Ám ảnh “bạo lực học đường”: Xem lại vai trò gia đình trong giáo dục con trẻ

Dân trí Những ngày gần đây, trên các trang mạng xã hội xuất hiện nhiều clip quay cảnh học sinh nữ bị đánh hội đồng. Điều này nói lên tình trạng bạo lực học đường nói chung, bạo lực trong học sinh nữ nói chung đã vượt quá mức cảnh báo, đây là thực trạng buồn của giáo dục trong nhà trường hiện nay.
>>Hải Phòng: 1 nữ sinh bị đánh hội đồng vì tội “dám bắt nạt người yêu tao”
>>Quảng Nam: Một học sinh bị đánh “hội đồng” đến chấn thương sọ não
>>Xác định nguyên nhân vụ nữ sinh bị đánh hội đồng ở Huế

Điều gì khiến con em chúng ta trở nên hung bạo khi tập trung đánh bạn mình như vậy? Câu trả lời là: có nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân chủ quan và khách quan, nguyên nhân giáo dục từ gia đình, từ nhà trường và xã hội. Trong khuôn khổ bài viết này, tôi chỉ xin đề cập tới yếu tố gia đình. Giáo dục gia đình theo tôi, chính là nguyên nhân đầu tiên, là yếu tố quyết định.

Thứ nhất, chúng ta đều biết gia đình là tế bào của xã hội. Trong gia đình trẻ được sinh ra, được nuôi dưỡng đến khôn lớn, ở đấy đứa trẻ được ông, bà, cha, mẹ và người thân của nó thương yêu và giáo dục các bài học làm người. Đây là môi trường sống và cũng là môi trường giáo dục đầu tiên mà đứa trẻ có thể nhận biết sự vật, sự việc đúng - sai, phải - trái, đẹp - xấu, những việc nên làm và những việc không nên làm. Kiến thức của những bài học đầu tiên ấy, chính là hành trang giúp trẻ ghi nhớ và phát huy những giá trị tốt đẹp sau này. Để con trẻ sau này trở thành một người tốt phải giáo dục ngay từ khi nhỏ, từ ngay trong gia đình. Điều này cũng giống như muốn cho cây mọc thẳng, phải uốn nắn từ khi nó còn non. Triết lý này chưa sai bao giờ!

Nhưng, thử hỏi các bậc làm cha, làm mẹ đã thật sự toàn tâm, toàn ý giành trọn thời gian để quan tâm giáo dục con cái mình hay chưa? Chúng ta có dám chắc hằng ngày đưa con đến trường và tối đến ngồi giải các bài toán cùng con hay không? Chúng ta có dám chắc là mình đã thật sự hiểu con chúng ta cần điều gì? Hay chúng ta mới chỉ lo cho chúng đầy đủ về vật chất? Đã bao giờ chúng ta “đối thoại” với chúng? Đã bao giờ chúng ta bỏ một buổi làm việc, một ngày làm việc để đi sau, quan sát con mình rời nhà đến lớp học như thế nào?

Ám ảnh “bạo lực học đường”: Xem lại vai trò gia đình trong giáo dục con trẻ - 1

Tôi nghĩ trong chúng ta, nhiều người vẫn chưa làm tròn trách nhiệm này. Thực tế là đa số phụ huynh vẫn “giao khoán” con mình cho nhà trường. Không làm tròn trách nhiệm trên, sao chúng ta cứ mong muốn con mình ngoan và giỏi được? Đành rằng “nó luôn ở trường”, nhưng trường học không chỉ dạy riêng môn đạo đức hay giáo dục công dân, trường học còn nhiều môn học khác phải dạy và học. Trong khi, tuổi con trẻ của chúng ta không thể thiếu những bài học từ gia đình. Đó là những bài học làm người dễ nhớ mà người thân nó thường dạy trong từng bữa ăn - Đạo lý ở đời.

