Bí quyết ôn luyện môn Ngữ văn: Những chủ đề cơ bản thí sinh cần chú ý

Dân trí Để xác định rõ hơn hướng ôn tập môn Văn của mình, học sinh cần phải nắm được những chủ đề cơ bản trong phần nội dung, dạng đề thi cho từng loại câu, dung lượng cần thiết cho mỗi câu hỏi đề thi, làm cách nào để xử lí các dạng câu hỏi tốt nhất.

Để vượt qua những khó khăn, đạt được kết quả như mong muốn, mỗi học sinh cần phải nắm được những bí quyết nào?, nhà giáo Trần Hinh, khoa Văn học – Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội – ĐH QGHN hướng dẫn giúp thí sinh ôn tập tốt môn Văn.

Thí sinh lưu ý tập trung vào phần văn học Việt Nam từ 1930 trở đi. Trong phần này, yêu cầu đề thi cũng rất cụ thể: học sinh phải nắm vững các kiến thức về giai đoạn văn học, trào lưu văn học, tác giả, tác phẩm và hoàn cảnh sáng tác để trả lời các câu hỏi dạng câu 2 điểm.

Với câu hỏi thuộc dạng này, thí sinh chỉ cần viết trong khoảng từ 30 đến 50 dòng (hoặc từ 500 đến 600 chữ), tuỳ thuộc vào yêu cầu cụ thể của đề và khả năng nhớ và hiểu kiến thức của học sinh. Những bài viết dài dòng cho dạng câu hỏi này hoàn toàn không cần thiết, vì dù thế nào, bài thi cũng không vượt điểm 2, là khung điểm tối đa cho câu hỏi loại này.

Về mảng kiến thức giai đoạn văn học, trong nội dung hạn chế, chỉ có duy nhất một bài học (Khái quát văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỉ XX), nhưng do đây là một giai đoạn dài, có nhiều biến cố và cũng có những đặc điểm riêng, đề thi cũng có thể chia nhỏ chứ không hỏi toàn bộ giai đoạn.

Chẳng hạn, đề thi chỉ kiểm tra sự hiểu biết của học sinh riêng về giai đoạn văn học chống Pháp (từ 1946 đến 1954); hoặc giai đoạn từ 1955 đến 1964; hoặc nữa, đề thi đại học khối D năm 2009, hỏi thẳng vào một đặc điểm quan trọng của giai đoạn văn học 1945-1975: “Một trong những đặc điểm cơ bản của nền văn học Việt Nam từ năm 1945 đến 1975 là chủ yếu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn. Hãy nêu rõ những nét chính đặc điểm trên. Vì thế, cách ôn luyện tốt nhất cho phần nội dung kiến thức này, nên chú ý vào những kiến thức cốt lõi.

Cụ thể, phần kiến thức giai đoạn văn học, cần nhớ được những ý chính như sau:

– Từ 1946 đến 1954, chủ đề bao trùm là ca ngợi Tổ quốc, ca ngợi tinh thần đoàn kết và tập trung cho kháng chiến chống Pháp.

– Từ 1955 đến 1964, chủ đề chính là xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đấu tranh thống nhất nước nhà ở miền Nam. Nhân vật trung tâm là người lao động mới và người chiến sĩ giải phóng.

– Từ 1964 đến 1975, văn học chủ yếu tập trung cho kháng chiến chống Mĩ, giải phóng đất nước, chủ đề bao trùm là ca ngợi tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng ở cả hai miền Nam, Bắc.

– Từ sau 1975, đất nước thống nhất, văn học vận động theo khuynh hướng dân chủ hoá, đổi mới về quan niệm của nhà văn, cá tính sáng tạo và phong cách nhà văn được phát huy cao độ. Đặc biệt từ sau năm 1986, văn học Việt Nam bước vào công cuộc đổi mới. Sự giao lưu, hội nhập với thế giới được đẩy mạnh, góp phần quan trọng trong việc hiện đại hoá văn học nước nhà.

Nhìn chung, khi tiếp xúc với dạng câu hỏi này, học sinh chỉ cần nhớ được những ý cơ bản, trong đó gồm yếu tố bối cảnh xã hội, thành tựu của văn học, tác giả và tác phẩm chính. Mỗi giai đoạn chỉ cần nói được một vài đặc điểm cơ bản là được.

