Bộ GD-ĐT giải thích về “độ khó” của việc dạy tích hợp, liên môn

Dân trí Một trong những điểm quan trọng của đổi mới căn bản toàn diện GD-ĐT là nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên, trong đó tăng cường năng lực dạy học theo hướng tích hợp, liên môn là một trong những vấn đề cần ưu tiên. Tuy nhiên, hiện nay nhiều giáo viên than khó, vẫn chưa hiểu thế nào là dạy tích hợp, liên môn.

Để hiểu rõ hơn về vấn đề thế nào là dạy tích hợp, liên môn, ông Nguyễn Xuân Thành, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học – Bộ GD-ĐT đã giải thích:Dạy học tích hợp, liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy học phát triển năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn. Khi giải quyết một vấn đề trong thực tiễn, bao gồm cả tự nhiên và xã hội, đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiến thức tổng hợp, liên quan đến nhiều môn học. Vì vậy, dạy học cần phải tăng cường theo hướng tích hợp, liên môn

Dạy học tích hợp có nghĩa là đưa những nội dung giáo dục có liên quan vào quá trình dạy học các môn học như: tích hợp giáo dục đạo đức, lối sống; giáo dục pháp luật; giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo; giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môi trường, an toàn giao thông...

Còn dạy học liên môn là phải xác định các nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học để dạy học, tránh việc học sinh phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau.

Đối với những kiến thức liên môn nhưng có một môn học chiếm ưu thế thì có thể bố trí dạy trong chương trình của môn đó và không dạy lại ở các môn khác. Trường hợp nội dung kiến thức có tính liên môn cao hơn thì sẽ tách ra thành các chủ đề liên môn để tổ chức dạy học riêng vào một thời điểm phù hợp, song song với quá trình dạy học các bộ môn liên quan.

Ông Nguyễn Xuân Thành, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học – Bộ GD-ĐT
Ông Nguyễn Xuân Thành, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học – Bộ GD-ĐT

Vậy việc dạy học liên môn, tích hợp có tác dụng như thế nào đối với học sinh và giáo viên, thưa ông?

Trước hết, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn đối với học sinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh. Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc.

Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinh không phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn.

Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác. Tuy nhiên khó khăn này chỉ là bước đầu và có thể khắc phục dễ dàng bởi hai lý do:

Thứ nhất, trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thường xuyên phải dạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy đã có sự am hiểu về những kiến thức liên môn đó.

Thứ hai, với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của học sinh cả ở trong và ngoài lớp học. Vì vậy, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và chủ động hơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học.

Như vậy, dạy học theo các chủ đề liên môn không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay.

Khó khăn là do tâm lý giáo viên

Tuy nhiên, thực tế, hiện nay nhiều giáo viên vẫn chưa hiểu thế nào là dạy tích hợp, liên môn, với giáo viên đã thực hiện dạy thí điểm triển khai thì kêu gặp rất nhiều khó khăn. Ông có chia sẻ gì với giáo viên?

Khó khăn của giáo viên hiện nay nếu có chỉ là vấn đề tâm lí. Về thực chất thì không có nhiều khó khăn cả về kiến thức lẫn phương pháp dạy học. Hơn nữa, từ nhiều năm nay, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo tích hợp nhiều nội dung giáo dục vào quá trình dạy học các môn học trong trường phổ thông như: giáo dục đạo đức, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; giáo dục pháp luật; giáo dục phòng chống tham nhũng; giáo dục chủ quyền quốc gia, tài nguyên và môi trường về biên giới, biển, đảo; sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; bảo vệ môi trường; đa dạng sinh học và bảo tồn thiên nhiên; ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai; giáo dục an toàn giao thông...

Về dạy học kiến thức liên môn, Bộ GD-ĐT cũng đã tổ chức tập huấn giáo viên về rà soát chương trình, sách giáo khoa, xây dựng các chủ đề liên môn. Để chuẩn bị cho năm học này, vừa qua Bộ GD-ĐT cũng đã tập huấn giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh, trong đó tập trung xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học và chủ đề tích hợp, liên môn phù hợp với phương pháp dạy học tích cực và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của địa phương, nhà trường.