Thứ hai, chính gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên, là yếu tố ảnh hưởng nhất tới tâm lý và sự hình thành tính cách con trẻ sau này. Khi còn nhỏ, con trẻ rất hay học theo, hay bắt chước người lớn đó là tâm lý chung của chúng. Chúng bắt chước người lớn từ dáng đi, giọng nói, cử chỉ, hành động... Do vậy, người lớn phải thật sự mẫu mực để làm gương cho trẻ. Phụ huynh chúng ta đã thật sự mẫu mực để làm gương cho trẻ chưa? Phần nhiều chúng ta cũng chưa thực hiện trọn vẹn. Vì vẫn còn đấy cảnh các ông chồng bài bạc rượu chè, sáng xỉn chiều say, thượng cẳng chân hạ cẳng tay với vợ, với con; vẫn không hiếm những bà vợ mê số đề, chua ngoa, bốp chát với chồng con, với hàng xóm; tình trạng thiếu hòa thuận đã làm cho gia đình trở nên ngột ngạt, dẫn tới “anh đi đường anh, tôi đường tôi” để con trẻ đứng giữa ngã ba đường. Sự ích kỷ của người lớn đã làm tổn thương, làm “sốc” tới tâm lý con trẻ, thử hỏi làm sao trẻ trở nên ngoan hiền được. Đây chính là những yếu tố manh nha đầu tiên làm cho con trẻ khi lớn lên trở nên ít nói cười, ngang bướng, lì lợm, hay bức xúc, dễ tức giận và sãn sàng lao vào đánh nhau với bạn.

Thứ ba, sự ảnh hưởng của gia đình đối với con trẻ chính là ở cách thức, phương pháp mà gia đình đó giáo dục con trẻ như thế nào. Những gia đình có truyền thống tốt đẹp, nề nếp, hiếu thuận thường có phương pháp giáo dục con rất tốt. Họ dạy con từ lời nói, việc làm, miếng ăn, học tập, đến đo lường, tính toán và cách thức ứng xử phù hợp trong cuộc sống... Chính điều này làm cho đứa trẻ nếu muốn “xé rào” để hành xử khác đi cũng khó. Bởi vì, một khi đứa trẻ có “biểu hiện” khác đi thì lập tức nó bị “điều chỉnh” ngay bằng những bài đạo đức “quen thuộc” của ông bà, cha mẹ và người thân trong gia đình, điều đó giúp trẻ nhận biết và điều chỉnh ngay được hành vi của mình.

Song, cũng có những gia đình dạy con theo kiểu chẳng giống ai. Có bà mẹ hứa với con nhưng không bao giờ không thực hiện, có ông bố hễ thấy con có điểm cao thì đưa ngay tiền ra thưởng, bảo nó làm được một việc lại thưởng tiền; thậm chí còn vui cười khi nó nói bậy hoặc nó biết thách thức ai đó. Phương pháp dạy con như thế sao trông chờ lớn lên nó sẽ ngoan?

Giáo dục con trẻ nhất thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ gữa gia đình, nhà trường và xã hội. Trong đó, giáo dục gia đình là khâu đầu tiên, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con trẻ sau này. Điều này đúng như lời Bác Hồ đã nói tại Hội nghị cán bộ Đảng trong ngành giáo dục tháng 6/1957, đó là: “Giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, còn cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn. Giáo dục trong nhà trường dù tốt đến mấy, nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn ”. Vì vậy, các bậc làm cha làm mẹ hãy dành thời gian nhiều hơn để tập trung chăm lo giáo dục cho con mình. Điều này không những sẽ giúp cho con cái của mình sớm trở thành con ngoan trò giỏi, mà cũng góp phần đỡ bớt gánh nặng cho nhà trường và xã hội trong việc giáo dục học sinh.

Điều tệ hại nhất trong vấn đề bạo lực học đường nói chung, bạo lực trong nữ sinh nói riêng là: trong khi bạn nữ bị đánh hội đồng như vậy thì rất đông xung quanh là những “người bạn” không xa lạ, mà học cùng lớp, thân, quen, trai có, gái có... lại dửng dưng đứng nhìn, dửng dưng quay phim, vỗ tay, cổ vũ, reo hò phấn khích. Không có một em nào tiến tới can ngăn, cũng không có em nào đi báo, gọi điện thoại cho thầy, cô giáo hay người lớn. Không có em nào có biểu hiện nào tỏ ra bất bình hay thương xót bạn.

