Umami và hành trình ghi danh vào nền ẩm thực nhân loại

Dân trí Mặc dù được phát hiện cách đây cả thế kỉ, những không phải ai cũng biết Umami là một trong năm vị cơ bản trong ẩm thực.

Hầu hết chúng ta đều quen thuộc với các vị chua, ngọt, mặn, đắng – bốn vị cơ bản và không thể được tạo ra bằng cách kết hợp các vị khác. Bên cạnh đó vẫn tồn tại một vị cơ bản thứ năm trong ẩm thực dễ dàng bắt gặp trong hầu hết các loại thực phẩm như pho mát, thịt, hải sản, cà chua, măng tây,… Đó chính là vị Umami.

Bên cạnh 4 vị mà chúng ta đã biết, vị cơ bản thứ năm chính là vị umami
Bên cạnh 4 vị mà chúng ta đã biết, vị cơ bản thứ năm chính là vị umami

Tên gọi Umami là sự kết hợp từ “umai” (ngon) và “mi” (vị) trong tiếng Nhật. Để tránh bị nhầm lẫn với vị ngọt của đường, trong tất cả các ngôn ngữ người ta đều gọi tên vị này là umami, tên gọi ban sơ mà Giáo sư người Nhật Bản Kikunae Ikeda dùng để định danh vị ngon này khi ông tình cờ khám phá ra nó vào năm 1907.

Trong một bữa ăn tối cùng gia đình, khi nếm nước dùng dashi (nước dùng truyền thống của người Nhật) mà vợ ông nấu để ăn kèm với đậu hũ, Giáo sư Ikeda đã bị cuốn hút bởi vị ngon ngọt hài hòa của món ăn. Ông hỏi vợ bí quyết giúp nước dùng có vị ngon như vậy, và vợ ông trả lời đó là nhờ vào kombu - lá tảo bẹ mà bà vẫn hay sử dụng để tạo nên vị ngọt cho nước dùng. Bằng cảm nhận tinh tế của mình, Giáo sư liên tưởng đến vị tương tự của một số món ăn mà ông vẫn thường thưởng thức khi còn học ở Đức cách đây nhiều năm như măng tây, cà chua và pho mát. Ông tin rằng có một vị cơ bản khác ngoài bốn vị đã biết là chua, ngọt, mặn, đắng, và ông vô cùng hào hứng với khái niệm về vị cơ bản thứ năm này.

Tảo bẹ kombu – nguyên liệu quan trọng giúp Giáo sư Ikeda tìm ra vị Umami.
Tảo bẹ kombu – nguyên liệu quan trọng giúp Giáo sư Ikeda tìm ra vị Umami.

Xuất phát từ niềm tin này và mong muốn cải thiện tình trạng dinh dưỡng của người Nhật thời bấy giờ, Giáo sư quyết định đi tìm câu trả lời cho chính mình. Ông tiến hành nghiên cứu nước dùng dashi và tảo bẹ kombu. Đến năm 1908, ông phát hiện ra glutamate – một một trong những axit amin phổ biến nhất trong thực phẩm và trong cơ thể con người – chính là bí quyết làm nên vị ngon đặc trưng cho nước dùng dashi. Ông gọi tên vị này là “umami”, do người Nhật thường có thói quen khen “umai” (Ngon quá !) khi được thưởng thức những món ăn ngon.

Vị Umami có thể dễ dàng tìm thấy trong phomat và các loại thực phẩm giàu đạm
Vị Umami có thể dễ dàng tìm thấy trong phomat và các loại thực phẩm giàu đạm

Không dừng lại ở đó, với ước vọng “tạo ra một loại gia vị chất lượng có giá thành hợp lí và biến những thực phẩm bổ dưỡng thành những món ăn ngon”, ông tiếp tục nghiên cứu và đến năm 1909, Giáo sư đã tìm ra phương pháp để sản xuất gia vị umami với thành phần là mononatri glutamate hay còn gọi là bột ngọt.

