Băn khoăn trước 6 tác phẩm bắt buộc trong dự thảo môn Văn THPT

Dân trí Bộ GD&ĐT sắp công bố chương trình môn học mới. Theo đó, môn Ngữ văn THPT sẽ chỉ còn 6 tác phẩm bắt buộc. TS. Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét: “Quan sát 6 tác phẩm bắt buộc trong Dự thảo chương trình Ngữ văn mới, có thể thấy nội dung tư tưởng, cảm hứng chủ đạo, đặc trưng thể loại hình như chưa thật cân đối”.
>>Môn Ngữ Văn THPT: Chỉ còn 6 tác phẩm bắt buộc

Xin giới thiệu bài viết của TS. Trịnh Thu Tuyết nhận xét về Dự thảo môn Ngữ văn trong chương trình phổ thông mới.

Theo Dự thảo chương trình môn học mới: “Chương trình Ngữ văn sẽ xây dựng theo hướng mở, không quy định chi tiết về nội dung dạy học và các văn bản cụ thể mà chú trọng những yêu cầu cần đạt về đọc, viết, nói và nghe cho mỗi lớp...

Các nhóm tác giả viết sách giáo khoa có thể chủ động lựa chọn những tác phẩm khác nhau để đưa vào sách giáo khoa. Nhìn chung, các bộ sách đều phải hướng đến việc thông qua ngữ liệu để phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh”.

Tôi cho rằng, đó là hướng đi mới, khắc phục được tình trạng học vẹt, học theo văn mẫu, chú trọng phát triển kĩ năng đọc, viết, nói và nghe, kĩ năng đọc hiểu, kĩ năng tạo lập, thực hành, vận dụng văn bản.

Bình ngô đại cáo, một trong 6 tác phẩm bắt buộc trong chương trình môn Ngữ văn mới. (Ảnh: Internet)
Bình ngô đại cáo, một trong 6 tác phẩm bắt buộc trong chương trình môn Ngữ văn mới. (Ảnh: Internet)

Bao nhiêu năm nay, chương trình thiên về cung cấp kiến thức cho học sinh, trong khi đó, kiến thức ngoài nhà trường là vô hạn, học sinh sẽ rất khó khăn tiếp cận biển kiến thức ấy nếu phần kĩ năng chưa được chú trọng.

Một điểm khiến dư luận đặc biệt quan tâm là trên cơ sở định hướng ấy, chương trình môn Ngữ văn mới sẽ đưa ra 6 tác phẩm bắt buộc. Cụ thể là: Bài thơ Thần, Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Truyện Kiều, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc và Tuyên ngôn độc lập.

Nói hẹp thì “ văn là người”, nói rộng hơn thì chương trình Ngữ văn một quốc gia thường phản ánh khá chính xác gương mặt tinh thần, chiều sâu và đẳng cấp văn hoá của quốc gia đó.
Quan sát 6 tác phẩm bắt buộc trong Dự thảo chương trình Ngữ văn mới, có thể thấy nội dung tư tưởng, cảm hứng chủ đạo, đặc trưng thể loại hình như chưa thật cân đối !?

Một số đất nước hầu như không phải đối phó với những cuộc chiến tranh vệ quốc liên miên, người dân trong đất nước Việt Nam của chúng ta ít nhất phải làm ba việc: lao động, sáng tạo xây dựng đất nước; chiến đấu bảo vệ đất nước; sống với nhau, yêu thương nhau, làm khổ nhau nữa...với đồng thời cả những phẩm chất và thói hư tật xấu trong tâm lý, tính cách.

Vậy nhưng trong số 6 tác phẩm bắt buộc thì ngoại trừ Truyện Kiều, 5 tác phẩm còn lại đều phản ánh tinh thần quật cường, bất khuất, ý chí độc lập tự chủ của dân tộc Việt trong và sau những cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Đọc chương trình, thấy tự hào về truyền thống ngàn năm bất khuất, mà vẫn không khỏi băn khoăn: cả 5 tác phẩm đều mang cảm hứng sử thi, hướng về vận mệnh cộng đồng, ca ngợi những phẩm chất cộng đồng, phản ánh những nỗi đau và vẻ đẹp cộng đồng....

Vậy học sinh tìm đâu cái đời thường bình dị, nhọc nhằn, đa đoan đa diện của cuộc sống nhân sinh thế sự, tìm đâu con người cá nhân với cả vẻ đẹp, góc tối khuất và những nỗi đau?

Không chỉ nội dung cảm hứng, thể loại cũng là vấn đề cần suy nghĩ khi 6 tác phẩm tập trung vào hai thể: thơ và văn chính luận.

