Bộ GD&ĐT giải thích vì sao học sinh phải học chương trình nặng

Dân trí "Chương trình học của học sinh nặng bởi 2 lý do: Cách sắp xếp chương trình hiện hành còn cồng kềnh, có sự trùng lặp kiến thức; Cách truyền tải, phương pháp dạy học của giáo viên, có thói quen dạy những cái gì đã viết trong sách..."
>>Sẽ công bố sách giáo khoa phiên bản điện tử
>>Tuyển chọn tác giả biên soạn sách giáo khoa cho chương trình phổ thông mới
>>Thử nghiệm chương trình phổ thông: Thành công nhưng nảy sinh thất bại về tiết học

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học, Bộ GD-ĐT đã có những chia sẻ với Dân trí như vậy về chuyên môn chương trình giáo dục phổ thông và năng lực của đội ngũ giáo viên trước yêu cầu của chương trình, sách giáo khoa (SGK) mới.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành (Ảnh: Moet)
PGS.TS Nguyễn Xuân Thành (Ảnh: Moet)

Phóng viên: Thưa ông, từ lâu chúng ta đã rất quen tai với câu "chương trình giáo dục của chúng ta nặng". Là một người làm chuyên môn, ý kiến của ông về điều này?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Đúng là chương trình, bộ SGK hiện hành rất nhiều người, kể cả các chuyên gia phát biểu chương trình Việt Nam nặng hơn so với thế giới. Chúng ta chỉ mới nói chung chung là nặng thôi, nói trẻ con học không có tuổi thơ vì nặng nhưng cần phải biết là nặng cái gì, nặng như thế nào.

Nếu tách từ lõi ra, chương trình của ta so với các nước phương Tây liệt kê ra mình không nhiều hơn, hoặc có chăng thì xê dịch một chút nhưng ở mức tương đương. Khối lượng tương đương nhưng người ta sắp xếp vào cái vali nhẹ nhàng thì mình do xếp không đúng cách nên phải nhét vào thùng carton.

Phóng viên: Ông có thể nói cụ thể hơn về điều này?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Chương trình của chúng ta nặng bởi hai lý do: Trước hết do cách sắp xếp chương trình hiện hành còn cồng kềnh, có sự trùng lặp kiến thức. Trong bản thân một môn từ cấp nọ lên cấp khác còn có sự lặp lại theo hình xoắn ốc. Nhiều kiến thức bên dưới học rồi, lên trên lại học lại.

Chúng ta quá quan tâm đến tính logic hình thành mạch kiến thức. Khi đó, xuất hiện các kiến thức kết nối hàn lâm, vượt quá các yêu cầu cần thiết. Sự trùng lặp giữa môn nọ với môn kia, do quá quan tâm đến logic. Như môn Lý cũng cần điện phân để ghép nối vào, môn hóa cũng cần điện phân để ghép nối, rồi môn công nghệ cũng vậy...

Và cái rất lớn gây nặng thêm đó là cách truyền tải, phương pháp dạy học. Lẽ ra một chủ đề cứ khoán cho giáo viên 3 - 4 tiết, thì chúng ta lại cắt ra yêu cầu dạy chỗ này 1 tiết đầu, cái kia 1 tiết sau, 1 tiết sau nữa... Trong một tiết ấy, giáo viên cũng phải đặt vấn đề, học kiến thức mới, luyện tập, vận dụng... chỉ tầm 10 phút một hoạt động và các tiết sau, cũng chủ đề đó lại lặp lại các hoạt động như vậy.

Chương trình phổ thông Việt Nam nặng vì sắp xếp và phương pháp dạy học chưa hợp lý (Ảnh minh họa)
Chương trình phổ thông Việt Nam nặng vì sắp xếp và phương pháp dạy học chưa hợp lý (Ảnh minh họa)

Còn một cái nặng nữa là từ bản thân người thầy khi dạy học theo thói quen là dạy những cái gì đã viết trong sách. Dùng SGK soạn giáo án; sách viết để cho người đọc hiểu, GV lại làm động tác là diễn đạt lại những thứ viết trong sách, vô hình chung GV đang chen giữ HS và SGK làm mất năng lực đọc hiểu của người học, tăng tải. Trong khi, điều cần diễn giải là vì sao, như thế nào lại bị xem nhẹ hơn.

