GS Dương Trung Quốc: “Là người Việt, phải có trách nhiệm với niềm tự hào dân tộc”

Trước phản ứng tiêu cực của xã hội, và gần đây nhất là bài viết “Việt Nam, nhà giàu và những đứa con chưa ngoan” của một du học sinh Nhật nhìn nhận về những cái không hay của người Việt Nam đã ít nhiều tác động đến lòng tự hào dân tộc của giới trẻ…
>>Đừng chết trong ao làng trước khi kịp vươn ra biển lớn
>>Là người Việt, mẹ sẽ không dạy con…

Liên quan đến “đề tài” này, Giáo sư Dương Trung Quốc - Uỷ viên hội đồng Di sản Quốc gia đã có buổi mạn đàm với giới truyền thông để chia sẻ cái nhìn về việc đánh thức di sản, dám nhìn thẳng vào thực tiễn, nguyên nhân cốt lõi, khơi gợi trách nhiệm của mỗi con người, mỗi gia đình, mỗi doanh nghiệp để giữ vững niềm tự hào dân tộc…

Thưa, ông có thể phân tích và định nghĩa về niềm tự hào dân tộc của một quốc gia?

Tôi nghĩ Quốc gia nào cũng có tinh thần dân tộc và niềm tự hào của họ. Tự hào đó xuất phát từ hiện trạng có thể ở mỗi quốc gia, ở một vị thế khác nhau của nước giàu hay nước nghèo, nước tiếp cận với tiến bộ trước và sau; do đó khi đã nói đến “Tinh thần dân tộc”, cũng sẽ nói đến mối quan hệ trong các tương quan với các dân tộc khác, trên các quốc gia khác.

Giáo sư Dương Trung Quốc
Giáo sư Dương Trung Quốc

Để có một niềm tự hào dân tộc chân chính, mình phải tôn trọng người khác, hết sức tránh việc so sánh mình hơn họ hay là mình thua họ. Mỗi quốc gia có một sắc thái riêng được quy định bởi nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, có cái nhìn lịch sử, niềm tự hào dân tộc, ý thức cộng đồng. Ý thức ở đây bao gồm cái nhìn từ hai phía trách nhiệm và niềm tự hào. Nghĩa là, trách nhiệm anh muốn tự hào thì anh phải đóng góp gì cho niềm tự hào ấy.

Là người dân của một nước Việt ngàn năm văn hiến thì đừng bỏ quên niềm tự hào dân tộc thiêng liêng ấy.

Cơ sở để nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc phải chăng chính là di sản văn hóa dồi dào của Việt Nam, thưa ông?

Dân tộc nào cũng phải gắn bó văn hoá, vốn là di sản của nhiều thế hệ để lại, trong cách ứng xử trước hết với thiên nhiên. Ví dụ, mình là xứ nhiệt đới, mình không mặc theo người ôn đới, người bắc cực đựơc. Nhưng cái thứ 2 chính là ứng xử con người với con người trong các cộng đồng khác nhau, cộng đồng gia đình, cộng đồng xã hội, cộng đồng quốc gia, cộng đồng địa phương, vì thế nền văn hóa đương nhiên hết sức quan trọng.

Văn hoá cũng có những yêu cầu và khả năng tiếp nhận hội nhập những nền văn minh, ứng xử với thiên nhiên, ứng xử với con người đồng thời có một năng lực ứng xử với nền văn hoá khác. Chính vấn đề đặt ra trong xã hội này là cái ứng xử văn hóa khác như thế nào? Anh có thể bị đồng hóa mù quáng, có thể trở nên thực dụng khước từ với tiến bộ. Hai cái thái độ cực đoan ấy đều không có lợi.

Bài toán khó nhất chính là hài hòa các yếu tố mà vẫn giữ được bản sắc riêng và hội nhập, cho nên hoàn toàn chính xác là niềm tự hào dân tộc nên dựa trên nền văn hoá. Và văn hóa này - theo tôi, phải hiểu theo nghĩa rất là rộng, vừa là di sản, vừa là công cụ để ta tồn tại phát triển, đồng thời cũng là định hướng để ta vươn tới phù hợp sự phát triển thế giới hiện đại.

Ông có nghĩ hiện giờ niềm tự hào dân tộc của chúng ta đang sụt giảm và mai một do những giá trị di sản lâu nay không được đánh thức? Với những phản ứng tiêu cực của xã hội, gần đây có bài viết “ Việt Nam, nhà giàu và những đứa con chưa ngoan” của một du học sinh Nhật nhìn nhận về những cái không hay của người Việt Nam, khiến phần nào sút giảm niềm tự hào dân tộc ở một bộ phận giới trẻ, ông nghĩ gì về điều này?