Yếu tố thời đại cũng đặt ra khi ngoại trừ Tuyên ngôn độc lập năm 1945, còn tất cả đều thuộc văn học trung đại.
Đành rằng còn rất nhiều tác phẩm sẽ được đưa vào chương trình tự chọn. Tuy nhiên, nên chăng cần phác họa gương mặt tinh thần của dân tộc đầy đặn hơn ngay trong những nét khái lược nhất của các tác phẩm bắt buộc?

Đặc biệt theo tôi, một vấn đề nữa cần suy nghĩ, đó là mối tương quan giữa chương trình ngữ văn mới và mục tiêu hình thành các phẩm chất, năng lực theo tinh thần Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể.

Theo đó, các phẩm chất như yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm, các năng lực ngôn ngữ, năng lực thẩm mĩ... sẽ hình thành như thế nào nếu chương trình đưa ra 6 tác phẩm bắt buộc chưa thể hiện tính đa diện, toàn vẹn về cả đặc trưng thể loại và nội dung cảm hứng.

Cụ thể, với tỷ lệ 5 trên 6 tác phẩm bắt buộc thể hiện cảm hứng yêu nước và khuynh hướng sử thi sâu đậm, học sinh sẽ chủ yếu được bồi dưỡng lòng yêu nước hơn là những phẩm chất còn lại.

Sự khó khăn trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục sẽ càng đặt ra rõ hơn nếu giả thiết một vài nhóm tác giả viết sách giáo khoa lựa chọn những tác phẩm khác nhau để đưa vào chương trình cũng thiên về một hướng cảm hứng hoặc thể loại, hoặc giai đoạn văn học nào đó.

Đó là một vài băn khoăn đầu tiên của một người trực tiếp làm nghề trước dự thảo.

TS. Văn học Trịnh Thu Tuyết

(Nguyên GV Văn Trường THPT chuyên Chu Văn An, Hà Nội)

MỚI NHẤT
Thí sinh “thủ khoa” có nguy cơ rớt viên chức sau chấm phúc khảo
Thí sinh “thủ khoa” có nguy cơ rớt viên chức sau chấm phúc khảo

(Dân trí) - Một thí sinh thi viên chức vào trường Tiểu học Tân Xuân (huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau) đạt điểm cao nhất. Tuy nhiên, sau khi chấm phúc khảo lại có nhiều thí sinh cao điểm hơn, khiến thí sinh này từ thủ khoa có nguy cơ trượt viên chức.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 02:36

8 đặc điểm của môn Vật lý trong Chương trình giáo dục phổ thông
8 đặc điểm của môn Vật lý trong Chương trình giáo dục phổ thông

(Dân trí) - PGS.TS Nguyễn Văn Khánh, Chủ biên Chương trình môn Vật lý trong Chương trình giáo dục phổ thông mới cho biết, chương trình môn Vật lý trong chương trình giáo dục phổ thông có 8 đặc điểm quan trọng.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 02:35

Học sinh Huồi Cọ đốt lửa sưởi ấm học bài trong lớp
Học sinh Huồi Cọ đốt lửa sưởi ấm học bài trong lớp

(Dân trí) - Những ngày này, ở bản Huồi Cọ (huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An), nhiệt độ ban ngày có khi xuống 2- 4 độ C. Các em học sinh, người dân nơi đây đang phải gồng mình chống rét “chưa từng thấy” và học sinh phải đốt lửa trong phòng để sưởi ấm học bài.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 01:09

Đã xác định danh tính nhóm học sinh đánh hội đồng, tung clip lên Facebook
Đã xác định danh tính nhóm học sinh đánh hội đồng, tung clip lên Facebook

(Dân trí) - Liên quan đến sự trên mạng xã hội xuất hiện một clip ngắn ghi lại việc một nhóm thiếu niên ra tay hành hung một thiếu niên khác mặc đồng phục học sinh trên đường làng gây bức xúc dư luận, cơ quan chức năng đã xác định được danh tính nhóm học sinh này.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 11:40

Những quan điểm trong xây dựng chương trình môn Toán
Những quan điểm trong xây dựng chương trình môn Toán

(Dân trí) - Chương trình môn Toán sẽ dựa trên cách tiếp cận hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của người học, đặc biệt năng lực giải quyết các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống, nhằm phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 11:34

TPHCM: “Học sinh sẽ được học bộ sách giáo khoa ưu việt nhất”
TPHCM: “Học sinh sẽ được học bộ sách giáo khoa ưu việt nhất”

(Dân trí) - Trong năm học tới, học sinh TPHCM sẽ được học một trong những bộ sách giáo khoa ưu việt nhất, bám sát theo chương trình khung của Bộ GD-ĐT.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 11:30

UEF công bố chính sách học bổng tuyển sinh 2018
UEF công bố chính sách học bổng tuyển sinh 2018

Năm 2018, ngoài chính sách học bổng tuyển sinh thường niên với các mức 100%, 50% và 25%, Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM (UEF) còn nhiều suất học bổng đặc biệt giá trị 50% học phí do doanh nghiệp tài trợ cho 3 ngành học xu hướng là Công nghệ thông tin, Thương mại điện tử, Ngôn ngữ Nhật trong suốt khóa học.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 11:20

Môn Mỹ thuật trong chương trình giáo dục phổ thông có gì mới?
Môn Mỹ thuật trong chương trình giáo dục phổ thông có gì mới?