Tiếp cận chương trình mới, Bộ quyết tâm thay đổi những hạn chế này. Đặc biệt là việc tập huấn cho giáo viên thay đổi phương pháp, họ đang dần hiểu rõ. Nhưng hiểu rõ là một chuyện nhưng để làm được là chuyện khác. Như lái xe, ai cũng biết đi vào số 1, số 2 thế nào nhưng khi chạy ra đường, chạy "ngọt" là không dễ. Nhưng vì vấp, quệt mà bắt dừng lại thì... mãi mãi sẽ không chạy được xe. Đang từ thói quen này sang thói quen kia chắc chắc giáo viên cần thì giờ, cần sự chuẩn bị thích nghi.

Phóng viên: Về góc độ một người làm công tác chuyên môn, ông có yên tâm về chất lượng đội ngũ trước yêu cầu của chương trình mới? Đây là vấn đề rất nhiều người băn khoăn hiện nay, vậy theo ông làm cách nào để truyền động lực cho người thầy?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Đối với vấn đề đổi mới, về nhận thức, cách thức làm giáo viên họ đã biết. Bộ đã ra 12 tiêu chí để phân tích rút kinh nghiệm dạy học giáo viên đã nắm rất rõ. Về mặt lý thuyết giáo viên đã nắm bắt từ 2014 nhưng về kỹ năng thực hành, tôi nói thật là tôi chưa yên tâm.

Tập huấn trực tiếp không xuể, hiện chúng tôi triển khai phương án tập huấn trên mạng, trao đổi phương pháp dạy học, giáo viên hỏi đáp trực tiếp về hoạt động dạy học, làm bài thu hoạch... để đưa kỹ năng thực hành đến với giáo viên.

Động lực cho giáo viên là một vấn đề lớn. Lương là một phần, cần những chính sách về tiền lương nhưng theo tôi, truyền động lực cho giáo viên lớn nhất chính là ở góc độ quản lý. Bất cứ ở vị trí công tác nào người ta sẽ hoàn thành tốt là nhờ cơ chế quản lý, giám sát sòng phẳng, công bằng, khách quan. Người này phấn đấu hơn là phải được đánh giá hơn thì mới có thể tạo động lực.

Giáo viên cần được truyền động lực đổi mới trong dạy học
Giáo viên cần được truyền động lực đổi mới trong dạy học

Có những nơi, giáo viên mày mò, cố gắng đổi mới không những không được động viên, được khen mà còn ngược lại thì người thầy sẽ mất động lực. Vai của người hiệu trưởng cực kỳ quan trọng, quản lý trong trường phổ thông phải đảm bảo tính dân chủ. Trong việc này, tất cả mọi người sẽ đều phải nỗ lực.

Phóng viên: Bản thân ông kỳ vọng như thế nào về chương trình và sách giáo khoa mới? Về vấn đề SGK, nhiều ý kiến cũng cho rằng Bộ tham gia biên soạn một bộ SGK sẽ làm mất tính công bằng, bình đẳng trong việc lựa chọn sách.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Điều tôi trăn trở lâu nay là trẻ học kiến thức trong sách nhưng chưa gắn với thực tiễn ngoài đời. Tôi chứng kiến nhiều làng nghề, đời con đời cháu không giỏi bằng đời cha ông, làng nghề không phát triển được. Ví dụ như làng nghề nuôi tằm nhưng trong sách chỉ học... về con sâu. Khi việc học gắn với thực tiễn, SGK phù hợp sẽ có nhiều bạn trẻ ở nhà lao động để phát triển nghề truyền thống. Điều này vừa hướng nghiệp vừa phát triển năng lực người học.

