SpaceX - Từ công ty khởi nghiệp trong nhà kho đến vốn hóa nghìn tỷ USD

SpaceX - Công ty được ra đời từ ý tưởng táo bạo

SpaceX được Elon Musk thành lập vào ngày 14/3/2002 tại thành phố El Segundo (bang California, Mỹ). Không giống như nhiều hãng công nghệ khác, SpaceX không có nhà đồng sáng lập nào ngoài Elon Musk.

Tuy nhiên, ngay từ giai đoạn đầu mới thành lập, Elon Musk đã tuyển dụng những kỹ sư có tên tuổi như Tom Mueller, chuyên gia động cơ tên lửa, một trong những nhân vật quan trọng nhất tại SpaceX trong thời kỳ đầu; Hans Koenigsmann, kỹ sư hàng không vũ trụ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các hệ thống tên lửa đầu tiên của công ty; Gwynne Shotwell, sau này trở thành Chủ tịch kiêm Giám đốc vận hành của SpaceX…

Sự ra đời của SpaceX bắt đầu từ một ý tưởng táo bạo của Elon Musk, là đưa một nhà kính nhỏ chứa cây trồng lên Sao Hỏa để khơi dậy sự quan tâm của cộng đồng với việc khám phá vũ trụ. Ban đầu, Elon Musk đã tìm mua tên lửa đẩy của Nga để thực hiện ý tưởng này, nhưng ông nhận ra giá tên lửa quá đắt.

Từ đó, Elon Musk cho rằng việc con người chưa đặt chân lên Sao Hỏa không phải vì hạn chế của công nghệ, mà vì chi phí phóng tên lửa quá đắt đỏ, trong đó phần lớn chi phí nằm ở chỗ các tên lửa đẩy chỉ sử dụng được một lần rồi bỏ đi.

Do đó, Elon Musk quyết định thành lập SpaceX để phát triển các loại tên lửa đẩy tái sử dụng, tiết kiệm chi phí phóng tàu vũ trụ lên không gian và đặc biệt đưa con người lên Sao Hỏa cùng những hành tinh khác bên ngoài Trái Đất.

Từ công ty hoạt động trong nhà kho đến vốn hóa nghìn tỷ USD

Những ngày đầu mới thành lập, để tiết kiệm chi phí, Elon Musk đã thuê một nhà kho công nghiệp nhỏ ở thành phố El Segundo để làm văn phòng. Tại đây, nhóm kỹ sư của SpaceX đã bắt đầu thiết kế và chế tạo mẫu tên lửa đầu tiên của công ty, mang tên gọi Falcon 1.

Toàn bộ chi phí vận hành SpaceX và phát triển Falcon 1 đều bằng tiền cá nhân của Elon Musk, do thời điểm này SpaceX vẫn còn quá non trẻ và chưa tạo được dấu ấn gì để kêu gọi tài trợ.

Trong giai đoạn từ năm 2006 đến 2008, SpaceX thử nghiệm phóng tên lửa Falcon 1 ba lần, nhưng tất cả đều thất bại, điều này khiến công ty đứng bên bờ vực phá sản.

Bước ngoặt của SpaceX xảy ra vào ngày 28/9/2008, khi Falcon 1 được phóng thành công lên quỹ đạo ở lần thử thứ tư. Chỉ 3 tháng sau, NASA đã trao cho SpaceX một hợp đồng trị giá 1,6 tỷ USD để thực hiện ít nhất 12 chuyến bay chở hàng hóa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Số tiền này đã giúp SpaceX có thêm kinh phí đầu tư để phát triển loại tên lửa Falcon 9 lớn và lực đẩy mạnh hơn, thay thế cho Falcon 1.

Ngày 4/6/2010, tên lửa đẩy Falcon 9 phóng thành công ngay trong lần thử đầu tiên, đưa một mô hình thử nghiệm của tàu vũ trụ Dragon lên quỹ đạo. Sau lần thử nghiệm đầu tiên, Falcon 9 tiếp tục phóng thành công lần thứ hai vào tháng 12/2010.

Năm 2012, Dragon trở thành tàu vũ trụ thương mại đầu tiên chở hàng thành công đến ISS. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, giúp SpaceX chứng minh khả năng phục vụ NASA trong các dự án khám phá vũ trụ, đồng thời cho thấy SpaceX không còn là một công ty khởi nghiệp đầy rủi ro. Điều này giúp SpaceX có thể huy động được vốn từ các nhà đầu tư và ký được nhiều hợp đồng giá trị với NASA.

Cũng trong năm 2012, SpaceX bắt đầu dự án phát triển tên lửa đẩy tái sử dụng.

Sau 3 năm phát triển và nhiều lần thử nghiệm thất bại, ngày 21/12/2015, tầng đẩy của tên lửa Falcon 9 đã hạ cánh thành công xuống một bãi đáp sau khi đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử có một tên lửa quỹ đạo hạ cánh thành công sau khi thực hiện sứ mệnh phóng.

Việc tái sử dụng tên lửa đẩy được xem là một bước đột phá trong ngành hàng không vũ trụ, giúp giảm chi phí các vụ phóng tên lửa lên quỹ đạo.

Vào tháng 5/2020, SpaceX tạo nên lịch sử khi đưa hai phi hành gia NASA là Doug Hurley và Bob Behnken lên ISS bằng tàu vũ trụ Crew Dragon. Điều này giúp SpaceX trở thành công ty tư nhân đầu tiên đưa phi hành gia vào quỹ đạo và khôi phục hoạt động phóng tàu vũ trụ có người lái từ lãnh thổ Mỹ.

Sau những dự án thành công như tên lửa đẩy tái sử dụng, hệ thống Internet vệ tinh Starlink và thương vụ sáp nhập với công ty trí tuệ nhân tạo xAI (do Elon Musk thành lập), SpaceX đã sẵn sàng cho thương vụ phát hành cổ phiếu ra công chúng vào ngày 12/6 tới đây.

Sau khi lên sàn chứng khoán, SpaceX dự kiến sẽ huy động được số vốn 75 tỷ USD, trở thành thương vụ phát hành cổ phiếu lớn nhất lịch sử. Giá trị vốn hóa của SpaceX cũng ước tính đạt 1,75 nghìn tỷ USD.

Elon Musk sắp sở hữu tài sản nghìn tỷ USD nhờ SpaceX

Giá cổ phiếu của SpaceX trong ngày đầu lên sàn được dự đoán sẽ ở mức 135 USD, thậm chí có thể lên mức 150 USD. Elon Musk đang nắm 42% cổ phần tại SpaceX, do vậy khối tài sản của ông dự kiến cũng sẽ tăng mạnh sau khi SpaceX phát hành cổ phiếu, giúp vị tỷ phú này trở thành người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản vượt mốc nghìn tỷ USD.

Hiện Elon Musk vẫn là người giàu nhất thế giới với tài sản ước tính đạt 716 tỷ USD.