Câu chuyện mà chúng ta có thể nói bị sốc bởi một số cách thông tin gần đây, không chỉ là cái thư của anh bạn Nhật Bản này đâu, ngay anh bạn Nhật Bản sẽ có thực là anh bạn Nhật Bản không? Điều quan trọng là nó nêu hiện trạng có thực? Tôi không bàn tới cái Nhật Bản của ai cả, mà tôi nhìn nhận các hiện tượng Xã hội gần đây. Ở một số quốc gia có sự e dè đối với người Việt Nam về một số tính cách. Cụ thể, gần đây nhất là cô tiếp viên hàng không - hay một lớp người được hưởng rất nhiều cái thuận lợi chứ không phải thuần tuý nghèo khó túng làm càn túng làm bậy.

Ở đây chính là cách làm giàu bất chính quên mất cả cái danh dự quốc gia, chính là hiện tượng đáng suy nghĩ. Suy nghỉ ở cả 2 phía: Thứ nhất là Con người đa dạng, nhưng quan trọng hơn là Xã hội con người.

Tôi nghĩ, từ những cách thể hiện mà bức thư các bạn nói của Nhật Bản sẽ đánh thức chúng ta dám nhìn thẳng vào cái thực tiễn. Nguyên nhân cốt lõi của nó, trách nhiệm của mỗi con người, gia đình, trách nhiệm cộng đồng, tổ chức xã hội và thậm chí là trách nhiệm của nhà nước. Có thể những phân tích này gây xúc động, nhưng cần hết sức bình tĩnh.

Không nên nhìn cái gì cũng xấu cả mà hãy tìm cái tốt để nhân lên. Với cái xấu thì học thái độ tự phán của cha ông để sao mỗi người trong chúng ta đều có trách nhiệm hơn từ trong gia đình đến ngoài xã hội. Cá nhân tôi chủ quan cho rằng bức thư viết đó cũng nằm trong “phạm trù” này thôi. Họ muốn đánh thức, nói đến một hiện tượng bằng một cách làm!

Với những gì ông đã trao đổi, có thể hiểu: Phải chăng hiện cũng là thời điểm và cơ hội vàng để củng cố và phát triển di sản văn hóa Việt Nam và niềm tự hào dân tộc để vững tiến?

Theo tôi, việc này là việc một quốc gia nên làm và luôn phải làm, và tất cả thành phần trong quốc gia đó từ nhà nước, các tổ chức xã hội đoàn thể, các doanh nghiệp, đến mỗi cá nhân cần phải chung tay vào.

Giữa thời điểm nóng như hiện nay khi mà niềm tự hào dân tộc đang có nguy cơ mai một do những giá trị di sản lâu nay bị ngủ quên thì đây cũng là một thời điểm tốt để người dân Việt nhìn lại những giá trị thật chúng ta đã làm được. Những giá trị văn hóa đã tồn tại vượt thời gian của dân tộc, những giá trị như vậy mới có thể đại diện Việt Nam…

Nói rộng ra một chút, ông có cho rằng việc nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc không chỉ là của những nhà bảo tồn giá trị di sản quốc gia, của những nhà giáo.. mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp?

Tôi cho là nói trách nhiệm doanh nghiệp nghe có vẻ rất xa xôi. Vấn đề ở chỗ mọi tư duy đều đi quy về lợi ích, lợi ích là động lực mạnh nhất, vấn đề là lợi ích nào? Giải quyết được mối quan hệ hài hòa thì sẽ phát triển bền vững. Nếu chỉ lợi ích riêng cho doanh nghiệp mình thì đấy chưa đủ, phải nghĩ tới lợi ích quốc gia, của cộng đồng và trên hết là giữ trọn vẹn hồn Việt, tinh hoa của đất nước trong mỗi thương hiệu thì mới bảo tồn được giá trị di sản văn hóa, qua đó góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia.

Một vấn đề nữa chính là trách nhiệm của doanh nghiệp Việt Nam, sẽ làm gì để củng cố nền văn hóa di sản Việt trong cộng đồng của họ? Hướng lợi ích tập trung vào đâu, trong lợi ích riêng chính đáng của mỗi doanh nghiệp? Ở đây là sự chia sẻ cộng đồng trách nhiệm chung của hai chữ Việt Nam trong thương hiệu của mình. Nhất là những thương hiệu Việt Nam lâu đời, mà bản thân nó cũng đã là một phần hình ảnh của đất nước.

