Người đàn ông gần một thập kỷ đi gom hơn 260 ngôi mộ bị lãng quên

Một ngày tháng 5, giữa cái nắng như thiêu đốt của miền Trung, anh Cao Hùng Cường (SN 1986, trú tại xã Hòa Trạch, tỉnh Quảng Trị) cặm cụi dùng xẻng đào từng lớp cát bên hàng rào cũ ở nghĩa địa của địa phương để cất bốc 3 ngôi mộ vô danh.

Người dân trong vùng kể rằng hơn 20 năm trước, trong lúc đào móng nhà, họ phát hiện 3 hài cốt nêu trên nên mang ra chôn cất một góc ở nghĩa địa. Không bia tên, không thân nhân, qua năm tháng, những phần mộ chỉ còn là các ụ cát nằm lọt thỏm trong khu nghĩa địa.

Sau khi cất bốc, làm lễ theo tín ngưỡng, anh Cường cùng một số người dân đưa phần hài cốt vào tiểu sành rồi di chuyển về an táng tại nghĩa trang do anh phát nguyện xây dựng. “Nếu mình không đưa họ về, vài năm nữa có khi chẳng ai còn biết ở đây từng có ngôi mộ”, anh Cường chia sẻ.

Anh Cường sinh ra và lớn lên ở Cảnh Dương, làng biển có lịch sử gần 400 năm, một trong “Bát danh hương” - 8 ngôi làng nổi tiếng của tỉnh Quảng Bình cũ. Cảnh Dương nay là một phần của xã Hòa Trạch.

Năm 17 tuổi, anh Cường đã theo bố làm nghề mai táng. Công việc đưa tiễn người quá cố giúp chàng trai làng biển sớm quen với khói nhang, huyệt mộ và những câu chuyện về đời người. Theo anh Cường, trước đây ở làng biển Cảnh Dương và vùng lân cận có nhiều ngôi mộ vô danh nằm rải rác trên đồi cát và cả trong khu dân cư.

Qua thời gian, cát biển vùi lấp, mưa gió xói mòn, lại không có người chăm sóc nên nhiều phần mộ dần bị lãng quên, dấu tích mờ nhạt. Điều này khiến anh Cường luôn trăn trở. Từ đó, anh nghĩ đến việc xây dựng một nghĩa trang để quy tập những ngôi mộ vô danh về chăm sóc, hương khói.

Ý tưởng đó được vợ chồng anh Cường hiện thực hóa năm 2017. Anh bỏ tiền san gạt khu đất cát rộng hơn 1.500m2 để dựng một nghĩa trang rồi đi tìm kiếm, cất bốc hài cốt từ những ngôi mộ vô danh về an táng. 

“Tôi suy nghĩ người sống mong có mái nhà, người mất cũng cần chỗ yên nghỉ, nên làm nghĩa trang này để đưa những phần mộ vô danh về hương khói, chăm sóc. Nếu không quy tập, sau này sẽ mất hết dấu tích", anh Cường cho hay.

Theo anh Cường, từ ngày nghĩa trang được xây dựng, người dân làm công trình nếu phát hiện hài cốt hay thấy mộ vô danh đều gọi anh đến để cất bốc, quy tập.

Sau gần một thập kỷ, nghĩa trang do anh Cường xây dựng trở thành nơi an nghỉ của hơn 260 phần mộ, được sắp xếp theo hàng lối, ốp đá hoặc làm bằng xi măng.

Để duy trì nghĩa trang, anh Cường đã bỏ vào đó không ít tiền bạc và công sức. Tổng chi phí xây dựng đến nay khoảng 150 triệu đồng. Người dân trong làng, cả những người con xa quê biết chuyện, cũng chung tay góp sức.

Điều khiến anh Cường vui nhất không phải sự hỗ trợ vật chất mà là ngày càng có nhiều người quan tâm đến những ngôi mộ vô danh. “Không chỉ tôi mà bà con trong làng đến ngày rằm, mùng một cũng ghé qua thắp hương cho những ngôi mộ vô danh. Chẳng ai biết họ là ai, mất từ bao giờ, nhưng điều quan trọng là những người quá cố có nơi an nghỉ, hương khói chu đáo hơn”, anh Cường nói thêm.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hòa Trạch, việc làm của anh Cường mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, không chỉ giúp quy tập, chăm sóc các phần mộ vô chủ mà còn lan tỏa tinh thần nghĩa tình trong cộng đồng.

“Nghĩa trang do anh Cường xây dựng không đơn thuần là nơi chôn cất. Đó còn là cách anh chọn để giữ lại sự ấm áp cuối cùng cho những phận người vô danh”, bà Hiền đánh giá.