Mảng kiến thức về trào lưu văn học: trong chương trình chỉ có duy nhất bài học: Một thời đại trong thi ca của Hoài Thanh. Đây còn là dạng bài nghị luận văn học. Học sinh có thể thông qua bài học này để nhận biết một bài văn nghị luận văn học nghĩa là như thế nào.

Tuy nhiên, vì vẫn thuộc dạng câu hỏi 2 điểm, chúng ta cũng chỉ cần nhớ và hiểu được tư tưởng cốt lõi của Hoài Thanh, nắm được tinh thần Thơ mới, theo ông là gì? Thơ cũ và Thơ mới khác nhau ở chỗ nào? Hạn chế và đóng góp của cái Tôi Thơ mới?

Về mảng kiến thức tác giả, nên nhớ trong nội dung hạn chế có 5 tác giả được lưu ý sử dụng cho câu hỏi thi thuộc dạng này. Đó là Xuân Diệu, Nguyễn Tuân, Nam Cao, Tố Hữu và Hồ Chí Minh.

Vì đây cũng là dạng câu 2 điểm, nên khi viết, học sinh cũng phải tự hạn chế dung lượng bài làm của mình. Nên cố gắng viết ngắn, thậm chí bài viết có thể gạch đầu dòng các ý chính mà không bị coi là phạm quy. Tuy nhiên, xung quanh khối kiến thức này, cần phân biệt được hai dạng câu hỏi: hoặc đề chỉ yêu cầu tóm tắt sự nghiệp chính của nhà văn, hoặc hỏi về phong cách nghệ thuật của nhà văn.

Trong cả hai trường hợp, ta có thể tận dụng các ý của nhau, chẳng hạn, với dạng thứ nhất, nên tập trung kĩ hơn vào các sự kiện ngày tháng, tên tác phẩm, rồi tóm tắt đặc điểm sáng tác; ở dạng thứ hai, nên tập trung nêu đặc điểm phong cách sáng tác của nhà văn, nhưng cũng vẫn cần nhắc qua sự kiện.

Ngoài ra, còn có thể có cả dạng câu hỏi yêu cầu nêu quan điểm nghệ thuật của nhà văn (Quan niệm nghệ thuật của Hồ Chí Minh, Quan niệm nghệ thuật Nam Cao trước cách mạng…); hoặc thông qua một đoạn văn, nhân vật, để phát biểu quan điểm nghệ thuật của nhà văn. Những câu hỏi thuộc dạng này, sách giáo khoa trình bày khá đầy đủ. Học sinh có thể tham khảo trong đó.

Về mảng kiến thức tác phẩm, có ba dạng chính học sinh cần phải nắm được để viết bài:

Thứ nhất, với một số tác phẩm, đề thi có thể yêu cầu tóm tắt cốt truyện (Vợ chồng A phủ, Rừng xà nu, Chiếc thuyền ngoài xa, Vợ nhặt…), những chi tiết quan trọng trong tác phẩm (Chi tiết đoạn sông Hương ở thượng nguồn được Hoàng Phủ Ngọc Tường so sánh với hai người phụ nữ, đó là những hình ảnh nào? Nhân vật Huấn Cao dặn dò viên quản ngục điều gì sau khi cho chữ ở tác phẩm Chữ người tử tù? Hoàn cảnh nhân vật Mị nhìn thấy giọt nước mắt của A Phủ trong Vợ chồng A Phủ…), giải thích nhan đề tác phẩm (nhan đề Vợ nhặt, Rừng xà nu, Chiếc thuyền ngoài xa…);

Thứ hai, nêu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác của nhà văn (Hoàn cảnh ra đời và đặc sắc nghệ thuật của bài thơ Việt Bắc, Hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác của Tuyên ngôn Độc lập…);

Thứ ba, nêu một hoặc một vài đặc điểm cơ bản nào đó của tác phẩm đã học (Nét đặc sắc nghệ thuật của Hai đứa trẻ, Chữ người tử tù, Việt Bắc…). Phần vận dụng kiến thức viết bài cho dạng câu 2 điểm, thực ra không đòi hỏi kĩ năng nhiều. Chỉ cần học sinh hiểu bài học và biết vận dụng đúng cho từng loại câu hỏi.