Cảm ơn ông về những chia sẻ thú vị.

Trúc Linh (thực hiện)

MỚI NHẤT
Cân xe, đâu dễ "cân" người
Cân xe, đâu dễ "cân" người

(Dân trí) - Liên quan tới tình trạng xe chở quá tải, chỉ trong 2 ngày 31/3 và 1/4 đã xảy ra 2 vụ việc đẩy xa thêm các luồng ý kiến khác nhau, tiếp tục tranh luận về nguyên nhân cùng các hệ lụy của bài toán giao thông đã hóc búa lại càng thêm phức tạp.

Thứ tư, 02/04/2014 - 03:40

Phó Chánh tòa Hình sự TAND TP.HCM Vũ Phi Long: Công an đánh chết nghi can là giết người
Phó Chánh tòa Hình sự TAND TP.HCM Vũ Phi Long: Công an đánh chết nghi can là giết người

Trong quá trình điều tra, điều tra viên hoặc cán bộ điều tra có hành vi trực tiếp xâm hại, gây tổn hại đến sức khỏe, tính mạng người khác thì sẽ bị xử tội giết người hoặc cố ý gây thương tích chứ không phải tội dùng nhục hình.

Thứ tư, 02/04/2014 - 10:56

Thành lập quỹ xã hội - từ thiện “Quỹ Trò nghèo vùng cao”
Thành lập quỹ xã hội - từ thiện “Quỹ Trò nghèo vùng cao”

Tổ chức tiền thân là Chương trình “Cơm Có Thịt”, nay có tên tiếng Việt là Quỹ Trò nghèo vùng cao, có phạm vi hoạt động trên toàn quốc, với người đại diện là ông Trần Đăng Tuấn – Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ.

Thứ tư, 02/04/2014 - 09:00

Vỡ đường nước sông Đà, 70.000 hộ dân Hà Nội mất nước
Vỡ đường nước sông Đà, 70.000 hộ dân Hà Nội mất nước

(Dân trí) - Chiều nay (1/4), đường ống dẫn nước sạch Sông Đà về Hà Nội lại bị vỡ tại Km 22+914,5 trên Đại lộ Thăng Long (ở xã Ngọc Liệp, Quốc Oai). Nhiều máy móc đã được huy động đến hiện trường và 150 người phải đội mưa, xuyên đêm khắc phục sự cố.

Thứ ba, 01/04/2014 - 08:29

Phạt vi phạm sao cho dân vẫn có cái nhìn thiện cảm
Phạt vi phạm sao cho dân vẫn có cái nhìn thiện cảm

(Dân trí) - Lại là chuyện đã được dư luận xem như “thường ngày ở huyện”, song cảnh tượng công an và trật tự phường đứng “núp” để bắt xe vi phạm dẫn tới nhiều phản ứng tiêu cực. Trong khi dân mong muốn: dù bị phạt cũng phải quang minh chính đại!
 >>  Xử lý nghiêm vụ công an phường đứng “núp” bắt xe vi phạm

Thứ ba, 01/04/2014 - 02:49

Điều ước "chỉ là chuyện cá tháng Tư"
Điều ước "chỉ là chuyện cá tháng Tư"

(Dân trí) - Có lẽ chưa bao giờ mong muốn chung của đại đa số người dân lại dễ có cùng điểm chung như thế, đó là nếu như việc đổi chứng minh nhân dân (CMND) chỉ là chuyện “cá tháng Tư”! Tuy sát “giờ G” đã có tin tạm hoãn, nhưng nỗi lo vẫn treo lơ lửng...

Thứ hai, 31/03/2014 - 04:35

Vị đắng mùa dưa ngọt
Vị đắng mùa dưa ngọt

(Dân trí) - Vẫn là chuyện đến hẹn lại xảy ra. Năm nào cũng có cảnh hàng đoàn xe tải chở nông sản bị ùn tắc tại cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn. Kéo theo là bao nỗi niềm cay đắng mà nếu không phải người trong cuộc chắc hẳn khó hiểu rõ được những uẩn khúc.

Thứ hai, 31/03/2014 - 03:13

Đường sắt Việt Nam: Độc quyền nên trì trệ?
Đường sắt Việt Nam: Độc quyền nên trì trệ?

