Bác sĩ cần môn nào hơn cả Văn học?

Trong y khoa, đi đâu, làm gì cũng "đụng" tiếng Anh. Nhu cầu tiếng Anh trong ngành này có khi còn quan trọng hơn nhu cầu môn văn.
>>Học văn nhiều hơn, bác sĩ nhân văn hơn?
>>Môn văn có làm nên y đức?

Gần đây có ý kiến đề xuất đưa môn văn vào kì thi tuyển sinh trường Y, với kỳ vọng giúp những người công tác trong ngành (như bác sĩ, y tá) "nói năng lưu loát, diễn đạt văn bản rõ ràng, đúng ngữ pháp". Tuy nhiên, theo tìm hiểu của người viết, chưa có chứng cứ khoa học nào để cho rằng giỏi văn chương giúp bác sĩ nói, viết chuẩn hay trở nên nhân văn hơn.

Y học = Khoa học + Nghệ thuật

Nhiều người ngoài ngành y nghĩ rằng y học là một khoa học, khoa học chính xác, thậm chí khoa học xác định (determinism).

Đối tượng của y học là bệnh tật, nhưng "khách hàng" của người thầy thuốc là người bệnh. Một người sống, theo quan điểm y tế, có giá trị hơn hàng ngàn người chết. "Nghệ thuật" y, do đó, không chỉ chữa bệnh, mà còn khôi phục và duy trì sức khoẻ.

Nhìn như thế, y học là khoa học, nhưng thực hành y học thì là một nghệ thuật. Do đó, một quan điểm khác được nhiều người chấp nhận hơn: y học là một ngành khoa học, nhưng cũng là một nghệ thuật.

Không chỉ vậy, y học là một bộ môn khoa học ứng dụng. Trong y học, không có những chân lí vĩnh cửu. Một thuật điều trị được xem là chuẩn vàng hôm nay có thể xem là điên rồ trong tương lai. Nói cách khác, y học là một khoa học bất định, và chính yếu tố bất định này dẫn đến khái niệm y học như là một nghệ thuật: nghệ thuật xử lí sự bất định.
 
(Ảnh minh họa)
(Ảnh minh họa)

Giỏi văn có thành bác sĩ tốt?

Như vậy, thứ nhất, câu hỏi đặt ra là để trở thành bác sĩ giỏi, nhân văn thì có cần phải giỏi văn học? Chưa có chứng cứ nào cho thấy điều này.

Tuy nhiên, có chứng cứ ở nước ngoài cho thấy điểm thi trung học hay điểm kiểm định năng khiếu và thái độ (như UMAT, GPA, kể cả môn văn) không có liên quan cao đến điểm học trong trường y. Một nghiên cứu tại Úc cho thấy điểm UMAT có tương quan khiêm tốn đến điểm học GPA trong trường y, trong thang điểm từ 0 - 1, thì điểm tương quan chỉ 0,15 (2).

Kết quả trên cũng khá nhất quán với một phân tích chứng minh rằng điểm trung học chỉ giải thích 23% điểm học trong trường y (3)!

Những dữ liệu này hàm ý rằng điểm thi trung học, kể cả điểm môn khoa học, toán, văn, v.v. không phải là yếu tố quyết định sự thành công trong việc theo học ở trường y.

Tuy nhiên, tôi nghĩ học sinh hay sinh viên giỏi văn học sẽ là người "nghệ sĩ y học" theo quan điểm nghệ thuật mà tôi đề cập ở trên. Những sáng tác văn học giúp cho chúng ta suy nghĩ về thân phận chúng ta và xã hội, giúp cho chúng ta thưởng thức cái đẹp của ý tưởng và ngôn ngữ. Nhưng ở đây, văn học liên quan đến việc kiến tạo ra một thế giới cảm nhận khác, chứ liên quan rất ít đến thực hành y học mang tính nhân văn.

Thực tế cho thấy nhiều bác sĩ trở thành nhà văn, nhưng rất ít nhà văn trở thành... bác sĩ. Tôi có nhiều bạn trong ngành y sau này là những nhà văn thành danh. Họ là những cây bút đã có tiếng ngay từ thời còn là sinh viên, và sau khi ra trường, đối diện với những nỗi đau của bệnh nhân và những cái chết trong thời chiến, họ trở thành nhà văn và đóng góp cho đời nhiều tác phẩm giá trị.