Hiểu đúng phải là một chương trình nhiều SGK chứ không phải nhiều bộ SGK, các cá nhân, tổ chức có thể họ chỉ biên soạn một vài môn, chứ không phải soạn tất cả các môn. Thế nên Quốc hội giao Bộ GD-ĐT biên soạn một bộ SGK vì Nghị quyết 88 đã nêu rõ “để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới thì Bộ tổ chức biên soạn một bộ sách.

Tôi cũng nghe nhiều người nói, nhiều nơi sẽ chọn sách để "đẹp lòng" Bộ. Tuy nhiên, đối với quy trình biên soạn SGK của Bộ vẫn phải có Hội đồng quốc gia thẩm định, những người đáp ứng quy định, một NXB đứng ra tổ chức biên tập, làm bản thảo, đưa ra thẩm định. Tất cả đơn vị, tổ chức, cá nhân nào mà Bộ trưởng đã phê duyệt biên soạn SGK thì đều có thể hiểu là "người của Bộ", sách được thẩm định, được phê duyệt có thể hiểu đó là" sách của Bộ".

Thông tư hướng dẫn chọn SGK của Bộ chắc chắn sẽ phải làm một việc rất quan trọng là lựa chọn vì người học. Giao cho các cơ sở giáo dục quyền lựa chọn sách thực hiện việc dạy học, dựa trên ý kiến của giáo viên, học sinh để sao việc chon sách phù hợp và hiệu quả nhất.

Hoài Nam

MỚI NHẤT
Phụ huynh tố cô giáo bắt học sinh tát nhau: “Sẽ xem xét lại sự việc!”
Phụ huynh tố cô giáo bắt học sinh tát nhau: “Sẽ xem xét lại sự việc!”

(Dân trí) - Trao đổi với PV Dân trí chiều 15/10, bà Bùi Thị Thu Hằng, Trưởng phòng GD&ĐT huyện Đan Phượng (Hà Nội) cho biết, sẽ yêu cầu Hiệu trưởng Trường THCS Thọ Xuân và lãnh đạo tiếp tục đến làm việc để xem xét lại sự việc.

Thứ ba, 16/10/2018 - 06:19

Đại học Y khoa Harvard danh tiếng đào tạo ngành Y thế nào?
Đại học Y khoa Harvard danh tiếng đào tạo ngành Y thế nào?

(Dân trí) - Đại học Y Harvard (Mỹ) là một trong những cái tên không bao giờ thiếu trong danh sách những "lò" đào tạo bác sĩ tốt nhất thế giới. Theo Bảng xếp hạng 500 trường đào tạo ngành Y tốt nhất thế giới năm 2018 của QS, Đại học Y Harvard tiếp tục (bang Massachusetts, Mỹ) đứng thứ nhất.

Thứ ba, 16/10/2018 - 04:00

Phát động cuộc thi “Cùng non sông cất cánh”
Phát động cuộc thi “Cùng non sông cất cánh”

(Dân trí) - Vietnam Airlines vừa phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM khởi động cuộc thi kiến thức thường niên “Cùng non sông cất cánh” lần thứ 8 tại trường THPT Lê Hồng Phong, TPHCM. Đồng hành cùng cuộc thi, bên cạnh Vietnam Airlines còn có sự tham gia của hãng hàng không Jetstar Pacific Airlines và Học viện Hàng không.

Thứ ba, 16/10/2018 - 03:30

Nước Đức đang trải qua giai đoạn thiếu hụt giáo viên tồi tệ nhất
Nước Đức đang trải qua giai đoạn thiếu hụt giáo viên tồi tệ nhất

(Dân trí) - Mới đây, Chủ tịch Hiệp hội các giáo viên Đức, Heinz-Peter Meidinger chia sẻ trên tờ Passauer Neue Presse rằng nền giáo dục Đức đang trải qua tình trạng thiếu nhân sự tồi tệ nhất.