Trong những năm tới, giáo viên sẽ được trang bị thêm nhiều kiến thức
Trong những năm tới, giáo viên sẽ được trang bị thêm nhiều kiến thức

Bên cạnh tập huấn giáo viên cốt cán, chúng tôi nghĩ rằng, nơi tập huấn giáo viên tốt nhất chính là ở tổ bộ môn trong từng nhà trường. Chính vì vậy mà tới đây Bộ GD&ĐT sẽ ban hành văn bản "Hướng dẫn nội dung sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn và tham gia diễn đàn trên mạng về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong trường phổ thông".

Mục đích là để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn trong trường phổ thông, tập trung vào thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh; đồng thời giúp cho cán bộ quản lý, giáo viên bước đầu chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học và các chủ đề tích hợp, liên môn.

Mặt khác xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với các chủ đề theo hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học và kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh, tạo tiền đề tích cực cho việc triển khai thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông sau năm 2015.

Ông giải thích rõ hơn về sự khác nhau giữa chủ đề "đơn môn" và chủ đề "liên môn"?

Chủ đề đơn môn đề cập đến kiến thức thuộc về một môn học nào đó còn chủ đề liên môn đề cập đến kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học. Về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học thì không có gì khác biệt. Đối với một chủ đề, dù đơn môn hay liên môn, thì vẫn phải chú trọng việc ứng dụng kiến thức của chủ đề ấy, bao gồm ứng dụng vào thực tiễn cũng như ứng dụng trong các môn học khác.

Do vậy, về mặt phương pháp dạy học thì không có phân biệt giữa dạy học một chủ đề đơn môn hay dạy học một chủ đề liên môn, tích hợp. Điều quan trọng là dạy học nhằm phát triển năng lực học sinh đòi hỏi phải tổ chức hoạt động học tích cực, tự lực và sáng tạo cho học sinh, mà các hoạt động ấy phải được tổ chức ở trong lớp, ngoài lớp, trong trường, ngoài trường, ở nhà và cộng đồng, đặc biệt quan tâm đến hoạt động thực hành và ứng dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn.

Nếu như vậy, giáo viên cần trang bị những gì để dạy học tích hợp, liên môn?

Giáo viên cũng không phải trang bị thêm nhiều về mặt kiến thức vì bản chất vẫn là dạy học môn học mà mình đang dạy. Mặt khác, trong những năm qua giáo viên cũng đã được trang bị thêm nhiều kiến thức mới về phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực. Vấn đề bây giờ là phải vận dụng những kiến thức đó để: xây dựng các chủ đề dạy học; xác định những năng lực có thể phát triển cho học sinh trong mỗi chủ đề; biên soạn các câu hỏi, bài tập để đánh giá năng lực của học sinh trong dạy học; thiết kế tiến trình dạy học thành các hoạt động học của học sinh; tổ chức dạy học để dự giờ, phân tích, rút kinh nghiệm. Đó chính là nội dung trọng tâm sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn được nêu trong hướng dẫn nói trên.

Bộ GD&ĐT dự kiến yêu cầu các đơn vị đặt ra định mức cho mỗi tổ/nhóm chuyên môn là xây dựng và thực hiện được tối thiểu 02 chủ đề/học kì. Việc thực hiện những chủ đề ấy chính là môi trường huấn luyện tốt nhất cho giáo viên ở trong tổ bộ môn, trong nhà trường. Tất nhiên giáo viên còn phải tăng cường giao lưu với các tỉnh khác, đơn vị khác thông qua diễn đàn trên mạng mà Bộ GD&ĐT mới xây dựng.

Xin trân trọng cám ơn ông!

Việt Hạnh (ghi)

MỚI NHẤT
Từ tâm thư để giành học bổng đến ĐH Yale danh giá của 9X Việt
Từ tâm thư để giành học bổng đến ĐH Yale danh giá của 9X Việt

(Dân trí) - “Âm nhạc là phương thức để gắn kết mọi người, xoa dịu nỗi đau, giao lưu tâm hồn với khán giả”, đây là điều Trần Tuấn An - tài năng guitar trẻ từng được vinh danh tại trường ĐH North Park (Mỹ), tâm niệm và theo đuổi.