Nhà giáo Trần Hinh, khoa Văn học – Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội

(nguồn Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐH QGHN)

MỚI NHẤT
Tây Ninh có gần 9.000 thí sinh thi THPT quốc gia 2016
Tây Ninh có gần 9.000 thí sinh thi THPT quốc gia 2016

(Dân trí) - Trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM, Sở GD-ĐT Tây Ninh và trường Cao đẳng sư phạm Tây Ninh đã có buổi họp sơ bộ thống nhất một số phương án tổ chức cụm thi THPT quốc gia 2016 tại Tây Ninh. Dự kiến, năm nay có gần 9.000 thí sinh dự thi tại tỉnh này.

Thứ ba, 19/04/2016 - 04:30

Sinh viên ĐH Ngoại thương sẽ tranh tài ở cuộc thi hùng biện Tiếng Anh
Sinh viên ĐH Ngoại thương sẽ tranh tài ở cuộc thi hùng biện Tiếng Anh

(Dân trí) - Nhằm mục tiêu tạo động lực học tập, nghiên cứu hướng tới các hoạt động thực tiễn, với sự cố vấn chuyên môn và điều phối của khoa Kinh tế Quốc tế, trường Đại học Ngoại thương và tổ chức phát triển công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) đã phát động cuộc thi hùng biện tiếng Anh dành cho các bạn sinh viên.

Thứ ba, 19/04/2016 - 03:26

Bộ Giáo dục sẽ kiểm tra tiết học  về môn Giáo dục quốc phòng và an ninh
Bộ Giáo dục sẽ kiểm tra tiết học về môn Giáo dục quốc phòng và an ninh

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT vừa có văn bản gửi các Sở GD&ĐT, các trường ĐH, CĐ, TCCN; trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh về việc kiểm tra thực hiện Quy chế môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh.

Thứ ba, 19/04/2016 - 03:00

Cô bé 7 tuổi nói lưu loát 2 ngoại ngữ
Cô bé 7 tuổi nói lưu loát 2 ngoại ngữ

(Dân trí) - Mới 7 tuổi, bé Nguyễn Hoàng Minh An (Hà Nội) khiến nhiều người bất ngờ vì nói lưu loát hai ngoại ngữ Anh và Pháp.

Thứ ba, 19/04/2016 - 02:15

Tại sao nên cho trẻ em tham gia trại hè?
Tại sao nên cho trẻ em tham gia trại hè?

Theo quy định của Bộ giáo dục, hàng năm, học sinh nầm non và tiểu học phải dành 180 ngày học ở trường, còn số ngày học ở trường của học sinh THCS và THPT là 222 ngày, không kể các ngày cuối tuần và các hoạt động ngoại khóa do nhà trường tổ chức hoặc các lớp học thêm do bố mẹ đăng ký cho các con.

Thứ ba, 19/04/2016 - 01:44

Mặc niệm 9 học sinh chết đuối trong lễ chào cờ
Mặc niệm 9 học sinh chết đuối trong lễ chào cờ

(Dân trí) - Khoảng 7h sáng nay (19/4), thầy cô và học sinh toàn trường THCS Nghĩa Hà (thành phố Quảng Ngãi) đau xót dành phút mặc niệm 9 học sinh lớp 6B bị chết đuối vào chiều ngày 15/4 (trước ngày nghỉ lễ giỗ tổ Hùng Vương). Buổi chào cờ đầu tiên sau vụ tai nạn tang thương cũng là buổi chào cờ chìm trong nước mắt...

Thứ ba, 19/04/2016 - 10:51

8 cách giúp con bạn thông minh hơn
8 cách giúp con bạn thông minh hơn

(Dân trí) - Các nhà khoa học khẳng định rằng chúng ta thông minh hơn nhiều so với ông bà của chúng ta. Và trẻ con cũng thế, càng ngày các con càng thông minh hơn. Thật là tuyệt vời! Và các ông bố bà mẹ còn có thể giúp trẻ thông minh hơn nữa bằng cách thực hiện 8 “bí kíp” dưới đây.

Thứ ba, 19/04/2016 - 10:32

Bí quyết ôn luyện  môn Ngữ văn: Cách viết bài nghị luận xã hội
Bí quyết ôn luyện môn Ngữ văn: Cách viết bài nghị luận xã hội

(Dân trí) - Để làm tốt câu hỏi dạng bài văn nghị luận xã hội, học sinh trước hết phải nắm được những vấn đề lí thuyết về văn nghị luận. Những kiến thức này đã có đầy đủ trong các bài học của sách giáo khoa, học sinh chỉ cần bỏ một chút thời gian để ôn luyện lại.