Tại sao học sinh bây giờ lại trở nên vô cảm và lạnh lùng như vậy? Tại sao các em lại hành xử thiếu tình người như vậy? Rõ ràng đây là “lổ hổng lớn” về mặt đạo đức mà chúng ta cần phải xem lại từ phương châm, nội dung, cách thức, phương pháp giáo dục trẻ. Chúng ta không thể “cho ra lò” một công dân đạt chuẩn về trình độ văn hóa, mà lại thiếu và yếu về đạo đức như vậy.

Hoàng Thạch Sơn

MỚI NHẤT
Bí quyết ôn luyện  môn Ngữ văn: Cách viết bài nghị luận xã hội
Bí quyết ôn luyện môn Ngữ văn: Cách viết bài nghị luận xã hội

(Dân trí) - Để làm tốt câu hỏi dạng bài văn nghị luận xã hội, học sinh trước hết phải nắm được những vấn đề lí thuyết về văn nghị luận. Những kiến thức này đã có đầy đủ trong các bài học của sách giáo khoa, học sinh chỉ cần bỏ một chút thời gian để ôn luyện lại.

Thứ ba, 19/04/2016 - 08:17

Tuyển chọn sinh viên giỏi gửi đi học nước ngoài: Không có nguồn tuyển!
Tuyển chọn sinh viên giỏi gửi đi học nước ngoài: Không có nguồn tuyển!

(Dân trí) - UBND tỉnh Cà Mau cho biết, Đề án đào tạo nguồn nhân lực có trình độ sau Đại học ở nước ngoài còn ít số lượng sinh viên tốt nghiệp Đại học loại xuất sắc và giỏi. Hầu hết là tốt nghiệp loại khá và ngành nghề đào tạo phân bổ không đều nên việc xét tuyển gặp khó khăn.

Thứ ba, 19/04/2016 - 07:54

Cô giáo trèo đèo lội suối mất việc viết tâm thư gửi Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ
Cô giáo trèo đèo lội suối mất việc viết tâm thư gửi Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ

(Dân trí) - “Cháu đã phải đi những con đường đầy gian khổ và kiên quyết phải đi tiếp nhưng rốt cuộc chẳng có cánh cổng nào mở cho cháu, cháu bế tắc quá nên cháu đành liều viết thư cho Bộ trưởng, mong Bộ trưởng chỉ cho cháu một con đường đi”, đoạn tâm thư cô Ý viết.

Thứ ba, 19/04/2016 - 07:33

Ấn tượng với Festival sinh viên kiến trúc toàn quốc
Ấn tượng với Festival sinh viên kiến trúc toàn quốc

(Dân trí) - Festival sinh viên kiến trúc toàn quốc lần thứ 10 diễn ra với sự tham gia của hơn 600 sinh viên, giảng viên đến từ 22 trường đại học có đào tạo ngành Kiến trúc trong cả nước.

Thứ ba, 19/04/2016 - 06:30

Trường đại học dành ít chỉ tiêu xét tuyển thẳng học sinh các huyện nghèo
Trường đại học dành ít chỉ tiêu xét tuyển thẳng học sinh các huyện nghèo

(Dân trí) - Trường ĐH Thương Mại chỉ dành 1% chỉ tiêu cho thí sinh được tuyển thẳng ở các huyện nghèo; Trường ĐH Kiểm soát Hà Nội chỉ dành 2% chỉ tiêu cho ưu tiên xét tuyển, 1% chỉ tiêu xét tuyển thẳng học sinh huyện nghèo và các dân tộc ít người…

Thứ hai, 18/04/2016 - 09:51

Bí quyết ôn luyện môn Ngữ văn: Những chủ đề cơ bản thí sinh cần chú ý
Bí quyết ôn luyện môn Ngữ văn: Những chủ đề cơ bản thí sinh cần chú ý

(Dân trí) - Để xác định rõ hơn hướng ôn tập môn Văn của mình, học sinh cần phải nắm được những chủ đề cơ bản trong phần nội dung, dạng đề thi cho từng loại câu, dung lượng cần thiết cho mỗi câu hỏi đề thi, làm cách nào để xử lí các dạng câu hỏi tốt nhất.

Thứ hai, 18/04/2016 - 09:26

Nữ sinh được bạn chạy xe ôm quyên tiền chữa bệnh đã qua đời
Nữ sinh được bạn chạy xe ôm quyên tiền chữa bệnh đã qua đời

(Dân trí) - Sau nhiều tháng điều trị, 11 giờ trưa 17/04/2016, nữ sinh Phùng Thiều Lam trong câu chuyện cảm động “Nam sinh viên nghèo chạy xe ôm giúp bạn chữa trọng bệnh” mà Dân trí đăng tải đã qua đời tại quê nhà.