(Dân trí) - Trong Chương trình giáo dục phổ thông, môn Mỹ thuật được thực hiện dạy học ở cả ba cấp và được chia thành hai giai đoạn.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 11:00

Trường ĐH đầu tiên tại Việt Nam đào tạo ngành Mỹ thuật đô thị
Trường ĐH đầu tiên tại Việt Nam đào tạo ngành Mỹ thuật đô thị

(Dân trí) - Theo phương án tuyển sinh dự kiến năm 2018 của trường ĐH Kiến trúc TP.HCM vừa công bố, trường này sẽ chính thức tuyển thêm 2 ngành mới gồm Mỹ thuật đô thị và Quản lý xây dựng.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 10:19

Môn Hóa học sẽ thế nào trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể?
Môn Hóa học sẽ thế nào trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể?

(Dân trí) - Điểm mới quan trọng nhất trong Chương trình môn Hóa học là định hướng tăng cường bản chất hóa học của đối tượng; giảm bớt và hạn chế các nội dung phải ghi nhớ máy móc cũng như phải tính toán theo kiểu “toán học hóa”, ít đi vào bản chất hoá học và thực tiễn.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 09:24

PGS. Bùi Hiền mất 10 ngày “chuyển thể” Truyện Kiều sang “Tiếq Việt”
PGS. Bùi Hiền mất 10 ngày “chuyển thể” Truyện Kiều sang “Tiếq Việt”

(Dân trí) - PGS.TS Bùi Hiền - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội vừa công bố toàn tập tác phẩm "Truyện Kiều" bằng “Tiếq Việt”. Ông cho biết, mình mất 10 ngày để “chuyển thể” ngôn ngữ tác phẩm “kinh điển” này nhằm thử nghiệm.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 07:25

Thầy giáo dùng gậy selfie kẹp smartphone chấm 30 bài thi/phút
Thầy giáo dùng gậy selfie kẹp smartphone chấm 30 bài thi/phút

(Dân trí) - Sử dụng một phần mềm dành cho smartphone và cố định chiếc máy này bằng gậy chụp ảnh để chấm thi. Sáng kiến trên của thầy Nguyễn Văn Thỏa giáo viên trường THPT Cẩm Bình (huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) đạt hiệu quả rất cao với tốc độ chấm 30 bài/phút, độ chính xác khoảng 99%.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 07:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Giáo viên với “quy tắc ngầm” về văn hóa
Giáo viên với “quy tắc ngầm” về văn hóa

(Dân trí) - Chưa bao giờ như bây giờ, vấn đề trang phục của cô giáo lại được “mổ xẻ” nhiều như thế. Bản thân là giáo viên - người trong cuộc, tôi xin có đôi lời tâm sự.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 05:02

Giáo viên “bày binh bố trận” kéo điểm học trò
Giáo viên “bày binh bố trận” kéo điểm học trò

(Dân trí) - Mỗi học sinh có một khả năng tiếp nhận khác nhau nhưng điểm thi đua của giáo viên lại “chìm nổi” theo điểm số của học trò. Điều này dẫn đến không ít chiêu đối phó của giáo viên để “vớt” cả thầy lẫn trò.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 03:03

Nhiều học sinh ở Sa Pa vẫn đến trường dù ngoài trời rét 2-3 độ C
Nhiều học sinh ở Sa Pa vẫn đến trường dù ngoài trời rét 2-3 độ C

Trong khi nền nhiệt thường xuyên xuống thấp, thậm chí có lúc chỉ 2 – 3 độ C, tại một số trường học ở Sa Pa, học sinh vẫn tới lớp bình thường.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 02:20

Khánh Hòa ra văn bản “siết” bệnh thành tích trong giáo dục
Khánh Hòa ra văn bản “siết” bệnh thành tích trong giáo dục

(Dân trí) - Ngày 12/1, Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản chỉ đạo các Phòng GD-ĐT, các đơn vị trực thuộc sở này về việc khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục. Theo đó, Sở này lưu ý các Phòng GD-DT đây là việc làm thường xuyên, không phô trương, hình thức.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 12:01