Thứ ba, 19/04/2016 - 08:17

Tuyển chọn sinh viên giỏi gửi đi học nước ngoài: Không có nguồn tuyển!
Tuyển chọn sinh viên giỏi gửi đi học nước ngoài: Không có nguồn tuyển!

(Dân trí) - UBND tỉnh Cà Mau cho biết, Đề án đào tạo nguồn nhân lực có trình độ sau Đại học ở nước ngoài còn ít số lượng sinh viên tốt nghiệp Đại học loại xuất sắc và giỏi. Hầu hết là tốt nghiệp loại khá và ngành nghề đào tạo phân bổ không đều nên việc xét tuyển gặp khó khăn.

Thứ ba, 19/04/2016 - 07:54

Cô giáo trèo đèo lội suối mất việc viết tâm thư gửi Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ
Cô giáo trèo đèo lội suối mất việc viết tâm thư gửi Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ

(Dân trí) - “Cháu đã phải đi những con đường đầy gian khổ và kiên quyết phải đi tiếp nhưng rốt cuộc chẳng có cánh cổng nào mở cho cháu, cháu bế tắc quá nên cháu đành liều viết thư cho Bộ trưởng, mong Bộ trưởng chỉ cho cháu một con đường đi”, đoạn tâm thư cô Ý viết.

Thứ ba, 19/04/2016 - 07:33

Ấn tượng với Festival sinh viên kiến trúc toàn quốc
Ấn tượng với Festival sinh viên kiến trúc toàn quốc

(Dân trí) - Festival sinh viên kiến trúc toàn quốc lần thứ 10 diễn ra với sự tham gia của hơn 600 sinh viên, giảng viên đến từ 22 trường đại học có đào tạo ngành Kiến trúc trong cả nước.

Thứ ba, 19/04/2016 - 06:30

Trường đại học dành ít chỉ tiêu xét tuyển thẳng học sinh các huyện nghèo
Trường đại học dành ít chỉ tiêu xét tuyển thẳng học sinh các huyện nghèo

(Dân trí) - Trường ĐH Thương Mại chỉ dành 1% chỉ tiêu cho thí sinh được tuyển thẳng ở các huyện nghèo; Trường ĐH Kiểm soát Hà Nội chỉ dành 2% chỉ tiêu cho ưu tiên xét tuyển, 1% chỉ tiêu xét tuyển thẳng học sinh huyện nghèo và các dân tộc ít người…

Thứ hai, 18/04/2016 - 09:51

ĐÁNG QUAN TÂM
Nữ sinh được bạn chạy xe ôm quyên tiền chữa bệnh đã qua đời
Nữ sinh được bạn chạy xe ôm quyên tiền chữa bệnh đã qua đời

(Dân trí) - Sau nhiều tháng điều trị, 11 giờ trưa 17/04/2016, nữ sinh Phùng Thiều Lam trong câu chuyện cảm động “Nam sinh viên nghèo chạy xe ôm giúp bạn chữa trọng bệnh” mà Dân trí đăng tải đã qua đời tại quê nhà.

Thứ hai, 18/04/2016 - 05:10

Sở GD-ĐT Đắk Nông tuyển dụng 45 viên chức
Sở GD-ĐT Đắk Nông tuyển dụng 45 viên chức

(Dân trí) - Sở GD-ĐT Đắk Nông vừa ra thông báo tuyển dụng 45 viên chức các đơn vị sự nghiệp giáo dục, trong đó tuyển mới 30 giáo viên các bộ môn của các cấp.

Thứ hai, 18/04/2016 - 03:00

Bức thư đầy lay động gửi con gái của thạc sĩ Đại học Harvard
Bức thư đầy lay động gửi con gái của thạc sĩ Đại học Harvard

(Dân trí) - “Con à, ba không hiểu biết nhiều về phong trào nữ quyền, nhưng ba sẽ không để bất cứ vật cản nào ngăn con không thực hiện được ước mơ của mình chỉ vì con là con gái”… Những lời nhắn giản dị, đầy thấm thía của Thạc sĩ ĐH Harvard Hoài Chung nhận nhiều lời tán thưởng.

