Cách người Nhật dạy trẻ vượt bằng được mọi khó khăn

Việc người Nhật dạy cho trẻ khả năng chịu đựng và rèn luyện cho chúng sức mạnh tinh thần để vượt qua khó khăn trong học tập có ý nghĩa lớn trong cuộc đời đứa trẻ sau này.

Năm 1979, Jim Stigler, một sinh viên mới tốt nghiệp ĐH Michigan, Mỹ, sang Nhật để nghiên cứu phương pháp giáo dục ở xứ sở mặt trời mọc. Anh ngồi ở hàng ghế cuối trong một giờ học toán lớp 4 để quan sát.

Stigler nhớ lại, người giáo viên đang dạy cả lớp vẽ hình lập phương trên giấy, và một học sinh không vẽ được một hình đúng. Thầy giáo nói với cậu bé: “Sao con không thử vẽ lên bảng nhỉ?”. Ngay lúc đó Stigler nghĩ: “Thú vị đây! Ông ấy bảo người không làm được lên trình bày trên bảng”.

Người Nhật thường dạy cho trẻ sức chịu đựng và kiên nhẫn để vượt qua khó khăn trong học tập (ảnh: Japan Times)
Người Nhật thường dạy cho trẻ sức chịu đựng và kiên nhẫn để vượt qua khó khăn trong học tập (ảnh: Japan Times)

Ở Mỹ, thông thường học sinh nào làm tốt nhất sẽ được mời lên bảng trình bày. Vì thế, Stigler nhìn cậu học sinh Nhật khó nhọc lên bảng bắt đầu vẽ với con mắt tò mò. Cậu không vẽ được. Cứ mỗi phút, thầy giáo lại hỏi các học sinh bên dưới liệu cậu đã vẽ đúng chưa, và cả lớp đều trả lời chưa.

Khi quá trình này diễn ra, Stigler nhận ra rằng chính mình đang càng lúc càng lo lắng. “Tôi nhận thấy chính mình bắt đầu đổ mồ hôi, bởi vì tôi thực sự thông cảm với cậu bé. Tôi nghĩ, cậu bé này sắp khóc đến nơi rồi!” Stigler nhớ lại.

Nhưng cậu nhóc không khóc. Stigler thấy cậu tiếp tục vẽ với sự bình thản. Và cuối buổi học, cậu cũng vẽ được hình lập phương đó. Thầy giáo nói với cả lớp: “Trông có được không các bạn?”. Cả lớp đáp lại: “Đúng rồi ạ!”. Và chúng vỗ tay. Cậu học sinh cười rất tươi và về chỗ, rõ ràng đang rất tự hào.

Stigler giờ đây là một giáo sư tâm lý chuyên nghiên cứu việc dạy và học ở khắp thế giới. Và câu chuyện về cậu học trò vẽ hình lập phương là trải nghiệm đầu tiên giúp ông nhận ra sự khác biệt trong cách phương Tây và phương Đông nhìn nhận khó khăn trong học tập.

“Tôi nghĩ rằng ở Mỹ, từ rất nhỏ chúng tôi đã coi sự khó khăn trong học tập phản ánh thực tế bạn không thông minh. Những người thông minh không gặp khó khăn trong học tập, họ đơn giản là vượt qua một cách tự nhiên. Trong khi đó, văn hóa phương Đông có xu hướng coi khó khăn là một cơ hội để học tập”, GS Stigler chia sẻ với trang NPR.

Theo Stigler, văn hóa Phương Đông coi khó khăn là một phần tất yếu của quá trình học tập. Mọi người đều sẽ gặp khó khăn trong học tập và nỗ lực để vượt qua khó khăn là cơ hội để bạn chứng tỏ rằng mình có đủ sức mạnh tinh thần.

“Họ dạy cho lũ trẻ rằng đau khổ cũng là một điều tốt. Tôi biết nghe có vẻ tệ, nhưng tôi nghĩ đó là điều họ đã dạy được cho chúng”, GS Stigler nhận  xét. Ông cho rằng việc người Nhật dạy cho trẻ chịu đựng và rèn luyện cho chúng sức mạnh tinh thần để vượt qua khó khăn trong học tập có ý nghĩa lớn trong cuộc đời đứa trẻ sau này.