Thứ hai, 08/12/2014 - 02:15

Dạy Văn có phải là dạy các em nói dối?
Dạy Văn có phải là dạy các em nói dối?

(Dân trí) - Bài viết ngắn dưới đây của một sinh viên Sư phạm Văn chia sẻ nỗi băn khoăn về việc dạy Văn ở trường phổ thông: Dạy Văn là dạy gì?

Thứ hai, 08/12/2014 - 02:06

Chàng Tiến sỹ Anh quốc làm sinh viên Việt “choáng”
Chàng Tiến sỹ Anh quốc làm sinh viên Việt “choáng”

Là giảng viên tại Đại học Anh quốc Việt Nam (British University Vietnam - BUV), với khuôn mặt và dáng dấp như một tài tử cùng với tấm bằng Tiến sỹ danh giá của Đại học York (Vương quốc Anh), Mike Perkins luôn được sinh viên trong trường thần tượng và yêu mến.

Thứ hai, 08/12/2014 - 01:01

Hà Tĩnh: Thêm 36 học sinh Hương Bình trở lại trường
Hà Tĩnh: Thêm 36 học sinh Hương Bình trở lại trường

(Dân trí) - Sau khi một số đối tượng kích động, gây rối trật tự bị bắt giam, số học sinh các cấp học tại xã Hương Bình (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh) đi học đã tăng lên 36 em. Hiện vẫn còn hơn 400 học sinh tại đây vẫn chưa đến trường.

Thứ hai, 08/12/2014 - 12:04

Đạt điểm IELTS/SAT/TOEFL cao - Khó mà dễ!
Đạt điểm IELTS/SAT/TOEFL cao - Khó mà dễ!

Sao IELTS lại khó thế chứ? - đã biết bao lần Thúy Quỳnh (sinh viên ĐH Kinh tế TPHCM) phải thốt lên câu đó. Luyện thi lấy bằng IELTS từ 6 tháng trước, nhưng đến giờ Quỳnh vẫn chưa dám thi lấy chứng chỉ vì sợ không đạt được số điểm mong muốn…

Thứ hai, 08/12/2014 - 11:31

Tự chủ Đại học tại Việt Nam: Nên hay không nên?
Tự chủ Đại học tại Việt Nam: Nên hay không nên?

Theo các chuyên gia tham dự bàn tròn Hội Khoa học và Chuyên gia Việt Nam tại Pháp (AVSE) tổ chức, tự chủ đại học là một xu hướng tất yếu.

Thứ hai, 08/12/2014 - 10:42

Tháng 3, thí sinh đăng ký môn thi của kỳ thi THPT quốc gia 2015
Tháng 3, thí sinh đăng ký môn thi của kỳ thi THPT quốc gia 2015

(Dân trí) - Thông tin từ Bộ GD-ĐT cho biết, dự kiến trong tháng 3 – 2015, thí sinh sẽ bắt đầu đăng ký môn thi trong kỳ thi THPT quốc gia. Để được xét công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ thí sinh phải thi 4 môn bắt buộc như đã thông báo.

Thứ hai, 08/12/2014 - 09:26

Người thầy hơn 30 năm gieo chữ cho trẻ vùng cao
Người thầy hơn 30 năm gieo chữ cho trẻ vùng cao

(Dân trí) - Suốt 30 năm gắn bó, người thầy ấy vẫn một lòng với tình yêu dành cho sự nghiệp giáo dục những trẻ em vùng cao. Rời xa đồng bằng, lên tận vùng núi ở độ cao trên 1.000m, thầy miệt mài "gánh" con chữ miền xuôi đến với trẻ em nơi đây.