Ở Mĩ, một trong những bác sĩ tài hoa, viết văn nổi tiếng trên thế giới và cũng là tác gia tâm đắc của tôi là bác sĩ Atul Gawande. Ông là tác giả của tác phẩm Complications rất nổi tiếng, viết về thân phận của bệnh nhân và những cách ứng phó với nỗi đau của bệnh nhân, và những sai sót của bác sĩ (và của chính ông). Gawande từng tốt nghiệp cử nhân về triết học, kinh tế và chính trị trước khi theo học y khoa.

Từ những góc độ này, theo tôi, chính hoàn cảnh bệnh tật của bệnh nhân đã tác động, thôi thúc bác sĩ trở thành nhà văn, chứ không phải ngược lại.

Thứ 2, có quan điểm cho rằng giỏi văn và ngữ văn giúp bác sĩ viết văn hay và diễn giải lưu loát. Tôi hơi nghi ngờ quan điểm này.

Chẳng hạn, ngay cả người nói lưu loát tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ chưa chắc là người viết văn tốt hay diễn đạt ý tưởng mạch lạc.

Trong khi viết bài này, người viết đang bình duyệt một bài báo y khoa trước khi quyết định cho công bố hay không. Bài báo dài 30 trang, nhưng có đến hơn 10 sai sót về chính tả và văn phạm! Tác giả là một PGS y khoa, người Mĩ 100%, với bằng cao nhất trong đại học là MD và PhD.

Và đây không phải là trường hợp cá biệt. Muốn viết trôi chảy, tránh sai chính tả, nói chuyện lưu loát, đòi hỏi những kĩ năng ngôn ngữ, chứ không hẳn liên quan đến văn học.

Mặt khác, không hiếm những nhà văn sáng tác truyện rất hay và nổi tiếng, nhưng khi nói thì lại diễm đạt rề rà, chẳng đâu vào đâu.

Trong khi đó, có những trường hợp như Albert Einstein nổi tiếng viết sai văn phạm và ngữ vựng tiếng Anh, nhưng ông diễn đạt ý tưởng thì tuyệt vời. Cựu tổng thống J. F. Kennedy nổi tiếng là một nhà hùng biện hay, nhưng ít ai biết rằng ông viết sai ngữ vựng tiếng Anh kinh niên!

Bởi vậy, có thể nói, giỏi về kĩ thuật và văn phạm của một ngôn ngữ là điều kiện cần, chứ chưa đủ để dẫn đến giỏi về khả năng truyền đạt thông tin.

Cần tiếng Anh, Hi Lạp và Latin

Nếu cần đề xuất, thì tôi cho rằng học sinh trường y cần thi đầu vào tiếng Anh và học các tiếng cổ đại như Latin và Hi Lạp.

Tại sao? Tại vì phần lớn những thuật ngữ y khoa có nguồn gốc từ tiếng Hi Lạp và Latin. Một nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng sinh viên y từng học hai ngôn ngữ này có khả năng suy luận logic tốt hơn và điểm học cũng cao hơn các đồng môn không học Latin và Hi Lạp.

Ngoài ra, về tiếng Anh, thì lí do đơn giản là sách giáo khoa y học ngày nay chủ yếu viết bằng tiếng Anh. Bài báo khoa học cũng chủ yếu (có lẽ hơn 95%) viết bằng tiếng Anh. Hội nghị khoa học quốc tế cũng dùng tiếng Anh. Trong y khoa, đi đâu, làm gì cũng "đụng" tiếng Anh. Trong khi đó, các chuyên gia VN hoặc không có thì giờ, hoặc chưa đủ trình độ để viết một bộ sách giáo khoa y học, mà sách dịch thì không thể nào chuyển tải hết nội dung khoa học của SGK y học.

Kinh nghiệm của tôi cho thấy am hiểu tiếng Anh và giúp cho sinh viên suy nghĩ tốt hơn là tiếng Việt, bởi vì một khái niệm phức tạp có thể mô tả bằng chỉ 1 chữ tiếng Anh, nhưng cũng khái niệm đó có thể cần đến một câu tiếng Việt để mô tả mà ít ai hiểu nổi.

Dù sinh viên y VN ngày nay đã tiến bộ nhiều về tiếng Anh, nhưng vẫn còn chưa ở trình độ có thể đối thoại một cách tự tin như các đồng nghiệp Đông Nam Á. Vì thế, nhu cầu tiếng Anh trong y khoa có khi còn quan trọng hơn nhu cầu môn văn. Mà, quả thật, đã có một nghiên cứu hẳn tại Iran chỉ ra, sinh viên nào giỏi tiếng Anh thì họ thường học giỏi trong các trường y (4).