Stigler không phải nhà tâm lý đầu tiên nhận ra sự khác biệt trong cách nhìn của người Phương Tây và người Phương Đông về khó khăn trong học tập.

GS Jin Li, công tác tại ĐH Brown, Mỹ, cho rằng không chỉ nhà trường, mà chính gia đình là nơi đầu tiên đứa trẻ học cách để trở thành người thành công.

Học sinh Nhật Bản chịu nhiều áp lực phải thành công (ảnh: Japan Times)
Học sinh Nhật Bản chịu nhiều áp lực phải thành công (ảnh: Japan Times)

GS Li cho rằng, trong văn hóa Phương Tây, trí thông minh được cho là nguyên nhân của thành công. Người mẹ thường nói với con rằng có gì đó ở bên trong cậu bé, trong tâm trí cậu bé, khiến cậu làm được những việc khó.

Nhưng ở nhiều nền văn hóa phương Đông, sự thành công trong học tập không được gắn với trí thông minh. Theo Li, “nó gắn với những thứ họ làm, chứ không phải việc họ là ai, không phải thứ mà họ sẵn có”.

Nghĩa là, nếu bạn cho rằng việc bạn gặp khó khăn chứng tỏ bạn yếu kém, điều đó sẽ khiến bạn cảm thấy rất tệ, và bạn có ít khả năng sẽ đối mặt với nó. Nhưng nếu bạn coi khó khăn là thứ để thử thách sức mạnh của bạn, là thứ bạn bắt buộc phải vượt qua trong quá trình học tập, bạn sẽ dễ dàng đối mặt với nó hơn.

GS Stigler thấy sự khác biệt trong cách nhìn nhận này có thể dẫn tới những cách làm rất khác nhau. Ông kể rằng vài năm trước ông và các đồng nghiệp làm một nghiên cứu với các học sinh lớp một bằng cách giao cho chúng một bài toán không có lời giải, rồi tính toán thời gian chúng nỗ lực trước khi từ bỏ.

Trẻ Mỹ sẽ thử trung bình khoảng 30 giây rồi ngẩng lên nói: “Chúng cháu không biết cái này”.

Còn trẻ Nhật sẽ làm cả giờ. Stigler cho biết họ cuối cùng phải dừng bài kiểm tra vì hết giờ. “Chúng tôi an ủi lũ trẻ rằng đó là bài toán không có lời giải, và chúng nhìn chúng tôi như thể những người đến từ hành tinh khác”, GS Stigler kể.

“Hãy nghĩ xem nếu chúng giữ cách tiếp cận đó trong cả đời, đó sẽ là một sự khác biệt rất lớn”, GS nhận định.

Các nhà nghiên cứu cho rằng học sinh Nhật Bản chịu rất nhiều áp lực ở trường học, bố mẹ, xã hội, và thậm chí từ chính bản thân chúng rằng phải thành công. Vì thế, học sinh, sinh viên Nhật Bản, nhất là những học sinh nhỏ, thường rất chăm chỉ và cố gắng hết sức khi đến trường.

Dĩ nhiên vẫn có những học trò lơ đãng chỉ muốn nhìn ra cửa sổ hoặc gục xuống bàn ngủ, nhưng ngược lại có không thiếu học sinh mới 6 tuổi đã tự tìm làm thêm bài tập về nhà.

Theo Ngọc Minh

Dân Việt

 

MỚI NHẤT
Đáp án bài toán: “Thượng úy thay lốp xe như thế nào?”
Đáp án bài toán: “Thượng úy thay lốp xe như thế nào?”

(Dân trí) - Bài toán “Thượng úy thay lốp xe như thế nào?” đã nhận được hàng trăm lượt giải của bạn đọc với nhiều cách giải khác nhau. Dưới đây là lời giải và bình luận của bài toán thú vị này.