Thứ hai, 08/12/2014 - 07:43

Cậu bé vàng của sáng tạo trẻ châu Á
Cậu bé vàng của sáng tạo trẻ châu Á

16 tuổi, đang là học sinh lớp 11A3 của trường THPT Lạng Giang số 2 (huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), Nguyễn Văn Hoan đã sở hữu tấm Huy chương vàng “Triển lãm sáng tạo khoa học công nghệ trẻ châu Á” .

Thứ hai, 08/12/2014 - 07:29

Học nghề ở trường phổ thông: Quá hình thức!
Học nghề ở trường phổ thông: Quá hình thức!

Nhiều học sinh cho biết học xong nghề thì kiến thức cũng quên hết nên chẳng ứng dụng được gì vào cuộc sống.

Thứ hai, 08/12/2014 - 07:25

Học sinh, sinh viên Đà Nẵng thi viết về Hoàng Sa
Học sinh, sinh viên Đà Nẵng thi viết về Hoàng Sa

(Dân trí) - Chiều 7/12, tại Bảo tàng Đà Nẵng đã diễn ra lễ tổng kết Ngày hội Sử học Đà Nẵng 2014 và trao giải cuộc thi “Viết về huyện đảo Hoàng Sa thân yêu”.

Chủ nhật, 07/12/2014 - 06:12

Huy chương Nobel được bán với giá cao kỷ lục
Huy chương Nobel được bán với giá cao kỷ lục

Tờ The New York Times đưa tin, ngày 4/12 vừa qua, tấm huy chương của giải Nobel được trao cho nhà nghiên cứu 86 tuổi người Mỹ, James Watson với công trình nghiên cứu khám phá cấu trúc ADN năm 1962, vừa được bán với giá gần 4,8 triệu đô trong một cuộc đấu giá ở New York, Mỹ.

Chủ nhật, 07/12/2014 - 11:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Giúp giáo viên Văn “hút hồn” học sinh bằng khả năng đọc, diễn đạt
Giúp giáo viên Văn “hút hồn” học sinh bằng khả năng đọc, diễn đạt

Nhận định hiện nay, không ít giáo viên khi dạy Văn rất hiếm khi đọc văn bản, thầy Nguyễn Văn Song - Trường THPT Phù Cừ (Hưng Yên) cho rằng,việc đọc văn bản văn học của người thầy trên lớp rất quan trọng.

Chủ nhật, 07/12/2014 - 07:26

Chuyển dịch chất xám: Không thể cản
Chuyển dịch chất xám: Không thể cản

Thực tế cho thấy những nơi không nuôi dưỡng được nhân tài sẽ thua cuộc hoàn toàn. Bởi lẽ ngày nay, sự dịch chuyển xuyên biên giới của trí tuệ và của giới hàn lâm là không gì cản được.

Chủ nhật, 07/12/2014 - 12:42

Thăm làng tiến sĩ ở xứ dừa
Thăm làng tiến sĩ ở xứ dừa

(Dân trí) - Xã Vĩnh Hòa (Ba Tri, Bến Tre) nổi tiếng là xã khuyến học với nhiều tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân đóng góp lớn cho xã hội. Điều đặc biệt là nhiều gia đình quyết cho con cái chữ chứ không cho tài sản hay ruộng đất nên càng nhiều "ông cử, bà cử" đỗ đạt thành tài.

Thứ bảy, 06/12/2014 - 01:54

Cô sinh viên khiếm thị chế tạo máy đếm tiền phát ra tiếng nói
Cô sinh viên khiếm thị chế tạo máy đếm tiền phát ra tiếng nói

Từng đặt chân đến nhiều quốc gia, nữ sinh 19 tuổi, Lê Hương Giang (sinh năm 1995) có ước muốn trở thành chuyên gia tâm lý để giúp đỡ học sinh khiếm thị trên toàn thế giới.

Thứ bảy, 06/12/2014 - 07:44

Nguyên giám đốc Sở GD-ĐT xin nghỉ hưu sớm đi học Tiến sỹ
Nguyên giám đốc Sở GD-ĐT xin nghỉ hưu sớm đi học Tiến sỹ

(Dân trí) - "Tôi nghĩ dù mình lớn tuổi nhưng đi học vẫn có lợi cho mình, giúp mình thỏa khát khao tìm hiểu tri thức mới... Điều tâm đắc nhất khi bảo vệ thành công luận án Tiến sỹ đó là tôi muốn nhắc nhở con cháu mình phải học và học thật, học nữa” - tâm sự của thầy Nguyễn Hữu Hạnh, nguyên giám đốc Sở GD-ĐT Kiên Giang.