Thứ hai, 18/04/2016 - 05:10

Sở GD-ĐT Đắk Nông tuyển dụng 45 viên chức
Sở GD-ĐT Đắk Nông tuyển dụng 45 viên chức

(Dân trí) - Sở GD-ĐT Đắk Nông vừa ra thông báo tuyển dụng 45 viên chức các đơn vị sự nghiệp giáo dục, trong đó tuyển mới 30 giáo viên các bộ môn của các cấp.

Thứ hai, 18/04/2016 - 03:00

Bức thư đầy lay động gửi con gái của thạc sĩ Đại học Harvard
Bức thư đầy lay động gửi con gái của thạc sĩ Đại học Harvard

(Dân trí) - “Con à, ba không hiểu biết nhiều về phong trào nữ quyền, nhưng ba sẽ không để bất cứ vật cản nào ngăn con không thực hiện được ước mơ của mình chỉ vì con là con gái”… Những lời nhắn giản dị, đầy thấm thía của Thạc sĩ ĐH Harvard Hoài Chung nhận nhiều lời tán thưởng.

Thứ hai, 18/04/2016 - 01:46

Trường ĐH Thăng Long tham gia nhóm GX
Trường ĐH Thăng Long tham gia nhóm GX

(Dân trí) - Tính đến thời điểm này, trường Đại học Thăng Long là trường đại học dân lập duy nhất tham gia vào nhóm GX.

Thứ hai, 18/04/2016 - 11:42

Dạy bơi cho trẻ: Sao mãi chần chừ!
Dạy bơi cho trẻ: Sao mãi chần chừ!

Mỗi ngày trung bình có hơn 9 trẻ em Việt Nam chết đuối. Bộ GD-ĐT đã đặt mục tiêu dạy đại trà bơi lội cho học sinh tiểu học nhưng hơn 5 năm qua, đề án mới dừng ở việc thí điểm

Thứ hai, 18/04/2016 - 11:40

Những câu hỏi dễ nhất thường gặp trong đề thi Sinh học THPT quốc gia
Những câu hỏi dễ nhất thường gặp trong đề thi Sinh học THPT quốc gia

(Dân trí) - Đề thi trắc nghiệm THPT quốc gia thường đi từ dễ đến khó, những câu hỏi dễ thường để dành “cứu” điểm bài thi khi thí sinh không làm được câu hỏi khó. Tuy nhiên, với những câu hỏi dễ thí sinh cũng không nên “coi thường” vì có thể sẽ nhầm.

Thứ hai, 18/04/2016 - 08:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Hơn 100 em học sinh bị “bỏ quên”
Hơn 100 em học sinh bị “bỏ quên”

(Dân trí) - Đã gần 2 năm trôi qua, 118 em học sinh ở thôn Đông Yên, xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) vẫn chưa được đến trường. Và dường như các em đang bị bỏ mặc, quên lãng…

Thứ hai, 18/04/2016 - 07:30

Tuổi thơ đòn roi: Đừng để yêu thương hóa hận thù!
Tuổi thơ đòn roi: Đừng để yêu thương hóa hận thù!

(Dân trí) - Thấy chị đánh con, bà ngoại xót cháu vào can ngăn liền bị chỉ đẩy ra cùng lời oán hận: “Ngày trước mẹ đánh con, hành con, giờ con đánh con là bình thường”.

Thứ hai, 18/04/2016 - 05:00

Siết quy định chuyển trường công lập sau thi lớp 10 THPT
Siết quy định chuyển trường công lập sau thi lớp 10 THPT

(Dân trí) - Để tránh việc chuyển trường sau một thời gian học, Sở GD&ĐT Hà Nội cũng siết quy định, học sinh trúng tuyển ở trường THPT công lập nào phải học ổn định hết cấp học tại trường THPT đó. Trường hợp trong quá trình học cần phải chuyển trường, phải được giám đốc sở cho phép mới được chuyển.