Thứ tư, 03/02/2016 - 08:00

Thanh Hóa: Vinh danh học sinh đạt giải quốc gia năm học 2015 - 2016
Thanh Hóa: Vinh danh học sinh đạt giải quốc gia năm học 2015 - 2016

(Dân trí) - ​Sáng ngày 2/2, thầy và trò Trường THPT chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa) long trọng tổ chức lễ vinh danh, khen thưởng cho học sinh đạt giải quốc gia năm học 2015 - 2016. Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia vừa qua, riêng Trường THPT chuyên Lam Sơn có 53 học sinh đạt giải.

Thứ tư, 03/02/2016 - 07:30

Chọn nghề hời hợt sẽ dẫn tới những thất bại nghề nghiệp sau này
Chọn nghề hời hợt sẽ dẫn tới những thất bại nghề nghiệp sau này

(Dân trí) - Thông tin gần 200.000 cử nhân, thạc sĩ các ngành như: Quản trị kinh doanh, marketing, tin học, chứng khoán, ngân hàng, điện lực mà Bộ Lao động Thương binh và Xã hội mới công bố đã làm không ít sĩ tử lớp 12 năm nay hoang mang, vì chọn ngành nào khỏi thất nghiệp?

Thứ tư, 03/02/2016 - 06:00

Ấn tượng tờ báo tường đón Xuân của học sinh Cà Mau
Ấn tượng tờ báo tường đón Xuân của học sinh Cà Mau

(Dân trí) - Những tờ báo tường được các học sinh thực hiện với sự sáng tạo thú vị đã góp thêm một không khí vui Xuân đón Tết của các trường học trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Thứ tư, 03/02/2016 - 12:00

Thưởng Tết giáo viên bịch đường, bột ngọt
Thưởng Tết giáo viên bịch đường, bột ngọt

(Dân trí) - Nhiều giáo viên ở tỉnh Bạc Liêu khi nói đến chuyện thưởng Tết tỏ ra ngậm ngùi, bởi với họ do trường "nghèo" không có gì để thưởng nên quà Tết là phụ, còn thăm hỏi, chúc mừng nhau là chính.

Thứ ba, 02/02/2016 - 10:01

Tôn vinh giáo viên được học sinh tin yêu
Tôn vinh giáo viên được học sinh tin yêu

(Dân trí) - "Chúng con hạnh phúc vì mỗi ý kiến của chúng con được Ban giám hiệu tôn trọng, ghi nhận và tổng hợp đầy đủ. Chúng con tự hào vì được học dưới mái trường tình thầy trò thân thiện nhất. Nơi các thầy cô luôn coi học trò như con của mình".

Thứ ba, 02/02/2016 - 06:30

Nhiều giảng viên bức xúc vì nợ tiền 2 năm nay
Nhiều giảng viên bức xúc vì nợ tiền 2 năm nay

(Dân trí) - Bị nợ tiền chấm đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong 2 năm học, nhưng không nhận được câu trả lời thỏa đáng từ cấp trên, khiến các tiến sĩ, thạc sĩ đang giảng dạy tại Trường Cao đẳng Sư phạm (CĐSP) Gia Lai bức xúc, đưa lên mạng xã hội để “bày tỏ nỗi lòng”.

Thứ ba, 02/02/2016 - 04:00

Một số cách giúp trẻ em đón Tết ý nghĩa
Một số cách giúp trẻ em đón Tết ý nghĩa

(Dân trí) - Theo một số chuyên gia giáo dục, không nên ép trẻ học quá nhiều trong những ngày nghỉ Tết Nguyên đán. Thay vào đó, có một số cách để giúp các em có nhiều bài học giá trị và đón tết đầy ý nghĩa.

Thứ ba, 02/02/2016 - 01:14

Cô giáo mầm non hơn cả… “siêu nhân”!
Cô giáo mầm non hơn cả… “siêu nhân”!

(Dân trí) - Hai con nhỏ mới nghỉ Tết sang ngày thứ ba, chị Thảo đã bở hơi tai, thần kinh căng như dây đàn. Chị phải thốt lên: “Cô giáo mầm non hơn cả siêu nhân”.