Tóm lại, tôi không thấy có chứng cứ nào để bắt buộc học sinh muốn theo học y khoa phải thi môn văn. Vấn đề quan trọng hơn là cải cách phương pháp tuyển chọn học sinh vào trường y chứ không phải môn văn. Không nên chỉ đơn giản dựa vào điểm thi tuyển mà tuyển sinh viên y, vì điểm này chẳng có ý nghĩa gì trong sự thành công trong học tập.

Tôi nghiêng về quan điểm xem ngành y là một ngành sau đại học, và theo đó, sinh viên muốn theo học trường y nên được tuyển từ các sinh viên đã xong chương trình cử nhân.

Nguyễn Văn Tuấn
Theo Tuần Việt Nam

----

Đọc thêm:

(1) Lakshmipati G. Care of the medical outpatient, 2003. trang vii-vii. Nama publication, Coimbatore, Tamilnadu.

(2) Wilkinson D, et al. Predictive validity of the Undergraduate Medicine and Health Sciences Admission Test for medical students' academic performance. Medical Journal of Australia 2011; 194 (7): 341-344.

(3) Ferguson E, et al. Factors associated with success in medical school: systematic review of the literature. BMJ. Apr 20, 2002; 324.

(4) Sadeghi B, et al. English Language Proficiency as a Predictor of Academic Achievement among Medical Students in Iran. Theory and Practice in Language Studies, Vol. 3, No. 12, pp. 2315-2321.

Tag :
MỚI NHẤT
Trên 90% học sinh trường chuyên trúng tuyển vào đại học
Trên 90% học sinh trường chuyên trúng tuyển vào đại học

(Dân trí) - Các trường chuyên luôn đạt mức cao về chất lượng giáo dục. Xếp loại trung bình hàng năm học sinh chuyên có học lực khá, giỏi, khá chiếm 98,2%, hạnh kiểm tốt chiếm 95,6%; tỷ lệ trúng tuyển vào đại học nguyện vọng 1 là trên 90%.

Thứ sáu, 31/10/2014 - 08:38

Học bổng toàn phần chương trình Kỹ năng Bán hàng Chuyên nghiệp Châu Á
Học bổng toàn phần chương trình Kỹ năng Bán hàng Chuyên nghiệp Châu Á

Growth Catalyst Vietnam, nhà tổ chức chính thức và duy nhất các chương trình đào tạo Kỹ năng Bán hàng Chuyên nghiệp của Singapore sẽ tặng học bổng toàn phần và học bổng bán phần cho ứng viên Việt Nam.

Thứ sáu, 31/10/2014 - 08:36

Cho học trò ăn thịt ôi thiu?
Cho học trò ăn thịt ôi thiu?

(Dân trí) - Khoảng 800 học sinh Trường tiểu học Hiệp Bình Chánh và THCS Linh Trung, Thủ Đức, TPHCM từ lâu sử dụng suất ăn công nghiệp do công ty TNHH TMDV Phú Thành Quốc (Bình Dương) cung cấp. Công ty này đang bị tố dùng thực phẩm ôi thiu chế biến đồ ăn.

Thứ sáu, 31/10/2014 - 12:04

Vụ “chạy trường, chạy điểm”: Hiệu trưởng khẳng định không nhận tiền
Vụ “chạy trường, chạy điểm”: Hiệu trưởng khẳng định không nhận tiền

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc Hiệu trưởng và Trưởng Phòng Tổ chức Hành chính Trường Cao đẳng Y tế Hà Nam bị tố cáo nhận hối lộ để cấp giấy trúng truyển và cấp bằng tốt nghiệp loại Giỏi, Hiệu trưởng trường CĐ Y tế Hà Nam khẳng định mình không nhận tiền.

Thứ năm, 30/10/2014 - 10:30

Hậu Giang: Nhiều trường đặt ra các khoản thu trái quy định
Hậu Giang: Nhiều trường đặt ra các khoản thu trái quy định

(Dân trí) - Sở GD- ĐT tỉnh Hậu Giang vừa có kết luận thanh tra trách nhiệm tổ chức, thực hiện các quy định về đồng phục, dạy thêm, học thêm, việc tổ chức thực hiện căng tin trong trường học và các khoản thu đầu năm.

Thứ năm, 30/10/2014 - 08:43

Sở GD-ĐT Nghệ An bị “tố” vi phạm Luật Đấu thầu
Sở GD-ĐT Nghệ An bị “tố” vi phạm Luật Đấu thầu

(Dân trí) -2/5 trong danh mục thiết bị của gói thầu không có trong danh sách thiết bị theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT. Sở GD-ĐT Nghệ An còn đưa ra yêu cầu đơn vị tham gia đấu thầu phải có 1 cán bộ trình độ chuyên ngành đại học ngoại ngữ trong danh sách đóng bảo hiểm.

