Băn khoăn nên xếp Địa lý vào tổ hợp Khoa học tự nhiên hay Khoa học xã hội?

Dân trí Với sự xuất hiện lần đầu tiên của hai bài thi tổ hợp Khoa học tự nhiên (Lý, Hóa, Sinh) và tổ hợp Khoa học xã hội (Sử, Địa, Giáo dục công dân), một số học giả trong và ngoài nước đặt câu hỏi, liệu đặt môn Địa lý vào tổ hợp Khoa học xã hội có phù hợp khi đây là môn học tổng hợp kiến thức cả tự nhiên và xã hội?

Khi dự thảo phương án kỳ thi THPT Quốc gia 2017 được Bộ GD&ĐT công bố, bên cạnh các câu hỏi về tính khả thi của hình thức trắc nghiệm 100%, cấu trúc đề thi tổ hợp thế nào… thì việc đặt môn Địa lý vào tổ hợp Khoa học tự nhiên hay Khoa học xã hội cũng được những người quan tâm giáo dục phản biện.

Với sự xuất hiện lần đầu tiên của hai bài thi tổ hợp Khoa học tự nhiên (Lý, Hóa, Sinh) và Khoa học xã hội (Sử, Địa, Giáo dục công dân), một số ý kiến cho rằng liệu đặt môn Địa lý vào tổ hợp Khoa học xã hội liệu có phù hợp khi mà Địa lý là môn học tổng hợp kiến thức cả tự nhiên và xã hội? Bởi địa lý dân cư, đô thị, kinh tế, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, du lịch,... thuộc xã hội; còn những kiến thức về khí hậu, thủy văn, thổ nhưỡng, tài nguyên, địa hình,... lại thuộc về tự nhiên.

Ngay trong hệ thống các trường đại học Việt Nam, trường ĐH Tự nhiên thuộc ĐHQG Hà Nội có Khoa Địa lý. Trong khi đó, ở ĐHQG TP. Hồ Chí Minh, Khoa Địa lý thuộc Trường ĐH Khoa học Xã hội và nhân văn. Vậy đặt môn Địa lý vào tổ hợp có chính xác hay nên đặt Địa lý là một môn độc lập?

Băn khoăn nên xếp Địa lý vào tổ hợp Khoa học tự nhiên hay Khoa học xã hội? - 1

Nên đưa vào tổ hợp Khoa học xã hội

Bày tỏ quan điểm về vấn đề này, GS.TSKH. Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo (ĐH Quốc gia Hà Nội) đồng tình với việc xếp Địa lý vào bài thi tổ hợp Khoa học xã hội.

“Địa lý có 2 phần địa lý nhân văn và địa lý tự nhiên, nhưng ở phổ thông là địa lý nhân văn. Ví dụ đất, nước,... như thế thì dân số như thế nào, rồi cơ cấu kinh tế như thế nào... Tức là phần địa lý tự nhiên gần như không có mà chủ yếu là kiến thức tích hợp giữa nhân tố con người với điều kiện tự nhiên. Do đó theo tôi việc xếp địa lý vào khoa học xã hội là hợp lý”, GS Giang lí giải.

Đồng quan điểm, ông Châu Thanh Vũ (Nghiên cứu sinh tiến sĩ ĐH Harvard, Hoa Kỳ) quan điểm việc xếp môn Địa lý vào tổ hợp Khoa học xã hội là hợp lý hơn cả. Ông Thanh Vũ phân tích: "Mình nghĩ nên nhìn vào phương pháp học để xếp môn học thuộc tổ hợp nào. Ví dụ như một phần của Địa lý chúng mình học giống như môn Earth Science (Khoa học trái đất) ở bên Mỹ, thiên về khoa học tự nhiên hơn. Nhưng phần nhiều, học Địa lý vẫn là học kiến thức mang tính định tính hơn là định lượng, cũng nặng hơn về các số liệu xã hội. Do vậy, mình nghĩ bỏ vào phần thi xã hội là đúng”.

“Nó cũng giống như môn kinh tế, có thể dễ dàng xếp vào cả Khoa học tự nhiên lẫn Khoa học xã hội, tùy vào việc học sinh được dạy và sẽ thi phương pháp nào. Như môn Kinh tế, nếu học theo kiểu viết mô hình toán học mà giải thì chẳng khác gì môn Toán (Khoa học tự nhiên). Nếu học theo kiểu nhớ số liệu kinh tế theo từng năm thì mình vẫn có thể xếp vào môn Khoa học xã hội” - ông Vũ chia sẻ.