Rà soát, kiểm tra năng lực 122 hiệu trưởng, hiệu phó ở Bà Rịa- Vũng Tàu
Rà soát, kiểm tra năng lực 122 hiệu trưởng, hiệu phó ở Bà Rịa- Vũng Tàu

(Dân trí) - Thanh tra Chính phủ kiến nghị tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu chỉ đạo UBND thành phố Vũng Tàu, UBND huyện Tân Thành rà soát, kiểm tra năng lực của 122 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bổ nhiệm trong giai đoạn 2013-2016 do quy hoạch hiệu trưởng, phó hiệu trưởng chưa được UBND thành phố, huyện phê duyệt.

Thứ sáu, 12/01/2018 - 09:47

Lộ diện 5 nhà khoa học nữ xuất sắc năm 2017
Lộ diện 5 nhà khoa học nữ xuất sắc năm 2017

(Dân trí) - Hội đồng khoa học L’Oreal – UNESCO For Women in Science tại Việt Nam đã bình chọn 5 nhà khoa học nữ xuất sắc trong lĩnh vực Khoa học Vật liệu và Khoa học Đời sống năm 2017.

Thứ sáu, 12/01/2018 - 07:52

Trường ĐH Ngoại thương công bố phương án tuyển sinh năm 2018
Trường ĐH Ngoại thương công bố phương án tuyển sinh năm 2018

(Dân trí) - Ngày 12/1, Trường Đại học Ngoại thương công bố dự kiến tuyển sinh đại học hệ chính quy năm 2018 với tổng chỉ tiêu tuyển sinh là 3850, trong đó, tại Cơ sở Hà Nội là 2750, tại Cơ sở II - Tp. Hồ Chí Minh là 950 và tại Cơ sở Quảng Ninh là 150.

Thứ sáu, 12/01/2018 - 02:40

Môn Ngữ Văn THPT: Chỉ còn 6 tác phẩm bắt buộc
Môn Ngữ Văn THPT: Chỉ còn 6 tác phẩm bắt buộc

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT sắp công bố chương trình môn học mới. Theo đó, nhiều tác giả - tác phẩm “kinh điển” sẽ không đưa vào chương trình chính thức môn Ngữ Văn. Học sinh sẽ không phải học thuộc lòng Văn, Sử mà được dạy thiết kế thời trang, đồ họa, thiết kế trang web, chế tác thủ công...

Thứ sáu, 12/01/2018 - 12:44

Cô giáo ơi, đừng “hồn nhiên” như thế…
Cô giáo ơi, đừng “hồn nhiên” như thế…

Có những ngành nghề vẫn tồn tại những ràng buộc vô hình khó vượt qua, nhất là nghề giáo. Một vài vấn đề hết sức tế nhị nhưng không thể tặc lưỡi cho qua. Đó chính là cách ăn mặc, chưng diện có phần kệch cỡm, phản cảm của một số ít thầy cô giáo trên bục giảng.

Thứ sáu, 12/01/2018 - 11:57

Tình bạn cảm động: 8 năm cõng bạn đến lớp
Tình bạn cảm động: 8 năm cõng bạn đến lớp

(Dân trí) - Suốt 8 năm qua, nhờ có Hiếu mà Minh dù đôi chân tật nguyền vẫn đều đặn đến trường không nghỉ một buổi nào. Hàng ngày, Hiếu cố gắng dậy thật sớm phụ giúp bố mẹ làm việc nhà rồi đạp xe qua đón Minh đi học. Tới trường, Hiếu cõng Minh từ nhà để xe lên lớp học...

Thứ sáu, 12/01/2018 - 11:05

Khi trường học là nơi truyền cảm hứng
Khi trường học là nơi truyền cảm hứng

Trường học là nơi truyền lửa, là động lực giúp cho cậu bé nhút nhát năm nào “dám" thực hiện ước mơ của mình và biến ước mơ đó thành sự thật.

Thứ sáu, 12/01/2018 - 11:03

Lấy mẫu đất và nước tại trường học nghi nhiễm thuốc trừ sâu để phân tích
Lấy mẫu đất và nước tại trường học nghi nhiễm thuốc trừ sâu để phân tích

(Dân trí) - Sau khi báo Dân trí có bài viết phản ánh về tình trạng học sinh Trường THCS Nghĩa Bình phải học trên vùng đất nghi nhiễm thuốc trừ sâu, Huyện ủy Tân Kỳ (Nghệ An) đã chỉ đạo cho các cơ quan chức năng lấy mẫu đất, mẫu nước để đưa đi phân tích tìm hiểu nguyên nhân.

Thứ sáu, 12/01/2018 - 11:02