Phát minh này của ông là nền tảng cho sự ra đời của thương hiệu bột ngọt đầu tiên trên thế giới, bột ngọt AJI-NO-MOTO trong cùng năm. Kể từ đó, Bột ngọt AJI-NO-MOTO bắt đầu được những người nội trợ Nhật Bản biết đến như một giải pháp nhanh chóng và tiện lợi giúp mang đến vị umami cho những bữa ăn ngon và sau này trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới.

Mặc dù được phát hiện từ 1908 nhưng thực chất, vị umami có sẵn trong các thực phẩm tự nhiên như thịt, hải sản và rau củ quả. Ngoài ra, việc sử dụng gia vị umami đã xuất hiện từ lâu trong lịch sử của nền văn minh nhân loại, tiêu biểu là Garum, gia vị được sản xuất từ thành phố Pompeii - thành phố du lịch quan trọng nhất trên Bán đảo Italy - vào năm 79. Để làm Garum, ruột cá sẽ được lên men trong nước muối, đựng trong các vại chứa làm từ đất nung gọi là Urcei. Cách làm này tương tự như việc sản xuất nước mắm ngày nay. Mặc dù cách nhau về niên đại sản xuất (gần 2000 năm) nhưng chúng ta có thể thấy rằng, nước mắm ngày nay cũng mang vị umami rõ nét.

Có thể thấy rằng, thành viên thứ năm của gia đình vị không hề xa lạ với con người mà thực tế vẫn luôn tồn tại trong khẩu phần ăn hàng ngày, giúp mang đến những bữa ăn ngon. Đây cũng chính là bí quyết cải thiện và nâng cao tầm vóc của người Nhật.

CÁC BÀI MỚI
Độc đáo công nghệ thắp hương cho các phần mộ qua mạng internet
Độc đáo công nghệ thắp hương cho các phần mộ qua mạng internet

(Dân trí) - Nối tiếp dịch vụ Cúng giỗ online – Dịch vụ tâm linh đầu tiên trên thế giới về hoạt động cúng giỗ qua internet, Lạc Hồng Viên tiếp tục cho ra mắt chuyên mục nhắc giỗ mang tên “Góc tưởng niệm”, nhằm hoàn thiện và nâng cao hơn nữa các dịch vụ online dành cho khách hàng khi có người thân an nghỉ tại Công viên Tâm linh Lạc Hồng Viên.

Thứ tư, 26/09/2018 - 06:00

CEO Nguyễn Thị Ánh - người truyền cảm hứng làm giàu cho hàng trăm phụ nữ Việt
CEO Nguyễn Thị Ánh - người truyền cảm hứng làm giàu cho hàng trăm phụ nữ Việt

(Dân trí) - Với mục tiêu lan tỏa giá trị yêu thương, giá trị trong ngành làm đẹp, CEO Nguyễn Thị Ánh đã thay đổi cuộc đời của rất nhiều người phụ nữ. Đó có thể là cô gái có quá khứ cay đắng về ngoại hình, thất nghiệp, bị người yêu phản bội hay người phụ nữ từng sống phụ thuộc vào chồng… Giờ đây họ đã tự chủ với cuộc sống của mình.

Thứ tư, 26/09/2018 - 04:08

Lá dâu tằm và những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe ít được biết tới
Lá dâu tằm và những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe ít được biết tới

(Dân trí) - Lá dâu tằm trong đông y được ví như một loại “thuốc tiên” mà trời đất đã ban tặng cho con người. Loại lá này có vị ngọt, đắng, tình hàn, mát và có tác dụng bổ phổi, giúp thanh lọc gan, giải nhiệt cơ thể, trị nám da, cải thiện trí nhớ,…

Thứ tư, 26/09/2018 - 06:21

Giải pháp “Bảo hiểm toàn diện, thanh toán linh hoạt” nâng cao chất lượng cuộc sống
Giải pháp “Bảo hiểm toàn diện, thanh toán linh hoạt” nâng cao chất lượng cuộc sống