"Điều quan trọng là chúng ta phải nhận ra rằng chúng ta đang không tranh cãi về môn Địa lý mà là về kiến thức và phương pháp Đại lý được dạy học và thi trong cấp trung học phổ thông ở Việt Nam”, Châu Thanh Vũ nhấn mạnh.

Địa lý - nên xem là môn độc lập

Anh Lê Nguyên Đình, nghiên cứu sinh tiến sĩ Viện Khoa học Công nghệ cao Nhật Bản lại quan điểm, so sánh khoa học tự nhiên và khoa học xã hội – điểm cái khác biệt là phương pháp thu thập bằng chứng.

“Những ngành (tạm gọi) là Khoa học Tự nhiên, về cơ bản thu thập bằng chứng bằng thiết bị độc lập lên đối tượng độc lập (với ý thức con người). Còn những ngành thuộc khối Xã hội, thì thu thập bằng chứng bằng con người lên con người. Nó phụ thuộc vào cách diễn giải, ghi chép của người thu thập và đồng thời là tình trạng của đối tượng lúc bị phỏng vấn. Vậy nên độ tin cậy (reliability) trong phương pháp đo (construct) của ngành khoa học tự nhiên cao hơn. Nhưng tính đúng đắn (validity) thì đều phụ thuộc vào định nghĩa riêng của mỗi vấn đề, và có thời gian kiểm định (validation) mới biết rõ được.

Quan điểm cá nhân mình trong trường hợp môn Địa lý này là “khoa học Xã hội” hay “khoa học Tự nhiên” đều không chính xác, đó là một môn khoa học liên ngành”. Do đó, Lê Đình Nguyên cho rằng không nên xếp Địa lý vào tổ hợp nào cả mà nên xem đó là môn độc lập.

Còn GS.TS Trương Nguyện Thành (Đại học Utah, Hoa Kỳ) cho rằng, môn Địa lý ở Mỹ đang ngày càng thiên về hướng khoa học tự nhiên: “Địa lý có cả 2 phần là khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Tuy nhiên với tầm quan trọng của GIS, Địa lý nghiêng về khoa học tư nhiên. Rất nhiều trường đại học đã tách phần khoa học tự nhiên của Địa lý và đổi tên thành Khoa học trái đất (Earth Science).

Đặc điểm phân biệt giữa 2 loại khoa học đó là phương pháp nghiên cứu (scientific method) của Khọc học tự nhiên và Khoa học xã hội. Thật ra ngày nay Địa lý học sử dụng phương pháp khoa học chính thức (toán học, logic, đo lường) nhiều hơn nên nó dần trở thành một môn khoa học tự nhiên kể cả phần xã hội (những hoạt động của con người ảnh hưởng đến trái đất).

Lệ Thu

Mọi ý kiến đóng góp về giáo dục, độc giả gửi tới hộp thư: giaoduc@dantri.com.vn
Xin trân trọng cám ơn!

MỚI NHẤT
Cần đưa ra thảo luận trước khi thí điểm dạy tiếng Nga, tiếng Trung từ năm 2017
Cần đưa ra thảo luận trước khi thí điểm dạy tiếng Nga, tiếng Trung từ năm 2017

(Dân trí) - Mặc dù chỉ mới là đề xuất, chưa phải kế hoạch triển khai thực hiện nhưng lộ trình Đề án Dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008- 2020 đề ra việc thí điểm dạy tiếng Nga, tiếng Trung Quốc là ngoại ngữ thứ nhất từ năm lớp 3 đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều.

Thứ tư, 21/09/2016 - 10:30

Đề nghị luân chuyển thầy giáo đưa nữ sinh đi hát karaoke
Đề nghị luân chuyển thầy giáo đưa nữ sinh đi hát karaoke

(Dân trí) - Phụ huynh học sinh Trường THCS Bình Sơn, huyện Triệu Sơn đã nhiều lần kiến nghị về việc thầy Phó hiệu trưởng nhà trường đưa 6 nữ sinh lớp 9 đi hát karaoke không xin ý kiến nhà trường và phụ huynh. Sự việc đến nay chưa được giải quyết thấu tình đạt lý khiến phụ huynh bức xúc, chính quyền địa phương cũng đã có công văn đề nghị luân chuyển cán bộ.