Thứ bảy, 06/12/2014 - 07:28

3 trường đại học đào tạo chuyên sâu lĩnh vực Năng lượng nguyên tử
3 trường đại học đào tạo chuyên sâu lĩnh vực Năng lượng nguyên tử

(Dân trí) - Văn phòng Chính phủ vừa truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tại phiên họp Ban chỉ đạo quốc gia về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, chuẩn bị lực lượng phục vụ dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

Thứ bảy, 06/12/2014 - 06:23

Triển vọng nào cho sinh viên theo học ngành Công nghiệp sáng tạo?
Triển vọng nào cho sinh viên theo học ngành Công nghiệp sáng tạo?

Như cái tên của mình, công nghiệp sáng tạo là một khái niệm rộng, bao gồm các ngành sử dụng chất xám, năng lượng sáng tạo của con người. Những ngành này mở ra nhiều cơ hội cho những bạn trẻ có cá tính, có niềm đam mê và hoài bão theo đuổi ước mơ và sự nghiệp của mình.

Thứ bảy, 06/12/2014 - 06:00

Nhật Bản tích cực hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực hạt nhân
Nhật Bản tích cực hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực hạt nhân

(Dân trí) - Phát biểu tại buổi lễ Kỷ niệm 4 năm chương trình hợp tác giữa Trường Đại học Điện lực và Công ty Công nghiệp nặng Mitsubishi, chương trình đào tạo kỹ sư ngành Điện hạt nhân ngày 5/12, ông Michio Daito, Tham tán Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam cho biết: “Chính phủ Nhật Bản sẽ tích cực hợp tác hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực ngành hạt nhân”.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 10:20

Đề Văn thi vào lớp 10 thay đổi theo hướng mở
Đề Văn thi vào lớp 10 thay đổi theo hướng mở

(Dân trí) - Đề thi môn Ngữ Văn vào lớp 10 ở TPHCM năm học 2015 - 2016 đặt ra yêu cầu vận dụng cao chiếm 70 - 80% trên tổng số bài thi.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 09:31

“Con nợ mẹ một bữa cơm mừng sinh nhật”
“Con nợ mẹ một bữa cơm mừng sinh nhật”

Ngày 2/12, sau 23 tiếng tuyên bố tuyệt thực, thủ lĩnh sinh viên biểu tình Hoàng Chí Phong đã đăng lên tài khoản Facebook của mình bức thư vô cùng cảm động để công khai xin lỗi mẹ, vì đã lỡ hẹn không thể ăn bữa cơm mừng sinh nhật mẹ cùng gia đình.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 09:25

Ban Giáo dục báo Dân trí ra mắt “Nhịp cầu kết nối”
Ban Giáo dục báo Dân trí ra mắt “Nhịp cầu kết nối”

(Dân trí) - Nhằm đẩy mạnh sự tương tác giữa bạn đọc với ban Giáo dục báo điện tử <i>Dân trí</i>, bắt đầu từ ngày 5/12/2014, ban Giáo dục ra mắt “Nhịp cầu kết nối” để phản hồi những đơn thư phản ánh về các vấn đề giáo dục trong tuần.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 04:15

Thầy trò góp tiền hỗ trợ nữ sinh bị bệnh hiểm nghèo
Thầy trò góp tiền hỗ trợ nữ sinh bị bệnh hiểm nghèo

(Dân trí) - Với mong muốn tiếp thêm nghị lực cho cô học trò Nguyễn Thị Ngọc Hà không may bị mắc bệnh ung thư máu, thầy trò Trường THPT Lục Ngạn số 2 (huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang) cùng Hội Phụ huynh học sinh đã ủng hộ em tổng số tiền 14,5 triệu đồng.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 04:01