Thứ năm, 30/10/2014 - 03:06

4.000 mũ bảo hiểm tặng học sinh, giáo viên TPHCM
4.000 mũ bảo hiểm tặng học sinh, giáo viên TPHCM

(Dân trí) - Hơn 4.000 mũ bảo hiểm đạt chuẩn được trao tặng cho học sinh và giáo viên 8 trường tiểu học tại TPHCM sáng 29/10 trong lễ phát động dự án “Mũ bảo hiểm cho trẻ em”.

Thứ năm, 30/10/2014 - 01:55

Bộ GD-ĐT chỉ đạo việc đánh giá bằng nhận xét
Bộ GD-ĐT chỉ đạo việc đánh giá bằng nhận xét

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa có công văn gửi Giám đốc các Sở GD-ĐT đề nghị chỉ đạo một số việc cụ thể trong việc thực hiện đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT. Vấn đề giảm tải số sách cho giáo viên và tránh hình thức khi thực hiện được đưa vào văn bản này.

Thứ năm, 30/10/2014 - 01:45

111 học sinh dân tộc thiểu số thành tích cao được khen thưởng
111 học sinh dân tộc thiểu số thành tích cao được khen thưởng

(Dân trí) - 111 học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số đạt thành tích cao trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và đỗ thủ khoa đại học, cao đẳng năm 2014 sẽ được Ủy ban Dân tộc tuyên dương và khen thưởng vào ngày 1/11 tới đây.

Thứ năm, 30/10/2014 - 01:41

Giáo viên Kon Tum chia sẻ kinh nghiệm đánh giá học sinh bằng nhận xét
Giáo viên Kon Tum chia sẻ kinh nghiệm đánh giá học sinh bằng nhận xét

(Dân trí) - Việc đánh giá học sinh tiểu học theo tinh thần Thông tư 30 thật sự không quá khó khăn và thể hiện được tính nhân văn sâu sắc. Thực hiện đúng Thông tư 30 sẽ giúp cho giáo viên tiến thêm một bước nữa trên con đường đổi mới cách dạy và học.

Thứ năm, 30/10/2014 - 09:46

Triển lãm toàn cảnh giáo dục Việt Nam thế kỉ 19-20
Triển lãm toàn cảnh giáo dục Việt Nam thế kỉ 19-20

(Dân trí) - Từ lều chõng đi thi, học chữ Hán, chữ Nôm, học sinh Việt Nam đến lớp học chữ quốc ngữ, thực hành thí nghiệm...

Thứ năm, 30/10/2014 - 09:34

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Quốc phòng được thăng hàm Thiếu tướng
Vụ trưởng Vụ Giáo dục Quốc phòng được thăng hàm Thiếu tướng

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng vừa tổ chức Lễ trao quyết định thăng quân hàm cấp Thiếu tướng cho Đại tá Nguyễn Thiện Minh - sĩ quan biệt phái giữ chức vụ Vụ trưởng Vụ Giáo dục Quốc phòng Bộ GD-ĐT.

Thứ năm, 30/10/2014 - 08:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Thưởng tiền bằng 30 lần mức lương nếu công bố được 1 bài báo trên tạp chí khoa học quốc tế
Thưởng tiền bằng 30 lần mức lương nếu công bố được 1 bài báo trên tạp chí khoa học quốc tế

(Dân trí) - Các giảng viên này còn được thưởng tiền không quá 30 lần mức lương cơ sở chung nếu công bố được 1 bài báo trên tạp chí khoa học quốc tế uy tín trong danh mục ISI, SCI, SCIE.

Thứ năm, 30/10/2014 - 08:15

Việt Nam học là môn bắt buộc tại trường có vốn đầu tư nước ngoài
Việt Nam học là môn bắt buộc tại trường có vốn đầu tư nước ngoài

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 73/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục. Theo đó, học sinh Việt Nam tại trường có vốn đầu tư nước ngoài phải học chương trình Việt Nam học.

Thứ năm, 30/10/2014 - 02:14

Xét tuyển bằng học bạ: Rộng cửa vào đại học, cao đẳng
Xét tuyển bằng học bạ: Rộng cửa vào đại học, cao đẳng

(Dân trí) - Đề án tuyển sinh riêng của nhiều trường đại học, cao đẳng trong năm 2015 đã dành tới 60 - 70% thậm chí 80% chỉ tiêu để xét tuyển theo phương thức xét tuyển theo học bạ với điểm trung bình của những năm THPT chỉ cần đạt 5,5 trở lên.