Thứ tư, 21/09/2016 - 10:25

Liên thông nhận bằng Cử nhân Quản trị kinh doanh Quốc tế ngay tại HUTECH
Liên thông nhận bằng Cử nhân Quản trị kinh doanh Quốc tế ngay tại HUTECH

Hoàn thiện trình độ học vấn Đại học là mong muốn của hầu hết sinh viên tốt nghiệp Cao đẳng, trong đó, theo học các chương trình liên thông hợp tác quốc tế để thụ hưởng môi trường giáo dục tiên tiến thế giới là xu hướng lựa chọn của nhiều bạn trẻ trước những đòi hỏi ngày càng cao của nền kinh tế hiện đại.

Thứ tư, 21/09/2016 - 10:20

Góp bàn nên xếp môn Địa lý vào tổ hợp nào trong thi THPT Quốc gia 2017
Góp bàn nên xếp môn Địa lý vào tổ hợp nào trong thi THPT Quốc gia 2017

(Dân trí) - Nhân băn khoăn quanh chuyện nên xếp Địa lý vào tổ hợp môn Khoa học tự nhiên hay Khoa học xã hội, Thạc sĩ Địa lý học Ngô Hoàng Đại Long (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) có bài phân tích cho rằng, ngoại trừ nhánh Địa lý Tự nhiên, nên xét phần còn lại của môn khoa học này là Địa lý Nhân văn (thay vì Địa lý học).

Thứ tư, 21/09/2016 - 07:45

Bức ảnh… nặng hơn "ngàn tấn": Chuyện bình thường, trường nào cũng có!
Bức ảnh… nặng hơn "ngàn tấn": Chuyện bình thường, trường nào cũng có!

(Dân trí) - Bức ảnh được truyền trên mạng xã hội với tên gọi “Áp lực học đường” làm người xem phải nghẹt thở. Tuy nhiên, với người trong nghề thì đây là hoạt động chuyên môn hết sức bình thường, trường nào cũng có.

Thứ tư, 21/09/2016 - 07:27

Khuyến học ở một làng văn hóa xứ Huế
Khuyến học ở một làng văn hóa xứ Huế

(Dân trí) - Làng Phú Lễ, xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, là một trong các làng văn hóa nổi tiếng của tỉnh Thừa Thiên Huế. Nơi đây còn nổi tiếng với phong trào khuyến học khuyến tài nổi tiếng cả vùng.

Thứ tư, 21/09/2016 - 06:00

"Sáng kiến" bể bơi 10 triệu đồng của thầy giáo xứ Nghệ
"Sáng kiến" bể bơi 10 triệu đồng của thầy giáo xứ Nghệ

(Dân trí) - Bể được làm bằng khung sắt dễ dàng tháo lắp, di chuyển, sử dụng loại bạt dày có khả năng chịu áp lực cao, có thể đồng thời chứa được 10 người với tổng chi phí khoảng 10 triệu đồng. Đây là sáng kiến của thầy giáo Ngô Minh Thanh - chuyên viên Phòng GD Thường xuyên (Sở GD-ĐT Nghệ An). Công trình này đã được tặng cho trường tiểu học miền núi để dạy bơi cho học sinh.

Thứ tư, 21/09/2016 - 05:00

“Trái tim khuyến học - hiếu học” trên quê hương cố thủ tướng Phạm Văn Đồng
“Trái tim khuyến học - hiếu học” trên quê hương cố thủ tướng Phạm Văn Đồng

(Dân trí) - Trải qua các cuộc chiến tranh ác liệt, vùng đất cách mạng Tú Sơn đã sản sinh nhiều anh hùng trung dũng, kiên cường trên quê hương cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Từ hình ảnh cố Thủ tướng tôn kính, dòng họ Nguyễn Mậu như “trái tim khuyến học - hiếu học” nơi quê nhà.

Thứ tư, 21/09/2016 - 04:29

Người lính quân hàm xanh xứ Nghệ nâng bước học sinh nghèo vùng biên tới trường
Người lính quân hàm xanh xứ Nghệ nâng bước học sinh nghèo vùng biên tới trường

(Dân trí) - Ngoài việc hỗ trợ 77 em học sinh nghèo vượt khó học giỏi khu vực vùng biên, BĐBP Nghệ An còn nhận đỡ đầu 20 học sinh Lào, những người lính mang quân hàm xanh đã mở ra tương lai tốt đẹp hơn cho những học sinh nghèo vùng biên giới hai nước Việt – Lào.