Thứ ba, 16/10/2018 - 12:00

Thầy giáo lao thẳng xuống dòng nước cứu sống học sinh
Thầy giáo lao thẳng xuống dòng nước cứu sống học sinh

(Dân trí) - Đang trên đường đến trường, gặp trường hợp một học sinh lớp 3 bị đuối nước, ngay lập tức, thầy giáo lao xuống dòng nước cứu sống nạn nhân. Hành động dũng cảm của thầy giáo đã kịp thời cứu sống học sinh, khiến mọi người cảm động.

Thứ hai, 15/10/2018 - 04:55

Phụ huynh tố cô giáo bắt học sinh tát nhau: Nhà trường bảo không, học sinh nói có
Phụ huynh tố cô giáo bắt học sinh tát nhau: Nhà trường bảo không, học sinh nói có

(Dân trí) - Theo ông Trần Thanh Bình, Hiệu trưởng Trường THCS Thọ Xuân, Đan Phượng, Hà Nội, vụ việc do học sinh tự đánh nhau trên bục giảng, lúc cô M.H đang nói chuyện với lớp trưởng. Tuy nhiên, theo gia đình và học sinh kể lại, cô giáo bắt các em tự tát vào nhau để lần sau còn chừa.

Thứ hai, 15/10/2018 - 04:38

Trưởng phòng GD-ĐT huyện có dấu hiệu lạm quyền, vi phạm về kê khai tài sản
Trưởng phòng GD-ĐT huyện có dấu hiệu lạm quyền, vi phạm về kê khai tài sản

(Dân trí) - Liên quan đến những sai phạm của ông Huỳnh Minh Tâm - Trưởng phòng GD-ĐT huyện Vĩnh Thuận mà Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Kiên Giang đã có kết luận, mới đây ban chấp hành Huyện ủy Vĩnh Thuận đã họp và thống nhất với hình thức kỷ thuật cảnh cáo về mặt Đảng đối với ông Tâm.

Thứ hai, 15/10/2018 - 02:33

Hà Nội: Phụ huynh tố cô giáo bắt học sinh lớp 6 tát nhau vì nói chuyện riêng
Hà Nội: Phụ huynh tố cô giáo bắt học sinh lớp 6 tát nhau vì nói chuyện riêng

(Dân trí) - Theo đơn thư phản ánh của phụ huynh, do hai học sinh nói chuyện trong giờ học, cô giáo lớp 6D, Trường THCS Thọ Xuân, Đan Phượng, Hà Nội đã bắt cả hai đứng trên bục giảng và tát vào mặt nhau để phạt. Tuy nhiên, nhà trường và Phòng GD&ĐT huyện Đan Phượng cho biết, đó là do hai cháu tự đánh nhau.

Thứ hai, 15/10/2018 - 02:20

Cơ hội nghề nghiệp rộng mở với các chương trình văn bằng hai
Cơ hội nghề nghiệp rộng mở với các chương trình văn bằng hai

(Dân trí) - Học thêm một bằng đại học thứ hai là xu hướng ngày càng được ưa chuộng ở nước ta, bởi không chỉ mở rộng cơ hội nghề nghiệp của người học mà còn có thể thay đổi được bản chất công việc hiện tại.

Thứ hai, 15/10/2018 - 02:00

Bao giờ hết cảnh làm hộ bài Thủ công, Mỹ thuật cho con?
Bao giờ hết cảnh làm hộ bài Thủ công, Mỹ thuật cho con?

(Dân trí) - Tôi nghĩ, giá mà mấy môn học Thủ công, Mỹ thuật chỉ có những bài tập vui nhộn, dễ làm, đứa trẻ nào cũng có thể tự tay làm sản phẩm thì tốt hơn là những bài tập nhiều chi tiết, mang tính “đánh đố” đến phụ huynh cũng toát mồ hôi.

Thứ hai, 15/10/2018 - 11:26

Học tiếng Anh: Cách luyện nghe đơn giản, hiệu quả dành cho người mất gốc!
Học tiếng Anh: Cách luyện nghe đơn giản, hiệu quả dành cho người mất gốc!

