Khám phá Thành Rum hơn 600 năm tuổi trên núi Lam Thành

(Dân trí) - Hơn 6 thế kỷ trôi qua, nhiều đoạn tường thành bằng đá gắn với cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm của các triều đại phong kiến nước ta vẫn sừng sững trên ngọn núi bên dòng Lam.

Khám phá thành cổ hơn 600 năm tuổi trên núi Lam Thành (Video: Hoàng Lam).

Trên núi Lam Thành (thuộc xã Lam Thành, Nghệ An) nằm bên tả ngạn dòng Lam, dấu tích thành cổ vẫn còn rất rõ nét. Theo các tài liệu, công trình này còn có tên là Thành Rum (do được xây dựng trên rú Rum - tên cũ của núi Lam Thành).

Thành được xây dựng ôm từ sườn núi phía Đông Bắc xuống phía Nam, vòng lên phía Tây. Mặt thành hình thang, có bố trí vọng gác, ụ súng báo động chiến đấu. Cổng thành có 3 cửa, gồm cửa chính và 2 cửa phụ. Thành nằm trên địa thế chiến lược, tựa vào núi vững chãi (Ảnh: Huyền Tú).

Theo truyền ngôn, khi nắm quyền bính trong tay, Hồ Quý Ly (1336-1407) rất chăm lo việc binh bị, đề phòng quân Minh xâm lược. Ông cho xây Thành Tây Giai (1397, tức là Thành Nhà Hồ ở Thanh Hóa) và đắp nhiều thành lũy khác, trong đó có Thành Trài và Thành Rum (Nghệ An). Khi quân Minh chiếm Đại Việt đã cho người đến trấn thủ Thành Rum.

Năm 1425, đại bại trước nhiều đợt tấn công của quân Lam Sơn dưới sự chỉ huy của Bình Định Vương Lê Lợi, quân Minh quyết cố thủ trong thành. Sau nhiều tháng bị quân Lam Sơn vây chặt, năm 1427, tướng nhà Minh là Thái Phúc mở cửa thành, đưa một vạn quân ra hàng.

Thành đắp bằng đất và đá. Mặt ngoài thành được ghép bằng đá tảng. Có vị trí cao khoảng 4m tính từ chân thành.

Những phiến đá xếp chồng lên nhau, tương truyền được liên kết bằng đá vôi và mật mía.

Vọng gác phía Tây Bắc được đắp ở vị trí cao, nhô hẳn ra ngoài sườn núi.

Từ vị trí vọng gác trên có thể bao quát được một vùng đồng bằng rộng lớn phía dưới.

Trải qua hơn 600 năm, những đoạn thành vững chắc vẫn sừng sững trên sườn núi, như chứng tích của lịch sử giữ nước của quân và dân các triều đại phong kiến nước ta.

Đoạn tường thành nhìn từ đỉnh núi xuống, hướng ra phía sông Lam. Với những giá trị văn hóa, lịch sử to lớn, di tích núi Lam Thành được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1962.

Đoạn tường thành sát chân núi hướng Nam đã bị hư hỏng, phần lớp đá bên ngoài đã biến mất, chỉ còn "cốt" thành được làm bằng đất và đá nhỏ.

Dưới chân và lưng chừng núi Lam Thành có nhiều công trình văn hóa tâm linh.

Ông Nguyễn Hữu Hà, Chủ tịch UBND xã Lam Thành, cho biết địa phương đang định hướng phát huy giá trị di tích Lam Thành gắn với du lịch tâm linh và du lịch canh nông, nhất là ở khu vực sườn núi phía Tây tương đối bằng phẳng, có nhiều bụi sim trải rộng.

"Trước mắt, chúng tôi đang lập kế hoạch để xây dựng đường lên núi, thuận tiện cho việc đi lại, khám phá cảnh quan của người dân và du khách", ông Hà thông tin.