Thứ năm, 30/10/2014 - 12:16

Quảng Bình: Làm rõ các khoản thu ở trường mầm non xã nghèo
Quảng Bình: Làm rõ các khoản thu ở trường mầm non xã nghèo

(Dân trí) - Ngày 29/10, ông Trương Xuân Mâu, Chánh thanh tra Sở GD-ĐT Quảng Bình, cho biết đã chỉ đạo Phòng GD-ĐT huyện Bố Trạch làm rõ vụ “Trường thu cao, phụ huynh xã nghèo kêu trời” mà báo Dân trí phản ánh.

Thứ tư, 29/10/2014 - 07:57

Bài toán đào tạo nhân lực ngành Marketing
Bài toán đào tạo nhân lực ngành Marketing

Làm thế nào để sau khi ra trường, các bạn sinh viên có một công việc phù hợp để phát huy tối đa năng lực? Điều gì làm nên sức cạnh tranh cho các bạn trẻ? Đó là bài toán đào tạo rất lớn mà bất kỳ ai quan tâm tới ngành Marketing cũng không thể bỏ qua.

Thứ tư, 29/10/2014 - 05:10

Quảng Bình: Hoàn thành nhà bán trú cho học sinh các xã miền núi
Quảng Bình: Hoàn thành nhà bán trú cho học sinh các xã miền núi

(Dân trí) - Chiều 29/10, ông Hoàng Văn Hải, Hiệu trưởng Trường THCS & THPT Hóa Tiến, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) cho biết, hiện nhà trường đã có nhà ở bán trú để phục vụ nhu cầu của học sinh, chấm dứt tình trạng học sinh bỏ học hàng loạt vì không có chỗ ở bán trú.

Thứ tư, 29/10/2014 - 04:56

Chương trình tích hợp là thử nghiệm cần thiết
Chương trình tích hợp là thử nghiệm cần thiết

Có thể nói, chưa bao giờ yêu cầu đổi mới, cải cách nền giáo dục lại trở nên cấp bách như trong thời điểm hiện tại. Việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục như một mệnh lệnh bắt buộc từ cuộc sống.

Thứ tư, 29/10/2014 - 03:54

ĐH Vinh kỷ niệm 55 năm ngày thành lập
ĐH Vinh kỷ niệm 55 năm ngày thành lập

(Dân trí) - Sáng nay 29/10, Trường Đại học Vinh (Nghệ An) long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 55 năm ngày thành lập đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất lần thứ 2 và khai giảng khóa đào tạo thứ 55.

Thứ tư, 29/10/2014 - 02:50

Điểm số và con dấu
Điểm số và con dấu

1. Trong một thời gian không dài, xã hội liên tục chứng kiến những cuộc luận bàn về sự thay đổi của ngành giáo dục.

Thứ tư, 29/10/2014 - 12:16

Australia sẽ chi khoảng 220 triệu AUD giúp Việt Nam phát triển nguồn nhân lực
Australia sẽ chi khoảng 220 triệu AUD giúp Việt Nam phát triển nguồn nhân lực

(Dân trí) - Từ nay đến năm 2020, Australia sẽ chi khoảng 220 triệu AUD cho hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) để giúp Việt Nam đạt các mục tiêu phát triển nguồn nhân lực của mình.

Thứ tư, 29/10/2014 - 09:21

Đánh giá bằng nhận xét: Quan trọng nhất là cách triển khai thực hiện
Đánh giá bằng nhận xét: Quan trọng nhất là cách triển khai thực hiện

(Dân trí) - Thông tư 30 đánh giá bằng nhận xét ”được lòng” nhiều chuyên gia giáo dục bởi tính nhân văn, vì học sinh. Điều quan trọng nhất là cách triển khai thực hiện.

Thứ tư, 29/10/2014 - 08:29

Công bố kết luận vụ một bài báo bị rút khỏi tạp chí SpringerPlus
Công bố kết luận vụ một bài báo bị rút khỏi tạp chí SpringerPlus

(Dân trí) - Chiều qua 28/10, Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TPHCM) công bố kết luận về việc Tiến sĩ N.V.T. - giảng viên Khoa Công nghệ sinh học của trường bị tạp chí quốc tế SpringerPlus thông báo rút bài báo khoa học sau khi đăng được 1 năm.

Thứ tư, 29/10/2014 - 07:13