Gần 10 năm trước, Quốc hội quyết định tách ngành đường sắt: Hạ tầng riêng với vận tải để có cơ hội phát triển. Tuy nhiên, đến nay, mọi thứ vẫn là một khối bùng nhùng, tạo điều kiện cho tiêu cực len lỏi.

Thứ hai, 31/03/2014 - 11:44

Quốc hội 1 viện hay 2 viện?
Quốc hội 1 viện hay 2 viện?

Quốc hội chỉ nên 1 viện như của nước ta hay 2 viện (hạ viện và thượng viện) như của nhiều nước trên thế giới? Nếu nước ta có quốc hội gồm 2 viện thì nền quản trị quốc gia có tốt hơn không?

Thứ hai, 31/03/2014 - 09:51

Giám sát, xử lý cán bộ quan liêu, vô cảm với người có công
Giám sát, xử lý cán bộ quan liêu, vô cảm với người có công

(Dân trí) - Việt Nam sẽ lần đầu tiên tiến hành một cuộc tổng rà soát việc thực hiện chính sách với người có công với sự giám sát chặt chẽ từ Mặt trận Tổ quốc, người dân để tránh tình trạng quan liêu, cảm tính của cán bộ trực tiếp thực hiện việc rà soát…

Thứ hai, 31/03/2014 - 08:58

Vì sao dưa vẫn đổ về cửa khẩu Tân Thanh?
Vì sao dưa vẫn đổ về cửa khẩu Tân Thanh?

Mặc dù ách tắc triền miên ở Lạng Sơn, nhưng các thương lái miền Nam, miền Trung vẫn mang hàng nông sản (trong đó chủ yếu là dưa hấu) tới đây. Họ chấp nhận rủi ro vì không còn con đường nào khác.

Thứ hai, 31/03/2014 - 07:18

“Các người có lương tâm không?”
“Các người có lương tâm không?”

Đó là câu hỏi uất ức của chị Ngô Thị Tuyết (chị ruột nạn nhân Ngô Thanh Kiều) tại phiên tòa xử năm sĩ quan công an ở Phú Yên dùng nhục hình, đánh chết người sáng 29-3 tại TAND TP Tuy Hòa.

Chủ nhật, 30/03/2014 - 03:55

ĐÁNG QUAN TÂM
Hối lộ, “bôi trơn” và tiêu thụ đồ trộm cắp?
Hối lộ, “bôi trơn” và tiêu thụ đồ trộm cắp?

(Dân trí) - Tuần qua, khắp các trang báo xám xịt những thông tin tiêu cực liên quan đến chuyện hối lộ, “bôi trơn”,... với những số tiền đi kèm có thể khiến người nghèo... ngã ngửa.

Chủ nhật, 30/03/2014 - 08:05

Khi chả thèm phê phán nữa, chỉ cười …
Khi chả thèm phê phán nữa, chỉ cười …

(Dân trí) - “Xin chúc mừng... bạn rất xứng đáng nhận giải nhất là… một chiếc quan tài đóng bằng gỗ tạp và khuyến mãi thêm ba cây đèn cầy ngoại cỡ.”- TanCui tânnguyennht54@gmail.com

Thứ bảy, 29/03/2014 - 07:42

Luật sư trong vụ 5 công an đánh chết người: "Tôi không sợ vì mình làm đúng"
Luật sư trong vụ 5 công an đánh chết người: "Tôi không sợ vì mình làm đúng"

Tôi quá xót xa, đau lòng trước cảnh hai đứa trẻ mồ côi, trong đó cháu bé sinh ra mà chưa bao giờ được nhìn thấy mặt cha, trong khi gia đình lại quá nghèo. Hơn nữa, tôi rất bức xúc trước hiện tượng có nhiều nghi can, bị can chết bất thường tại các trại tạm giam, nhà tạm giữ.

Thứ bảy, 29/03/2014 - 06:18

“Người hùng” lỡ vận sa cơ cũng... xoàng!
“Người hùng” lỡ vận sa cơ cũng... xoàng!