Thứ tư, 21/09/2016 - 03:14

Nhà khoa học 8X Việt được đặc cách làm giảng viên của Viện công nghệ số 1 thế giới
Nhà khoa học 8X Việt được đặc cách làm giảng viên của Viện công nghệ số 1 thế giới

(Dân trí) - Ba lần giành được tài trợ của Quỹ Nghiên cứu Quốc gia và Bộ Năng lượng Mỹ cho các dự án hợp tác nghiên cứu về năng lượng tái tạo, Vũ Thành Long được Học viện Công nghệ Massachussets (Mỹ) đặc cách bổ nhiệm làm giảng viên và nhà nghiên cứu tại đây sớm hơn quy định 1,5 năm.

Thứ tư, 21/09/2016 - 01:10

Một giáo viên làm đơn xin nghỉ việc, ra khỏi biên chế ngành giáo dục
Một giáo viên làm đơn xin nghỉ việc, ra khỏi biên chế ngành giáo dục

(Dân trí) - Một giáo viên đã vào biên chế và đang công tác tại Trường tiểu học Định Công, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa đã làm đơn gửi Hiệu trưởng nhà trường và Phòng GD-ĐT xin ra khỏi biên chế ngành giáo dục. Lý do giáo viên này đưa ra là do có bệnh trong người, vì vậy không thể đi làm xa được.

Thứ ba, 20/09/2016 - 05:18

Việt Nam với những đặc trưng mong muốn ở công dân học tập
Việt Nam với những đặc trưng mong muốn ở công dân học tập

(Dân trí) - GS.TS Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam đã có bài viết phân tích khoa học về “Công dân học tập” rất sâu sắc. Dân trí xin giới thiệu phần 2 của bài viết này.

Thứ ba, 20/09/2016 - 02:47

ĐÁNG QUAN TÂM
ĐH Quốc gia Hà Nội không “thử đề thi” cho Bộ Giáo dục
ĐH Quốc gia Hà Nội không “thử đề thi” cho Bộ Giáo dục

(Dân trí) - Các sinh viên năm nhất thuộc ĐH Ngoại ngữ, ĐH Công nghệ và học sinh lớp 12 chuyên ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) vừa được huy động tham gia thử nghiệm đề thi minh họa đổi mới kì thi THPT quốc gia năm 2017.

Thứ ba, 20/09/2016 - 12:10

"Nghẹt thở" với bức ảnh dự giờ… nặng hơn ngàn tấn
"Nghẹt thở" với bức ảnh dự giờ… nặng hơn ngàn tấn

(Dân trí) - Một học sinh nữ đứng rúm người phát biểu giữa lớp. Trong lớp học lúc này không chỉ có bạn bè, giáo viên như mọi ngày mà có ít nhất 14 “khách mời” tham gia dự giờ tiết học.

Thứ ba, 20/09/2016 - 11:48

Thạc sĩ Ngôn ngữ Anh - Định vị thành công trong “thế giới phẳng”
Thạc sĩ Ngôn ngữ Anh - Định vị thành công trong “thế giới phẳng”

Giữ vai trò là ngôn ngữ chính thức của toàn thế giới, tiếng Anh đang ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt là trong nền kinh tế hội nhập như hiện nay.

Thứ ba, 20/09/2016 - 11:39

Ngành Logistics Việt Nam sẽ còn “khát” nhân lực dài dài
Ngành Logistics Việt Nam sẽ còn “khát” nhân lực dài dài

Chọn ngành nào, trường nào để tốt nghiệp ra trường không thất nghiệp vẫn là nỗi băn khăn lớn của các học sinh và phụ huynh trong tình trạng thừa nhân lực như hiện nay. Tới khi nào sĩ tử mới hết “đánh cược” tương lai của mình vào số phận?

Thứ ba, 20/09/2016 - 11:00

Cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ nghi phòng thí nghiệm quốc gia giả mạo hồ sơ
Cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ nghi phòng thí nghiệm quốc gia giả mạo hồ sơ

(Dân trí) - Bộ Nông nghiệp Trung Quốc đang điều tra quanh thông tin được một cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ công bố rằng số liệu của hàng chục dự án về sản phẩm biến đổi gen (GMO) bị làm giả mạo.

