Lời nguyền trên lăng mộ của "bé gái được cưng chiều nhất Trung Quốc"

Đặc ân hiếm có của một đứa trẻ

Lý Tĩnh Huấn, quý tộc nhà Tùy, sinh năm 599, quê ở Thành Kỷ (Lũng Tây, nay thuộc tỉnh Cam Túc, Trung Quốc), qua đời khi mới 9 tuổi. Cô bé xuất thân hiển hách khi có bà ngoại Dương Lệ Hoa vừa là hoàng hậu Bắc Chu, vừa là trưởng nữ của hoàng đế khai quốc nhà Tùy Dương Kiên.

Từ khi sinh ra, Lý Tĩnh Huấn được bà ngoại yêu thương như “viên ngọc trong tay”, cô bé có số mệnh ngắn ngủi nhưng đã trải qua một tuổi thơ rực rỡ.

Sự ra đi của cháu ngoại khiến Dương Lệ Hoa vô cùng đau buồn và quyết định tổ chức tang lễ trọng thể.

Năm 1957, Viện Khảo cổ học Trung Quốc phát hiện mộ của Lý Tĩnh Huấn tại thành phố Tây An. Phần lớn hiện vật sau đó được chuyển về Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc. Tên tuổi của cô bé quý tộc từ đó được nhiều người biết đến, hé lộ một phần về lịch sử và cuộc sống thời nhà Tùy.

So với các mộ táng cùng thời, phần mộ Lý Tĩnh Huấn đặc biệt khác thường. Cô bé được chôn cất vào tháng 12 cùng năm tại chùa ni Vạn Thiện, thuộc Trường An - kinh đô nhà Tùy. Điều này đồng nghĩa với việc cô bé được an táng ngay trong nội thành, điều rất hiếm thấy, bởi người Hán thời phong kiến thường chọn nơi chôn cất ở ngoại ô.

Bên cạnh đó, chùa Vạn Thiện là nơi an táng các phi tần hoàng gia. Với mức độ được sủng ái, việc Lý Tĩnh Huấn được chôn cất tại đây là điều dễ hiểu.

Về hình thức, buồng mộ rộng gần 26m2, quan tài làm bằng đá. Theo các nhà nghiên cứu Trung Quốc, quan tài và quách đá không phổ biến ở thời Tùy, thường chỉ dành cho thành viên hoàng tộc hoặc công thần đặc biệt. Việc một bé gái như Lý Tĩnh Huấn được sử dụng loại táng cụ này cho thấy sự ưu ái vượt chuẩn mực thông thường.

Trong mộ không chỉ có quan quách đá, bia mộ, tượng gốm, mà còn có đồ sứ, gương đồng, cùng nhiều báu vật hiếm như trâm vàng hình bướm, vòng cổ vàng đính ngọc, chén ngọc bọc vàng, đồ thủy tinh, ngọc, kim loại, gỗ sơn và lụa...

Quá trình kiểm đếm cho thấy, đồ tùy táng trong mộ Lý Tĩnh Huấn cũng vô cùng phong phú, với hơn 230 hiện vật được đặt trong không gian chưa đầy 3m2 giữa quách và quan tài.

Đáng chú ý, một số hiện vật có nguồn gốc từ Ba Tư, như vòng cổ vàng, vòng tay và chai thủy tinh đựng nước hoa. Các đồ tùy táng gần như tái hiện đầy đủ vật dụng sinh hoạt của người đã khuất.

Lời nguyền lạnh lùng trên mộ cổ

Theo các nhà nghiên cứu, người chủ trì tang lễ nhiều khả năng chính là Dương Lệ Hoa. Bà không chỉ rất yêu thương cháu mà còn là người có cá tính mạnh. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của Phật giáo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn hình thức an táng.

Một trong những chi tiết gây chú ý nhất là dòng chữ “khai giả tất tử” (người mở ra ắt phải chết) khắc trên nắp quan tài đá. Lời nguyền lạnh lùng ấy được cho là sự bảo vệ cuối cùng mà bà dành cho cháu.

May mắn mộ chưa bị đào trộm trước khi khai quật, các hiện vật tại đây có giá trị khoa học cao, phản ánh chân thực trình độ sản xuất và diện mạo xã hội thời Tùy.

Gần đây, Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc đã tổ chức triển lãm về Lý Tĩnh Huấn, tái hiện bức tranh rực rỡ triều Tùy thông qua những di vật của cô bé.   

Ngay khi bước vào không gian trưng bày, khách tham quan dễ dàng bị thu hút bởi chiếc trâm vàng “bướm vờn hoa”. Hình ảnh con bướm vàng như đang vỗ cánh trên đỉnh cụm hoa tạo nên vẻ sống động hiếm có. Hiện vật này từng bị hư hại và ít được trưng bày, nhưng lần này đã được phục chế trong nhiều tháng để ra mắt công chúng.

Những chiếc cốc bạc hay đồ trang sức cỡ nhỏ… cũng được đưa ra trưng bày. Những hiện vật này đều được chế tác riêng cho trẻ em, thể hiện sự chăm chút và tình yêu sâu sắc của người thân dành cho cô bé.

Lý Tĩnh Huấn được gọi là “đứa trẻ được cưng chiều nhất lịch sử Trung Quốc". Sự sủng ái ấy phản chiếu một giai đoạn lịch sử: Từ trình độ thủ công nghiệp phát triển qua những món trang sức tinh xảo, đến sự giao lưu văn hóa qua các báu vật ngoại lai trên con đường tơ lụa, hay sự thay đổi thẩm mỹ thể hiện qua đồ gốm sứ...