Thứ ba, 02/02/2016 - 10:27

6 trường đại học lớn của Nhật Bản phối hợp đào tạo thạc sĩ cho Việt Nam
6 trường đại học lớn của Nhật Bản phối hợp đào tạo thạc sĩ cho Việt Nam

Các trường đại học ĐH Tokyo, ĐH Osaka, ĐH Tsukuba, ĐH Quốc gia Yokohama, ĐH Waseda và ĐH Ritsumeikan đã kết hợp với Đại học Quốc Gia Hà Nội xây dựng và triển khai 06 chương trình đào tạo thạc sĩ tại trường Đại học Việt Nhật.

Thứ ba, 02/02/2016 - 08:53

Lớp 6 chuyên Trần Đại Nghĩa tiếp tục khảo sát đầu vào
Lớp 6 chuyên Trần Đại Nghĩa tiếp tục khảo sát đầu vào

(Dân trí) - Theo công tác tuyển sinh của TPHCM được áp dụng cố định từ năm học 2015 - 2016, Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa sẽ tiếp tục xét tuyển đầu vào lớp 6 với hình thức khảo sát năng lực bằng tiếng Anh cho năm học 2016 - 2017.

Thứ ba, 02/02/2016 - 08:00

Thử tài với bài toán “Thượng úy thay lốp xe như thế nào?”
Thử tài với bài toán “Thượng úy thay lốp xe như thế nào?”

(Dân trí) - Bài toán “Thượng úy thay lốp xe như thế nào?” dành cho học sinh lớp 4 và 5, tuy nhiên bài toán này đã làm nhiều phụ huynh “bó tay”. Mời bạn đọc thử sức với bài toán thú vị này?

Thứ ba, 02/02/2016 - 07:54

ĐÁNG QUAN TÂM
Bí quyết vượt qua sự nhút nhát của quán quân English Champion
Bí quyết vượt qua sự nhút nhát của quán quân English Champion

Trong cuộc thi English Champion mùa 3 năm 2015, Bùi Linh Ngọc - Quán quân khối 8 gây được sự chú ý bởi thành tích tốt trong suốt 3 vòng thi và đặc biệt là phong cách chững chạc trong bài diễn thuyết ấn tượng về chủ đề “tính 2 mặt của Facebook”. Tuy nhiên ít ai biết rằng, trước đó cô bé này khá nhút nhát, ít khi dám nói trước đám đông và đã bật khóc trước bài thuyết trình trình trong vòng chung kết vì “sợ”.

Thứ ba, 02/02/2016 - 07:20

Những khó khăn của người thầy khi đứng lớp
Những khó khăn của người thầy khi đứng lớp

(Dân trí) - Ngày trước, mỗi khi lên bảng không thuộc bài là học sinh cảm thấy xấu hổ để rồi từ đó cố gắng vươn lên trong học tập. Nhưng bây giờ dường như chuyện đó đã không còn nữa, học sinh đi học không biết sợ và cũng không biết mắc cỡ khi không thuộc bài, bị điểm thấp...

Thứ ba, 02/02/2016 - 05:00

Nhiều đại học lớn mở cửa đón người vô gia cư dịp Tết
Nhiều đại học lớn mở cửa đón người vô gia cư dịp Tết

Trong dịp Tết Bính thân 2016, một số trường ĐH lớn mở cửa đón nhận những người vô gia cư, sinh viên, người không có điều kiện về quê đón Tết.

Thứ hai, 01/02/2016 - 09:42

Chỉ tiêu tuyển sinh năm 2016 của 3 trường đại học phía Nam
Chỉ tiêu tuyển sinh năm 2016 của 3 trường đại học phía Nam

(Dân trí) - Hội đồng tuyển sinh của các trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, ĐH Nguyễn Tất Thành, ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM vừa công bố phương án tuyển sinh và chỉ tiêu dự kiến sẽ tuyển trong năm 2016.

Thứ hai, 01/02/2016 - 08:00

Thi 2016: Chính phủ yêu cầu các địa phương, các trường tạo điều kiện tối đa cho thí sinh
Thi 2016: Chính phủ yêu cầu các địa phương, các trường tạo điều kiện tối đa cho thí sinh

(Dân trí) - Ngày 1/2/2016, Văn phòng Chính phủ đã có công văn gửi Bộ GD-ĐT về tổ chức thi tốt nghiệp THPT và sử dụng kết quả thi để xét tuyển sinh ĐH,CĐ 2016. Theo đó, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu các địa phương, các trường đại học tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho thí sinh

Thứ hai, 01/02/2016 - 07:52

Sinh viên “tố” nhà trường ép đi thực tập làm "công nhân" thời vụ?
Sinh viên “tố” nhà trường ép đi thực tập làm "công nhân" thời vụ?