(Dân trí) - Bảo hiểm Liberty Việt Nam vừa ra mắt giải pháp “Bảo hiểm toàn diện – thanh toán linh hoạt” nhằm mang đến nhiều sự lựa chọn trong các hình thức tham gia bảo hiểm để nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thứ ba, 25/09/2018 - 05:30

Dược mỹ phẩm HiSPA có thêm nhiều cổ đông mới
Dược mỹ phẩm HiSPA có thêm nhiều cổ đông mới

(Dân trí) - Nhằm chia sẻ lợi ích, cùng nhau xây dựng thương hiệu dược mỹ phẩm HiSPA ngày càng phát triển, mới đây Công ty CP Dược Mỹ Phẩm Thái Hiếu đã lựa chọn và ký kết hợp đồng chuyển nhượng cổ phần và ký kết hợp đồng với 5 giám đốc kinh doanh. Đây được xem là bước tiến mới báo hiệu những bước phát triển vượt bậc trong thời gian tới của thương hiệu này.

Thứ ba, 25/09/2018 - 11:00

11 điều cần lưu ý giúp giảm nguy cơ - ngăn ngừa ung thư
11 điều cần lưu ý giúp giảm nguy cơ - ngăn ngừa ung thư

(Dân trí) - Căn bệnh ung thư thật sự rất phức tạp và nguy hiểm, song không phải không thể ngăn ngừa. Dưới đây là những kiến thức giúp bạn hiểu rõ về ung thư và những yếu tố ảnh hưởng từ nó để bảo vệ sức khoẻ gia đình mình.

Thứ ba, 25/09/2018 - 07:00

Tết Trung thu ý nghĩa với trẻ em kém may mắn, học sinh vùng cao
Tết Trung thu ý nghĩa với trẻ em kém may mắn, học sinh vùng cao

(Dân trí) - Để các em nhỏ học sinh vùng cao, trẻ em kém may mắn được đón Tết Trung thu thật ý nghĩa, nhiều phần quà đã được trao đến tận tay các em.

Thứ ba, 25/09/2018 - 06:00

5 thói quen "lười biếng" có thể kéo dài tuổi thọ thêm 10 năm
5 thói quen "lười biếng" có thể kéo dài tuổi thọ thêm 10 năm

Trong cuộc sống có rất nhiều cách để giúp cơ thể khỏe mạnh như tập thể dục, ăn uống điều độ,… Tuy nhiên, cũng có vài việc “lười biếng” lại vô tình giúp sống trường thọ.

Chủ nhật, 23/09/2018 - 08:58

Khởi công xây dựng 7 “Mái ấm tình thương” cho hội viên phụ nữ nghèo
Khởi công xây dựng 7 “Mái ấm tình thương” cho hội viên phụ nữ nghèo

(Dân trí) - Ngày 21/9, Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Trị, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế La Lay phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh tổ chức khởi công xây dựng 7 “Mái ấm tình thương” cho gia đình hội viên phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn.

Chủ nhật, 23/09/2018 - 07:00

Những hình ảnh chỉ có ở Nhật Bản khiến cả thế giới kinh ngạc
Những hình ảnh chỉ có ở Nhật Bản khiến cả thế giới kinh ngạc

(Dân trí) - Chắc chỉ ở Nhật Bản chúng ta mới có thể bắt gặp những chiếc dép biết tự xếp gọn sau khi được cởi ra; người dân sử dụng ô dùng một lần thay cho áo mưa tiện lợi và món ăn bạn nhận được lại giống y hệt với quảng cáo của nhà hàng

Thứ sáu, 21/09/2018 - 07:00

Hàng trăm người tham dự đám cưới cô dâu 61, chú rể 26 ở Cao Bằng
Hàng trăm người tham dự đám cưới cô dâu 61, chú rể 26 ở Cao Bằng

(Dân trí) - Rất đông người dân ở thành phố Cao Bằng dù không được mời cũng đến tham dự ngày vui, reo hò khi thấy chú rể trẻ tuổi xuất hiện.