Thứ hai, 18/04/2016 - 01:46

Trường ĐH Thăng Long tham gia nhóm GX
Trường ĐH Thăng Long tham gia nhóm GX

(Dân trí) - Tính đến thời điểm này, trường Đại học Thăng Long là trường đại học dân lập duy nhất tham gia vào nhóm GX.

Thứ hai, 18/04/2016 - 11:42

Dạy bơi cho trẻ: Sao mãi chần chừ!
Dạy bơi cho trẻ: Sao mãi chần chừ!

Mỗi ngày trung bình có hơn 9 trẻ em Việt Nam chết đuối. Bộ GD-ĐT đã đặt mục tiêu dạy đại trà bơi lội cho học sinh tiểu học nhưng hơn 5 năm qua, đề án mới dừng ở việc thí điểm

Thứ hai, 18/04/2016 - 11:40

Những câu hỏi dễ nhất thường gặp trong đề thi Sinh học THPT quốc gia
Những câu hỏi dễ nhất thường gặp trong đề thi Sinh học THPT quốc gia

(Dân trí) - Đề thi trắc nghiệm THPT quốc gia thường đi từ dễ đến khó, những câu hỏi dễ thường để dành “cứu” điểm bài thi khi thí sinh không làm được câu hỏi khó. Tuy nhiên, với những câu hỏi dễ thí sinh cũng không nên “coi thường” vì có thể sẽ nhầm.

Thứ hai, 18/04/2016 - 08:30

Ám ảnh “bạo lực học đường”: Xem lại vai trò gia đình trong giáo dục con trẻ
Ám ảnh “bạo lực học đường”: Xem lại vai trò gia đình trong giáo dục con trẻ

(Dân trí) - Những ngày gần đây, trên các trang mạng xã hội xuất hiện nhiều clip quay cảnh học sinh nữ bị đánh hội đồng. Điều này nói lên tình trạng bạo lực học đường nói chung, bạo lực trong học sinh nữ nói chung đã vượt quá mức cảnh báo, đây là thực trạng buồn của giáo dục trong nhà trường hiện nay.

Thứ hai, 18/04/2016 - 07:45

Hơn 100 em học sinh bị “bỏ quên”
Hơn 100 em học sinh bị “bỏ quên”

(Dân trí) - Đã gần 2 năm trôi qua, 118 em học sinh ở thôn Đông Yên, xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) vẫn chưa được đến trường. Và dường như các em đang bị bỏ mặc, quên lãng…

Thứ hai, 18/04/2016 - 07:30

Tuổi thơ đòn roi: Đừng để yêu thương hóa hận thù!
Tuổi thơ đòn roi: Đừng để yêu thương hóa hận thù!

(Dân trí) - Thấy chị đánh con, bà ngoại xót cháu vào can ngăn liền bị chỉ đẩy ra cùng lời oán hận: “Ngày trước mẹ đánh con, hành con, giờ con đánh con là bình thường”.

Thứ hai, 18/04/2016 - 05:00

Siết quy định chuyển trường công lập sau thi lớp 10 THPT
Siết quy định chuyển trường công lập sau thi lớp 10 THPT

(Dân trí) - Để tránh việc chuyển trường sau một thời gian học, Sở GD&ĐT Hà Nội cũng siết quy định, học sinh trúng tuyển ở trường THPT công lập nào phải học ổn định hết cấp học tại trường THPT đó. Trường hợp trong quá trình học cần phải chuyển trường, phải được giám đốc sở cho phép mới được chuyển.

Thứ hai, 18/04/2016 - 12:05

Hà Nội: Đề thi lớp 10 THPT chủ yếu trong chương trình lớp 9
Hà Nội: Đề thi lớp 10 THPT chủ yếu trong chương trình lớp 9

(Dân trí) - Ông Ngô Văn Chất, Trưởng Phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng Giáo dục (Sở GD&ĐT Hà Nội) cho biết, đề thi vào lớp 10 THPT năm nay sẽ tập trung chủ yếu kiến thức trong chương trình lớp 9.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 07:00

Bộ Giáo dục sẻ chia nỗi đau với gia đình có con bị đuối nước
Bộ Giáo dục sẻ chia nỗi đau với gia đình có con bị đuối nước

(Dân trí) - Ngày 16/4 Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa đại diện cho lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đến thăm hỏi động viên, chia sẻ nỗi đau mất mát với các gia đình có em học sinh trường THCS Nghĩa Hà không may bị đuối nước vào ngày 15/4.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 03:29