(Dân trí) - Theo trình bày của sinh viên Trường CĐ Kinh tế- Tài Chính Thái Nguyên, mặc dù học chuyên ngành Kế Toán của trường nhưng nhiều sinh viên năm cuối được thông báo đi thực tập trải nghiệm như một “công nhân” tại nhà máy lớn.

Thứ hai, 01/02/2016 - 03:00

Chuyện chưa kể về nam sinh lớp 10 đoạt giải quốc gia lớp 12
Chuyện chưa kể về nam sinh lớp 10 đoạt giải quốc gia lớp 12

(Dân trí) - Chăm chỉ, cần cù hay luôn cẩn trọng trong các tình huống, đấy là những từ ngữ mà chúng tôi dành cho nam sinh Bùi Đức Tuấn Dũng học sinh lớp 10 toán, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh vừa đạt giải quốc gia lớp 12.

Thứ hai, 01/02/2016 - 12:03

Trường ĐH Điện lực công bố phương án tuyển sinh 2016
Trường ĐH Điện lực công bố phương án tuyển sinh 2016

(Dân trí) - Trường ĐH Điện lực vừa công bố kế hoạch tuyển sinh năm 2016. Theo đó, trường xét tuyển thông qua kết quả của thí sinh trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2016 do các trường Đại học tổ chức, theo tổ hợp từng khối thi A00, A01, D07, D01 và theo từng chuyên ngành đào tạo (có tính cả điểm ưu tiên).

Thứ hai, 01/02/2016 - 11:36

Gặp nữ giáo sư Việt Nam từng được đề cử giải Nobel hòa bình
Gặp nữ giáo sư Việt Nam từng được đề cử giải Nobel hòa bình

(Dân trí) - Đó là giáo sư Lê Thị Quý, trường ĐH Xã hội và Nhân văn – ĐH Quốc gia Hà Nội, bà được cộng đồng biết tới như một nhà khoa học có những hoạt động tích cực đấu tranh cho bình đẳng giới, đặc biệt là các hoạt động hỗ trợ những phụ nữ là nạn nhân của nạn bạo hành gia đình, buôn bán người.

Thứ hai, 01/02/2016 - 08:43

Thi 2016: Học viện Báo chí và Tuyên truyền sẽ phỏng vấn trực tiếp thí sinh
Thi 2016: Học viện Báo chí và Tuyên truyền sẽ phỏng vấn trực tiếp thí sinh

(Dân trí) - Học viện Báo chí và Tuyên truyền vừa công bố phương án thi 2016. Theo đó, Học viện bổ sung một số điểm mới là sẽ phỏng vấn trực tiếp thí sinh thi vào 2 chuyên ngành Ảnh báo chí & Quay phim truyền hình để thay thế cho phần thi năng khiếu.

Thứ hai, 01/02/2016 - 08:12

Học sinh sợ làm bài tập dịp Tết
Học sinh sợ làm bài tập dịp Tết

(Dân trí) - Lo học sinh mải chơi Tết "quên nhiệm vụ học tập”, phần lớn giáo viên đều có tâm lý giao bài tập cho học sinh trong những ngày nghỉ Tết khiến nhiều em đón Tết Nguyên đán không được thoải mái.

Thứ hai, 01/02/2016 - 07:53

Thí sinh Yên Bái đoạt giải nhất thi trực tuyến môn tiếng Anh trên Dân trí
Thí sinh Yên Bái đoạt giải nhất thi trực tuyến môn tiếng Anh trên Dân trí

(Dân trí) - Trong đợt thi kiểm tra “phong độ” môn tiếng Anh dành cho sĩ tử năm 2016 trên Dân trí ngày 30/1/2016, thật bất ngờ, thí sinh Trần Thị Kim Ngân, trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành – thành phố Yên Bái đã xuất sắc dành giải nhất cuộc thi.

Thứ hai, 01/02/2016 - 07:34