Chiếc chuyên cơ từng chở Chủ tịch Tôn Đức Thắng đang được bảo quản ra sao?

Chiếc chuyên cơ YAK-40 mang số hiệu VNA-452, từng đưa Chủ tịch Tôn Đức Thắng vào miền Nam dự đại lễ mừng chiến thắng năm 1975, hiện đang được trưng bày uy nghi tại Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng (xã Mỹ Hòa Hưng, phường Long Xuyên, tỉnh An Giang), trở thành một "nhân chứng sống" của lịch sử.

Vào ngày 11/5/1975, chỉ vài ngày sau chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, chiếc chuyên cơ này đã vinh dự đưa Chủ tịch Tôn Đức Thắng từ Hà Nội vào Sài Gòn để chủ trì đại lễ mừng chiến thắng lịch sử.

Chiếc YAK-40 số hiệu VNA-452 là máy bay phản lực tầm ngắn do Liên Xô sản xuất những năm 1960. Điểm đặc biệt của dòng máy bay này là cấu hình ba động cơ, với một động cơ đặt ở phần đuôi đứng, tương tự Boeing B727.

Máy bay có chiều dài 23m, sải cánh 25m, cao 6,5m và trọng lượng rỗng khoảng 9,4 tấn. YAK-40 đạt tốc độ hành trình 470km/h và tầm bay tối đa 1.800km. Lối lên xuống cho hành khách được bố trí độc đáo ngay dưới bụng máy bay, khác biệt so với các dòng máy bay thông thường.

Sau nhiều thập kỷ phục vụ, chuyên cơ được chuyển giao cho Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam và ngừng hoạt động do sự cố kỹ thuật, nằm tại sân bay Liên Khương (Lâm Đồng). Nhận thấy giá trị lịch sử vô giá gắn liền với cuộc đời Bác Tôn, tỉnh An Giang đã đề nghị tiếp nhận hiện vật này.

Quá trình vận chuyển chuyên cơ từ Lâm Đồng về An Giang gặp nhiều khó khăn. Các chuyên gia phải tháo rời từng bộ phận để vận chuyển bằng xe tải chuyên dụng qua nhiều tỉnh thành. Khi đến Đồng Tháp, đoàn phải sử dụng phà lớn để đưa các bộ phận máy bay di chuyển bằng đường thủy từ bến phà Cao Lãnh về bến Ô Môi tại xã Mỹ Hòa Hưng.

Tại khu lưu niệm, đội ngũ kỹ thuật viên thuộc phòng kỹ thuật A41 của sân bay Tân Sơn Nhất đã dành hơn một tháng để lắp ráp lại toàn bộ khung vỏ và phục hồi nội thất bên trong.

Hiện nay, chiếc máy bay vẫn được Ban quản lý Khu lưu niệm bảo dưỡng và vệ sinh định kỳ, đặc biệt vào các dịp kỷ niệm ngày sinh của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, đảm bảo hiện vật luôn giữ được tình trạng tốt, không bị rỉ sét hay xuống cấp dù trưng bày ngoài trời. Nơi đây cũng thu hút nhiều bạn trẻ đến check-in.

Ngoài chiếc chuyên cơ, khu lưu niệm còn trưng bày chiếc Peugeot 404, món quà do Việt kiều tại Novelgelang (thuộc địa Pháp) gửi biếu vào đầu năm 1964. Chiếc xe này đã được sử dụng để đưa đón Bác Tôn đi làm hằng ngày và chính thức được trưng bày từ tháng 7/2003.

Chiếc Peugeot 404, sản xuất tại Pháp vào thập niên 60, mang thiết kế sedan cổ điển với chiều dài 4,25m, rộng 1,4m và cao 1,4m. Tổng trọng tải 350kg (250kg cho hành khách và 100kg cho hàng hóa). Dù đã hơn 60 năm, chiếc xe vẫn được bảo quản tốt, minh chứng cho phong cách làm việc giản dị của Bác Tôn và tình cảm của kiều bào.

Bên trong khu lưu niệm còn trưng bày nhiều ảnh và hiện vật khác về cuộc đời Chủ tịch Tôn Đức Thắng.