuyện đóng tiền lót sàn gỗ cho học sinh lớp 3/2, Trường Tiểu học Hòa Bình (quận 1, TP HCM), tôi thật sự khâm phục sự dũng cảm và tinh thần phản biện mạnh mẽ của anh. Bao nhiêu bài báo phản ánh tình trạng lạm thu khiến tôi cảm thấy sợ cụm từ “Hội phụ thu” và “Hội họa sĩ”.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 07:20

Câu chuyện của cô gái tốt nghiệp đại học năm 19 tuổi
Câu chuyện của cô gái tốt nghiệp đại học năm 19 tuổi

Chị Lê Nguyễn Vân Anh - CEO và nhà sáng lập của FounderGirls là một tấm gương trẻ điển hình khi du học đại học lúc 16 tuổi và tốt nghiệp đại học năm 19 tuổi, tiến sĩ ngoại giao năm 26 tuổi và là người phụ nữ Việt đầu tiên đảm nhận trọng trách Giám đốc sản xuất của CNNmoney Asia…

Thứ sáu, 22/09/2017 - 07:00

Bộ đội biên phòng dạy bơi cho trẻ em vùng lũ
Bộ đội biên phòng dạy bơi cho trẻ em vùng lũ

(Dân trí) - Nhiều năm qua, các chiến sĩ bộ đội biên phòng Đồn Bình Thạnh (xã Bình Thạnh, thị xã Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp) phối hợp cùng giáo viên dạy bơi cho các em học sinh ở địa phương trước khi mùa nước nổi về. Chính nhờ sự gắn kết “quân dân” này đã giúp hàng nghìn trẻ em biết bơi.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 01:03

Tắm ở hố nước cạnh trường, 2 nam sinh tử vong
Tắm ở hố nước cạnh trường, 2 nam sinh tử vong

(Dân trí) - Một vụ tai nạn đuối nước thương tâm xảy ra trên địa bàn xã Nguyên Bình, huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa) khiến 2 học sinh trường THCS Đào Duy Từ tử vong.

Thứ sáu, 22/09/2017 - 12:03

Trường ĐH Sư phạm Thái Nguyên đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục
Trường ĐH Sư phạm Thái Nguyên đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục

(Dân trí) - Ngày 21/9, Trường ĐH Sư phạm – ĐH Thái Nguyên đã long trọng tổ chức Lễ Khai giảng năm học mới 2017 – 2018 và công bố quyết định trường đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục của Bộ GD&ĐT.

Thứ năm, 21/09/2017 - 04:13

Quyết tâm không để học sinh thiếu phòng học, sách vở sau bão
Quyết tâm không để học sinh thiếu phòng học, sách vở sau bão

(Dân trí) - Trong chuyến công tác tại Quảng Bình, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thị Nghĩa đã đề nghị ngành giáo dục địa phương này cần tiếp tục sâu sát hơn nữa trong công tác khắc phục hậu quả do bão số 10 gây ra. Cần sớm tìm biện pháp khắc phục tình trạng thiếu phòng học, quyết tâm không để học sinh thiếu sách vở sau bão.

Thứ năm, 21/09/2017 - 03:06

Vĩnh Phúc: Bất thường chuyện bổ nhiệm 3 Phó hiệu trưởng
Vĩnh Phúc: Bất thường chuyện bổ nhiệm 3 Phó hiệu trưởng

(Dân trí) - UBND tỉnh Vĩnh Phúc đang yêu cầu làm rõ sự việc 3 phó hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn huyện Sông Lô được bổ nhiệm từ tháng 11/2016 nhưng tới nay vẫn không được hưởng lương, chế độ quản lý, lãnh đạo và vẫn phải lên lớp giảng dạy với các chế độ như giáo viên bình thường trước đây.

Thứ năm, 21/09/2017 - 01:45

Hàng chục học sinh bán trú nhập viện do nghi bị ngộ độc thực phẩm
Hàng chục học sinh bán trú nhập viện do nghi bị ngộ độc thực phẩm

(Dân trí) - Theo cơ quan chức năng huyện Sa Pa (tỉnh Lào Cai), đêm ngày 20/9, hàng chục học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở xã Hầu Thào (huyện Sa Pa) có dấu hiệu ngộ độc thức ăn với các triệu chứng đau đầu, rối loạn tiêu hóa phải vào bệnh viện đa khoa huyện Sa Pa điều trị.

Thứ năm, 21/09/2017 - 01:28