(Dân trí) - Phương pháp luyện nghe tiếng Anh đơn giản và hiệu quả có thể giúp cho bạn thấy được sự thay đổi đến bất ngờ chỉ sau một thời gian ngắn học tập theo đúng lộ trình.

Thứ hai, 15/10/2018 - 10:00

Định hướng nghề nghiệp thời 4.0: “Đừng lấy kiến thức, hiểu biết của người lớn áp đặt cho con”
Định hướng nghề nghiệp thời 4.0: “Đừng lấy kiến thức, hiểu biết của người lớn áp đặt cho con”

(Dân trí) - Trong khoảng 5 đến 10 năm tới những loại công việc nào sẽ biến mất, các công việc mới sẽ xuất hiện chủ yếu trong các lĩnh vực nào? Xu hướng thay đổi nghề nghiệp hiện tại là cơ hội hay thách thức? Nếu con em mình có suy nghĩ “nghề chọn mình chứ mình không chọn nghề”, bố mẹ nên chia sẻ gì với con?

Thứ hai, 15/10/2018 - 09:12

ĐÁNG QUAN TÂM
TPHCM: Thú vị màn khiêu vũ của thầy và trò trên bục giảng
TPHCM: Thú vị màn khiêu vũ của thầy và trò trên bục giảng

(Dân trí) - 2 thầy trò trường THCS - THPT Hoa Sen (TP. HCM) đã có màn khiêu vũ hết sức vui nhộn và không kém phần uyển chuyển trên bục giảng khiến cả lớp vô cùng thích thú, cộng đồng mạng dành nhiều lời ngợi khen.

Thứ hai, 15/10/2018 - 06:00

Lão nông xứ cù lao hiến hàng ngàn m2 đất xây trường học
Lão nông xứ cù lao hiến hàng ngàn m2 đất xây trường học

(Dân trí) - Một lão nông ở xã An Thạnh 3 (huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng) đã hiến cả ngàn m2 đất để xây dựng trường học.

Thứ hai, 15/10/2018 - 03:03

Du học ngành Y tại Mỹ: “Nếu muốn giàu, đừng theo nghề bác sĩ!”
Du học ngành Y tại Mỹ: “Nếu muốn giàu, đừng theo nghề bác sĩ!”

(Dân trí) - Mới đây, buổi nói chuyện với bác sĩ Trần Huỳnh mang tên “Hành nghề bác sĩ tại Hoa Kì – Những góc nhìn khác” đã diễn ra ở Hà Nội. Những thắc mắc mà sinh viên Y khoa như “Sinh viên và bác sĩ Mỹ học và làm việc như thế nào?”, “Họ có những thuận lợi gì khi làm việc tại Mỹ?”, “Họ phải đối diện với những áp lực gì?”,… được bác sĩ gốc Việt chia sẻ chi tiết.

Thứ hai, 15/10/2018 - 02:13

Buộc phải trả lại hơn 2,3 tỷ đồng cho giáo viên hợp đồng nhiều năm không được đóng bảo hiểm
Buộc phải trả lại hơn 2,3 tỷ đồng cho giáo viên hợp đồng nhiều năm không được đóng bảo hiểm

(Dân trí) - Dù tuyển dụng giáo viên, nhân viên hợp đồng thế nhưng nhiều năm huyện Như Thanh (Thanh Hóa) ngoài việc không đóng bảo hiểm còn bất ngờ cho họ thôi việc vào năm 2017 . Sau nhiều lần giáo viên mang đơn đi kiện, đến nay huyện Như Thanh buộc phải trả lại hơn 2,3 tỷ đồng tiền bảo hiểm cho các đối tượng này.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 06:40

Học tin học Excel: Cách in ấn bảng tính vừa khít trên giấy A4
Học tin học Excel: Cách in ấn bảng tính vừa khít trên giấy A4

(Dân trí) - Video hướng dẫn cách in ấn vừa khít bảng Excel trên giấy A4

Chủ nhật, 14/10/2018 - 02:00

Quảng Ngãi: Trường mầm non thiếu nhân viên cấp dưỡng trầm trọng
Quảng Ngãi: Trường mầm non thiếu nhân viên cấp dưỡng trầm trọng