Thứ năm, 20/09/2018 - 12:41

Nghề làm lân Huế: Tất bật trước mùa Tết Trung Thu
Nghề làm lân Huế: Tất bật trước mùa Tết Trung Thu

(Dân trí) - Trong không khí cận kề Tết Trung Thu, các lò làm đầu lân, đầu rồng ở Huế đang tất bật, cố gắng để cho ra lò những sản phẩm nhằm phục vụ thị trường Trung Thu ở Huế.

Thứ năm, 20/09/2018 - 06:33

CÙNG CHUYÊN MỤC
Thấm đẫm tình người Hà Nội sau vụ cháy gần bệnh viện Nhi Trung ương
Thấm đẫm tình người Hà Nội sau vụ cháy gần bệnh viện Nhi Trung ương

(Dân trí) - Chiều 18/8, nhiều tổ chức từ thiện tập trung tại cổng bệnh viện Nhi Trung ương tiến hành phát đồ tiếp tế cho người nhà bệnh nhân sau đám cháy lớn tối hôm trước.

Thứ tư, 19/09/2018 - 06:58

Nỗi khổ của cô gái Hải Dương từng "mang" vòng 1 hơn 110cm
Nỗi khổ của cô gái Hải Dương từng "mang" vòng 1 hơn 110cm

(Dân trí) - Vòng 1 lớn bất thường khiến nữ sinh Hải Dương, thường xuyên trở thành tâm điểm chú ý và nhận về không ít bình luận khiếm nhã từ mọi người. Thậm chí, một số người còn chỉ trỏ, bàn tán mỗi khi cô xuất hiện.

Thứ ba, 18/09/2018 - 10:01

Tọa đàm “Các biện pháp phòng chống Ung thư và bệnh tim mạch – Thành tựu trong Y tế dự phòng Nhật Bản”
Tọa đàm “Các biện pháp phòng chống Ung thư và bệnh tim mạch – Thành tựu trong Y tế dự phòng Nhật Bản”

(Dân trí) - Trong khuôn khổ Triển lãm Y tế Quốc tế Việt Nam lần thứ 13 (PHARMEDI 2018), Công ty CP Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (JVI) phối hợp Công ty Cổ phần ADPEX và một số tổ chức, doanh nghiệp Nhật Bản tổ chức Tọa đàm “Các biện pháp phòng chống Ung thư và bệnh tim mạch – Thành tựu trong Y tế dự phòng Nhật Bản” tại Trung tâm Triển lãm Hội nghị Sài Gòn SECC số 799 Nguyễn Văn Linh, quận 7, thành phố Hồ Chí Minh.

Thứ hai, 17/09/2018 - 02:00

Tổng công ty phát điện 1 ủng hộ 500 triệu đồng cho các huyện Miền tây Nghệ An khắc phục bão lụt
Tổng công ty phát điện 1 ủng hộ 500 triệu đồng cho các huyện Miền tây Nghệ An khắc phục bão lụt

(Dân trí) - Ngày 14/9/2018, Tổng công ty phát điện 1 đã ủng hộ 500 triệu đồng cho đồng bào bị ảnh hưởng lũ lụt của huyện Con Cuông, Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Điều đáng nói, trong đợt mưa lũ vừa qua, hai huyện Con Cuông và Tương Dương đã phải hứng chịu quá nhiều thiệt thòi khi nhà bị lũ cuốn sập, đánh chìm …

Thứ hai, 17/09/2018 - 04:00

Khánh thành Trường Đại học Anh Quốc đầu tiên tại Việt Nam
Khánh thành Trường Đại học Anh Quốc đầu tiên tại Việt Nam

(Dân trí) - Sáng 15/9, tại Hà Nội, Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) đã khánh thành cơ sở mới trong lòng khu đô thị xanh Ecopark; đây là trường đại học đầu tiên tại Việt Nam cung cấp chương trình đào tạo Cử nhân và nhận bằng trực tiếp từ Anh Quốc.

