NSND Thuý Mùi tái hiện hình ảnh Thái hậu Dương Vân Nga qua vở chèo lịch sử

Nhà hát Chèo Hà Nội vừa ra mắt khán giả tác phẩm chèo lịch sử Nặng gánh sơn hà, một vở diễn được đánh giá là công phu, giàu cảm xúc và mang đậm dấu ấn nghệ thuật của đạo diễn NSND Trịnh Thuý Mùi.

Với kịch bản của Nguyễn Đức Minh cùng sự góp mặt của dàn nghệ sĩ hàng đầu Nhà hát Chèo Hà Nội, vở diễn nhanh chóng thu hút sự quan tâm của khán giả yêu sân khấu truyền thống.

Nặng gánh sơn hà kể về cuộc đời Thái hậu Dương Vân Nga, người phụ nữ đứng giữa biến cố lớn khi vua Đinh Tiên Hoàng và Hoàng tử Đinh Liễn đột ngột qua đời.

Trước nguy cơ ngoại xâm và vận mệnh quốc gia bị đe dọa, Thái hậu buộc phải đưa ra lựa chọn trọng đại: trao ngôi vị cho tướng quân Lê Hoàn. Quyết định này mở đường để ông trở thành Hoàng đế Lê Đại Hành, người có công lớn trong việc dẹp giặc Tống, đánh Chiêm Thành và củng cố sức mạnh Đại Cồ Việt.

Một điểm đáng chú ý của vở diễn là cách lý giải mang tính nhân văn về cái chết của hai cha con vua Đinh. Thay vì mô típ quen thuộc về việc bị Đỗ Thích sát hại, Nặng gánh sơn hà xây dựng tình tiết họ bị đầu độc bởi thế lực ẩn trong bóng tối, tạo chiều sâu mới và mở ra góc nhìn khác biệt về sự kiện lịch sử.

Tác phẩm đồng thời khắc họa rõ giằng xé nội tâm của Thái hậu Dương Vân Nga trong thời khắc quyết định, vừa giữ gìn bờ cõi, vừa mong bảo toàn cơ đồ nhà Đinh. Bên cạnh hình tượng người nữ nhi gánh trọng trách “nặng gánh sơn hà”, vở diễn cũng thể hiện mối quan hệ đầy cảm xúc giữa Thái hậu và Lê Hoàn sau khi triều Đinh kết thúc.

Cách tiếp cận mềm mại, giàu tính nữ của đạo diễn giúp các nhân vật trở nên gần gũi và nhiều lớp lang hơn so với các tác phẩm chèo lịch sử trước đây.

Vai Thái hậu Dương Vân Nga được giao cho NSND Hoài Thu, một trong những gương mặt sáng giá của Nhà hát Chèo Hà Nội. Vốn có kinh nghiệm dày dặn cả ở vai trò diễn viên và đạo diễn, Hoài Thu mang đến một nhân vật vừa quyền lực, vừa mềm mại nhưng đầy nội tâm.

Gương mặt sáng, giọng hát ngọt và phong thái biểu cảm tinh tế giúp chị chinh phục trọn vẹn người xem. Vai diễn này cũng đem về cho Hoài Thu Huy chương vàng tại Liên hoan Chèo toàn quốc 2025 tại Bắc Giang.

Sánh đôi cùng chị trên sân khấu là NSƯT Quốc Phòng, nghệ sĩ được mệnh danh là “gương mặt tướng số một của làng chèo”. Anh vào vai Lê Hoàn với phong thái mạnh mẽ, giọng nói sang sảng, tạo hình rắn rỏi và những bước diễn dứt khoát.

Quốc Phòng được xem như sinh ra để hoá thân vào những vai tướng, và trong Nặng gánh sơn hà, anh tiếp tục chứng minh phong độ đỉnh cao. Vai diễn giúp anh giành giải Nghệ sĩ xuất sắc nhất tại Liên hoan.

Sự kết hợp của Hoài Thu và Quốc Phòng tạo nên “cặp đôi vàng” trên sân khấu chèo vừa uy quyền, vừa giàu cảm xúc, mang đến những phân đoạn khiến khán giả liên tục vỗ tay tán thưởng.

Ngoài 2 vai chính, vở diễn còn quy tụ loạt nghệ sĩ kỳ cựu và tài năng trẻ như: Quang Dương (Đinh Tiên Hoàng), Xuân Huynh (Phạm Hạp), Đào Dũng (Hề Giáp), Hồng Thắng (Nguyễn Bặc), Quốc Vượng (Đinh Điền), Tiến Đạt (Hề Ất), Quang Trưởng (Đinh Liễn), Xuân Trường (Phạm Cự Lạng), cùng các nghệ sĩ Thanh Huyền, Thuý Nga, Hồng Thắm…

Một điểm nhấn khác khiến Nặng gánh sơn hà trở nên hấp dẫn là thiết kế mỹ thuật và âm thanh, ánh sáng được đầu tư kỹ lưỡng. Sân khấu được dàn dựng hiện đại nhưng vẫn giữ tinh thần kiến trúc cổ xưa, trang phục được thiết kế đẹp mắt, chỉn chu.

Âm nhạc do NSƯT Tuấn Hải đảm nhiệm và những làn điệu chèo truyền thống do NSND Minh Thu hướng dẫn giúp câu chuyện chính sử trở nên mềm mại, gần gũi hơn.