Thứ ba, 20/09/2016 - 10:48

Du học không hiệu quả - lỗi ở khâu chuẩn bị
Du học không hiệu quả - lỗi ở khâu chuẩn bị

Nhiều gia đình coi việc đi du học là bước ngoặt cuộc đời của con cái mình, mở ra một tương lại tươi sáng và là điều kiện tốt nhất để đem lại công danh, sự nghiệp cũng như tiền bạc cho chúng sau này. Tuy nhiên, nếu sai lầm ngay từ khâu chuẩn bị thì tương lai tươi sáng chỉ là một giấc mơ.

Thứ ba, 20/09/2016 - 10:30

Xã nuôi 1.500 con heo đất khuyến học… thu hơn nửa tỷ đồng/năm
Xã nuôi 1.500 con heo đất khuyến học… thu hơn nửa tỷ đồng/năm

(Dân trí) - Những năm đầu, toàn xã Phong Mỹ chỉ nuôi được vài trăm con heo đất khuyến học. Từ 2013, đàn heo đất của xã không ngừng tăng lên. Hiện nay, cả xã nuôi được 1.500 con, số tiền “mổ heo” trên nửa tỷ đồng. Nhờ số tiền này, nhiều HS, SV được “tiếp sức” kịp thời.

Thứ ba, 20/09/2016 - 09:33

Ưu điểm nổi bật của chương trình đại học Mỹ tại Việt Nam
Ưu điểm nổi bật của chương trình đại học Mỹ tại Việt Nam

Hiện nay, hơn 30% số sinh viên Việt Nam chọn học tại các trường Mỹ, nhưng chi phí và thủ tục visa khó khăn là trở ngại lớn cho kế hoạch của các bạn. Đại học Mỹ tại Việt Nam là lựa chọn tối ưu nhất để được học tập và trải nghiệm nền giáo dục tiên tiến này.

Thứ ba, 20/09/2016 - 09:05

Học trò lê lết bên ngoài vì không được nghỉ trưa trong trường?
Học trò lê lết bên ngoài vì không được nghỉ trưa trong trường?

(Dân trí) - Không tham gia bán trú nên không được nghỉ trưa trong khuôn viên trường học. Buổi trưa, nhiều học sinh Trường THPT Thủ Thiêm, Q.2, THCM phải lang thang, vật vờ bên ngoài.

Thứ ba, 20/09/2016 - 08:05

Huy động sinh viên làm thử nghiệm đề thi minh họa THPT Quốc gia 2017
Huy động sinh viên làm thử nghiệm đề thi minh họa THPT Quốc gia 2017

(Dân trí) - Trường ĐHQG Hà Nội vừa có thông báo về việc huy động sinh viên tham gia thử nghiệm đề thi minh họa đổi mới kì thi THPT qucố gia năm 2017.

Thứ ba, 20/09/2016 - 08:01

Lớp học bị cắt điện chiếu sáng, quạt mát vì kinh phí quá ít
Lớp học bị cắt điện chiếu sáng, quạt mát vì kinh phí quá ít

(Dân trí) - Từ đầu năm học 2016-2017 đến nay, hàng trăm học sinh Trường THCS xã Bình Sơn, huyện Triệu Sơn phải sống chung với tình cảnh thiếu điện chiếu sáng và quạt mát trong quá trình học tập. Tình trạng nêu trên theo nhà trường là do kinh phí quá ít nên buộc phải “tiết kiệm” điện, chỉ thắp được nhất thời, không đáp ứng được cả tháng.

Thứ ba, 20/09/2016 - 07:11

Hàng trăm học sinh thấp thỏm khi phải qua cây cầu sắp sập
Hàng trăm học sinh thấp thỏm khi phải qua cây cầu sắp sập

(Dân trí) - Nhiều năm nay, hàng ngày học sinh Trường Tiểu học Mỹ Thành Bắc 2 (Mỹ Thành Bắc, Cai Lậy, Tiền Giang) thấp thỏm khi đi qua cây cầu gỗ cũ nát đã sắp sập. Cây cầu này nằm đối diện trường học nên nhiều học sinh chấp nhận nguy hiểm để đến trường.

Thứ ba, 20/09/2016 - 05:20