(Dân trí) - Khi tin về một nghệ sĩ tên tuổi có nguy cơ mất nhà tung lên mạng, tôi cũng như bao độc giả và người hâm mộ bàng hoàng, xa xót. Tâm trạng đó xuất phát từ lòng ngưỡng mộ một trong số ít thần tượng của Điện ảnh VN suốt hơn nửa thế kỉ qua…

Thứ bảy, 29/03/2014 - 11:30

Bộ trưởng Thăng làm việc với Đại sứ Nhật Bản sau nghi án JTC hối lộ
Bộ trưởng Thăng làm việc với Đại sứ Nhật Bản sau nghi án JTC hối lộ

(Dân trí) - Thông tin mới nhất trong nghi án JTC hối lộ cán bộ đường sắt vừa được Bộ Giao thông Vận tải cho biết, cuộc họp Ủy ban hỗn hợp Việt - Nhật lần thứ 1 sẽ được tổ chức tại Hà Nội nhằm làm rõ những vấn đề liên quan.

Thứ sáu, 28/03/2014 - 08:26

Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo làm rõ vụ thí sinh điểm cao trượt viên chức
Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo làm rõ vụ thí sinh điểm cao trượt viên chức

(Dân trí) - Sau khi báo Dân trí thông tin việc thí sinh Vương Thu Hoàn bị trượt do thí sinh khác điều chỉnh vị trí phút chót, BHXH Việt Nam đã chỉ đạo BHXH TP Hà Nội kiểm tra, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân để xử lý nghiêm minh nếu phát hiện tiêu cực.

Thứ sáu, 28/03/2014 - 04:10

"Trung thực dù đời cơ cực"
"Trung thực dù đời cơ cực"

(Dân trí) - Bạn đọc Đỗ Minh Cường minhcuong.marketing@gmail.com chuyển tiếp thông điệp vừa được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giới thiệu nói trên, khi tham gia đóng góp với Vietnam Airlines (VNA) trong nỗ lực giải quyết tận gốc tình trạng thành viên đoàn bay bị tố liên quan tới xách tay hàng trộm cắp.

Thứ sáu, 28/03/2014 - 03:44

Đoạn tiếp nghi án JTC hối lộ: Đừng để nhân dân thêm thất vọng!
Đoạn tiếp nghi án JTC hối lộ: Đừng để nhân dân thêm thất vọng!

(Dân trí) - Bình luận trên của Le Phuong: lephuong3678@gmail.com cũng là lời nhắn gửi chung của người dân cả nước, tới các giới chức được dư luận mệnh danh là đang dần “bị lộ” từ ngành Đường sắt (ĐS) VN, trong nghi án nhận hối lộ của công ty Tư vấn giám sát GTVT Nhật Bản (JTC).

Thứ sáu, 28/03/2014 - 01:40

Giải đáp những thắc mắc của người dân về chứng minh thư mới
Giải đáp những thắc mắc của người dân về chứng minh thư mới

Từ ngày 1/4, người dân trên toàn TP Hà Nội sẽ được cấp một loại chứng minh thư hoàn toàn khác so với trước đây. Hiện nay, mọi giao dịch của người dân trong cuộc sống hàng ngày như khám chữa bệnh, gửi tiền, vay vốn ngân hàng... đều có liên quan đến chiếc chứng minh thư.

Thứ sáu, 28/03/2014 - 11:12

"Gói 50.000 tỷ" cứu BĐS: Chuyện thật hay đùa?
"Gói 50.000 tỷ" cứu BĐS: Chuyện thật hay đùa?

(Dân trí) - Nhiều ngân hàng có tên trong danh sách "dự kiến" tham gia "chương trình tín dụng 50.000 tỷ đồng" do Ngân hàng Xây dựng VN (VNCB) khởi xướng đã bày tỏ sự ngạc nhiên về những thông tin mà VNCB đưa ra.

Thứ sáu, 28/03/2014 - 11:02

Chiếc dùi cui quật vào đâu?
Chiếc dùi cui quật vào đâu?

Tại phiên tòa xét xử vụ án 5 công an dùng nhục hình đánh chết người diễn ra sáng 27/3, người tham dự nghe những lời khai rất khủng khiếp. Thân nhân của nạn nhân Ngô Thanh Kiều quá đau lòng, òa khóc trước tòa…

Thứ sáu, 28/03/2014 - 09:57

Nỗi niềm đổi tấm... chứng minh!
Nỗi niềm đổi tấm... chứng minh!

(Dân trí) - Còn bao điều chưa thể thông suốt bởi nhỡn tiền đã thấy lại phải tốn cả công sức và tiền của để được sở hữu một tấm Chứng minh Nhân dân (CMND) mới, nên tới thời điểm đã cận kề 1/4, phần lớn phản hồi từ dư luận vẫn nêu rõ nhiều bất cập.

Thứ năm, 27/03/2014 - 02:08