Thứ hai, 18/04/2016 - 12:05

Hà Nội: Đề thi lớp 10 THPT chủ yếu trong chương trình lớp 9
Hà Nội: Đề thi lớp 10 THPT chủ yếu trong chương trình lớp 9

(Dân trí) - Ông Ngô Văn Chất, Trưởng Phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng Giáo dục (Sở GD&ĐT Hà Nội) cho biết, đề thi vào lớp 10 THPT năm nay sẽ tập trung chủ yếu kiến thức trong chương trình lớp 9.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 07:00

Bộ Giáo dục sẻ chia nỗi đau với gia đình có con bị đuối nước
Bộ Giáo dục sẻ chia nỗi đau với gia đình có con bị đuối nước

(Dân trí) - Ngày 16/4 Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa đại diện cho lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đến thăm hỏi động viên, chia sẻ nỗi đau mất mát với các gia đình có em học sinh trường THCS Nghĩa Hà không may bị đuối nước vào ngày 15/4.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 03:29

"Đừng biến trẻ thành máy học!"
"Đừng biến trẻ thành máy học!"

(Dân trí) - Trẻ học cấp 1 đi học suốt 5 ngày ở trường, 2 ngày nghỉ cuối tuần các em lại í ới rủ nhau đi học thêm. Học thêm toán văn, học thêm tiếng Anh. Có khi ngày nghỉ duy nhất cũng không được chơi đùa thoải mái mà sẽ bị bố mẹ bắt ngồi vào bàn học để làm bài tập cô giao về nhà.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 02:01

ĐH Quốc gia Hà Nội công bố lịch thi, hướng dẫn thi Đánh giá năng lực đợt I
ĐH Quốc gia Hà Nội công bố lịch thi, hướng dẫn thi Đánh giá năng lực đợt I

(Dân trí) - ĐH Quốc gia Hà Nội vừa công bố lịch thi, địa điểm thi, thủ tục dự thi, cách đăng nhập hệ thống, hướng dẫn cách thi kỳ thi Đánh giá năng lực đợt I.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 10:13

Nhiều địa phương sẵn sàng cho kỳ thi THPT quốc gia 2016
Nhiều địa phương sẵn sàng cho kỳ thi THPT quốc gia 2016

(Dân trí) - Đến thời điểm này, nhiều địa phương trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cơ bản đã chuẩn bị xong các kế hoạch, sẵn sàng tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2016.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 10:03

Sinh viên kiện trường đại học vì bài đăng trên Facebook
Sinh viên kiện trường đại học vì bài đăng trên Facebook

(Dân trí) - Một sinh viên y khoa tại Mỹ mới đây đã đâm đơn kiện trường đại học mình đang theo học do đã đe dọa mình phải thay đổi nội dung một bài viết cá nhân trên mang xã hội Facebook nếu không sẽ bị buộc thôi học.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 09:32

Fanpage về Văn học vạn người mê của thầy giáo 8x
Fanpage về Văn học vạn người mê của thầy giáo 8x

(Dân trí) - Gần 2 năm nay, Page Học Văn - Văn học trở thành lớp học online bổ ích của nhiều thầy cô giáo và cả học sinh trong cả nước về môn Văn. Điều ít ai biết, “ông chủ” của Page này là một thầy giáo trẻ sinh năm 1989.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 05:00

Học sinh lớp 9 chế “trái nổi báo nước mặn”
Học sinh lớp 9 chế “trái nổi báo nước mặn”

(Dân trí) - “Trái nổi báo nước mặn” là sản phẩm từ sáng kiến của nhóm học sinh lớp 9 Trường THCS Phan Văn Trị (thành phố Vị Thanh, Hậu Giang). Sản phẩm được nhiều người quan tâm bởi khả năng ứng dụng thực tế trước diễn biến bất thường của hạn mặn như hiện nay.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 01:00

“Chạy trường” vẫn là một cơn sóng ngầm dữ dội
“Chạy trường” vẫn là một cơn sóng ngầm dữ dội

(Dân trí) - Tình trạng chạy trường không phải là một vấn nạn mới của giáo dục Việt Nam. Sau nhiều cải cách, đổi mới cùng với sự quan tâm của các cấp quản lí, những tưởng nạn chạy trường đã giảm sức nóng. Tuy nhiên, trên thực tế nó vẫn là một “cơn sóng ngầm” dữ dội.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 12:01