(Dân trí) - Hiện các điểm trường Mầm non bán trú tại Quảng Ngãi đang lâm vào tình cảnh thiếu nhân viên cấp dưỡng trầm trọng. Theo thống kê, toàn tỉnh thiếu gần 1.000 nhân viên trường học thì hầu hết trong số đó là nhân viên cấp dưỡng trường mầm non.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 12:06

Tiếng Anh trẻ em: Từ vựng chủ đề con vật chưa bao giờ dễ đến thế!
Tiếng Anh trẻ em: Từ vựng chủ đề con vật chưa bao giờ dễ đến thế!

(Dân trí) - Video bài học dưới đây tổng hợp 6 từ vựng tiếng Anh trẻ em về 6 loài động vật gần gũi và được các bé yêu thích nhất. Việc ghi nhớ từ vựng theo chủ đề động vật sẽ dễ dàng hơn qua hình ảnh của những con vật siêu dễ thương với câu chuyện biến hóa thành chính những con vật đó của cậu bé lười để trở thành một cậu bé tốt bụng.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 10:00

Cả nước còn tới 150.452 phòng học tranh tre nứa lá, tạm, nhờ, mượn, thuê
Cả nước còn tới 150.452 phòng học tranh tre nứa lá, tạm, nhờ, mượn, thuê

(Dân trí) - Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, cả nước còn khoảng 150.452 phòng học để xóa phòng tranh tre nứa lá, bán kiên cố, tạm, nhờ, mượn, thuê (mầm non 54.700 phòng; tiểu học 71.289 phòng; THCS 21.700 phòng; THPT 2.763 phòng).

Chủ nhật, 14/10/2018 - 08:02

Sẽ công bố sách giáo khoa phiên bản điện tử
Sẽ công bố sách giáo khoa phiên bản điện tử

(Dân trí) - Trong báo cáo giải trình với các cử tri, Bộ GD&ĐT cho biết, theo quy định của Quốc hội, Bộ GD&ĐT sẽ chủ trì biên soạn một bộ sách giáo khoa (SGK). Sau khi biên soạn, bộ SGK do Bộ chủ trì sẽ được công bố công khai, bao gồm phiên bản sách điện tử để giáo viên, học sinh sử dụng rộng rãi, bình đẳng.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 07:04

Tân chủ tịch tỉnh Nghệ An: “Không thành công nào mà không đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt”
Tân chủ tịch tỉnh Nghệ An: “Không thành công nào mà không đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt”

(Dân trí) - “Thế hệ trẻ phải luôn có khát vọng và ý chí vươn lên. Không có thành công nào mà không đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt. Hãy sống có lý tưởng cao đẹp, sống có hoài bão và quyết tâm thực hiện lý tưởng đó bằng hành động cụ thể”, đó là những lời tâm huyết mà tân Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An gửi đến các bạn sinh viên.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 07:00

Cô giáo 15 năm tận tụy dạy trẻ khuyết tật kể về lỗi lầm khó quên với cậu học trò đầu tiên
Cô giáo 15 năm tận tụy dạy trẻ khuyết tật kể về lỗi lầm khó quên với cậu học trò đầu tiên

(Dân trí) - Vì chưa đủ kinh nghiệm và hiểu lầm với cậu học trò khuyết tật chân, cô Ái Vân nói “Yêu cầu em nghiêm túc, đi thẳng người lên. Cô mời em vào lớp”. Thái độ của cô giáo khiến cả lớp cười ồ lên và khiến cậu học trò ấy chực khóc...

Chủ nhật, 14/10/2018 - 06:53

Bạn có biết tên những động vật “lạ” này?
Bạn có biết tên những động vật “lạ” này?

(Dân trí) - Bài trắc nghiệm dưới đây hỏi bạn về những động vật không mấy quen thuộc. Bạn thử làm xem mình có rành tên chúng không nhé.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 03:09