Thứ bảy, 15/09/2018 - 09:07

Cô dâu sốc, đòi ly hôn vì cỗ cưới toàn thịt chó của nhà trai
Cô dâu sốc, đòi ly hôn vì cỗ cưới toàn thịt chó của nhà trai

Chứng kiến nhà trai chuẩn bị tiệc cưới bằng thịt chó, cô dâu trẻ tái mặt. Cô cho rằng chú rể không tôn trọng gia đình mình, đã lớn tiếng đòi ly hôn trong đám cưới.

Thứ bảy, 15/09/2018 - 11:37

Chuyên gia văn hóa: “Tôi thấy ăn thịt chó rất phản cảm…”
Chuyên gia văn hóa: “Tôi thấy ăn thịt chó rất phản cảm…”

(Dân trí) - Nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng việc ăn thịt chó không chỉ có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm mà còn rất phản cảm bởi đây là loài vật trung thành, quấn quýt với con người…

Thứ bảy, 15/09/2018 - 07:13

20 năm PTI: Nỗ lực đem lại giá trị cộng đồng
20 năm PTI: Nỗ lực đem lại giá trị cộng đồng

(Dân trí) - PTI được xem là một trong những doanh nghiệp bảo hiểm có nhiều hoạt động ý nghĩa và đóng góp tích cực hàng đầu vào các hoạt động cộng đồng tại Việt Nam.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 05:30

6 loại thảo dược trị gout hiệu quả hàng đầu hiện nay đều có mặt trong Nanocare
6 loại thảo dược trị gout hiệu quả hàng đầu hiện nay đều có mặt trong Nanocare

(Dân trí) - 8 loại thảo dược sau đây luôn có mặt trong hầu hết các bài thuốc đông y nổi tiếng điều trị bệnh Gout. Điều đặc biệt là Thảo Dược Gout Nanocare quy tụ đầy đủ 6 trong 8 loại.

Thứ năm, 13/09/2018 - 08:56

Shopee thiết lập kỉ lục mới: Hơn 5.8 triệu đơn đặt hàng trong 24 giờ
Shopee thiết lập kỉ lục mới: Hơn 5.8 triệu đơn đặt hàng trong 24 giờ

(Dân trí) - Shopee, nền tảng thương mại điện tử hàng đầu Đông Nam Á và Đài Loan, đã khép lại sự kiện mua sắm lớn nhất hàng năm. Vào lúc 7h43 sáng (+8:00 GMT) ngày 9 tháng 9, là thời điểm ghi nhận tổng số sản phẩm toàn vùng bán ra trong sự kiện 9.9 Ngày Siêu Mua Sắm cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Thứ năm, 13/09/2018 - 04:00

Vinasoy chính thức ra mắt sữa đậu nành Fami Go - Bữa sáng đủ chất và tiện lợi cho người bận rộn
Vinasoy chính thức ra mắt sữa đậu nành Fami Go - Bữa sáng đủ chất và tiện lợi cho người bận rộn

(Dân trí) - Công ty Sữa đậu nành Việt Nam - Vinasoy chính thức giới thiệu sản phẩm mới - sữa đậu nành Fami Go đến toàn bộ hệ thống trên 150.000 điểm bán trên toàn quốc.

Thứ năm, 13/09/2018 - 02:00

Cô gái trẻ từng bị đuổi việc vì “quá xấu” lột xác ngoạn mục thành hot girl
Cô gái trẻ từng bị đuổi việc vì “quá xấu” lột xác ngoạn mục thành hot girl

(Dân trí) - Từ một cô gái thiếu tự tin, có ngoại hình xấu xí, Cao Thị Oanh (Bắc Ninh) từng sống trong thời gian dài mặc cảm, đau khổ…

Thứ năm, 13/09/2018 - 01:26