Không ký HĐLĐ, bắt người lao động đặt cọc là vi phạm

Bà Ngọc Mai làm việc tại một công ty TNHH từ tháng 8/2010. Tháng 9/2014, bà bị Công ty cho nghỉ việc mà không được báo trước và không có lý do. Trong thời gian làm việc, Công ty không ký HĐLĐ nhưng vẫn yêu cầu bà nộp tiền đặt cọc, không có phiếu thu tiền.
>>Hợp đồng lao động và việc đóng BHXH
>>Chế độ nâng lương trước hạn khi có thông báo nghỉ hưu
>>Hợp đồng lao động 3 tháng phải đóng BHXH, BHYT, BHTN


Bà Ngọc Mai làm việc tại một công ty TNHH từ tháng 8/2010. Tháng 9/2014, bà bị Công ty cho nghỉ việc mà không được báo trước và không có lý do. Trong thời gian làm việc, Công ty không ký HĐLĐ nhưng vẫn yêu cầu bà nộp tiền đặt cọc, không có phiếu thu tiền.

Bà Mai hỏi, Công ty làm như vậy có đúng quy định không? Đến nay Công ty vẫn chưa hoàn trả tiền đặt cọc và cũng không trợ cấp cho bà Mai, vậy bà có thể khiếu kiện ở đâu?

Luật sư Lê Văn Đài, Văn phòng luật sư Khánh Hưng - Đoàn luật sư Hà Nội trả lời vấn đề bà Mai hỏi như sau:

Trước ngày 1/5/2013, theo quy định của tại Điều 28 Bộ luật Lao động 1994, hợp đồng lao động (HĐLĐ) được ký kết bằng văn bản và phải được làm thành 2 bản, mỗi bên giữ 1 bản. Đối với một số công việc có tính chất tạm thời mà thời hạn dưới 3 tháng hoặc đối với lao động giúp việc gia đình thì các bên có thể giao kết bằng miệng.

Pháp luật về lao động khi đó, không có quy định nào cho phép người sử dụng lao động được quyền thu tiền đặt cọc đối với người lao động làm việc ở trong nước. Theo đó, việc Công ty sử dụng lao động thời gian từ 3 tháng trở lên mà không ký HĐLĐ bằng văn bản và thu tiền đặt cọc của bà Mai là vi phạm pháp luật lao động.

Vào thời điểm bà Mai được nhận vào làm việc tại Công ty (tháng 8/2010), Chính phủ đã ban hành Nghị định số 47/2010/NĐ-CP ngày 6/5/2010 quy định về xử phạt hành chính hành vi vi phạm pháp luật lao động. Tại điểm a, khoản 2; điểm a khoản 4 và điểm b, điểm c khoản 5 Điều 8 của Nghị định này quy định mức phạt tiền đối với người sử dụng lao động có hành vi không ký kết HĐLĐ đối với trường hợp phải ký kết HĐLĐ với người lao động theo mức từ 200.000 đồng đến 1.000.000 đồng, khi vi phạm với từ 1 người đến 10 người lao động; phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi bắt người lao động đặt cọc tiền không tuân theo những quy định của pháp luật.

Ngoài hình thức xử phạt, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như: Tiến hành giao kết đúng loại hợp đồng theo quy định của pháp luật; Trả lại số tiền đặt cọc cho người lao động cùng với số lãi suất của số tiền đặt cọc đó (lãi suất được tính theo mức lãi suất không kỳ hạn mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm nhận tiền đặt cọc).

Bộ luật Lao động năm 2012 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/5/2013. Theo khoản 1, Điều 18 và khoản 2, Điều 20 Bộ luật này, trước khi nhận người lao động vào làm việc, người sử dụng lao động và người lao động phải trực tiếp giao kết HĐLĐ. Người sử dụng lao động không được yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác khi làm việc cho mình.

Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động được thay thế bằng Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22/8/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Tại điểm a, khoản 1, điểm b, khoản 2 và điểm b, khoản 3, Điều 5 Nghị định nêu trên quy định: Phạt tiền người sử dụng lao động khi có hành vi không giao kết HĐLĐ bằng văn bản đối với công việc cố định có thời hạn trên 3 tháng từ 500.000 đồng đến 2.000.000 đồng với vi phạm từ 1 người đến 10 người lao động; Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một hành vi buộc người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm (đặt cọc) bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện HĐLĐ.

Buộc trả lại số tiền hoặc tài sản đã giữ của người lao động cộng với khoản tiền lãi của số tiền đã giữ của người lao động tính theo lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không kỳ hạn do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm xử phạt đối với hành vi vi phạm.

Người lao động có quyền khởi kiện hoặc khiếu nại doanh nghiệp

Nếu sự việc đúng như bà Ngọc Mai phản ánh, thì công ty nơi bà đã làm việc có nhiều hành vi vi phạm pháp luật về lao động, xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà. Để bảo vệ quyền lợi, bà Mai có thể khiếu nại đến Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty có trụ sở yêu cầu giải quyết.

Do bà Mai không được ký, không có HĐLĐ, không có phiếu thu tiền đặt cọc (mặc dù bà cũng có thể cung cấp chứng cứ khác thay thế để chứng minh thời gian làm việc tại Công ty như bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương của toàn bộ số tháng của 4 năm làm việc, tuy nhiên việc này rất khó khăn), nên việc yêu cầu Tòa án giải quyết sẽ gặp vướng mắc về nghĩa vụ cung cấp chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Bà Mai có thể gửi đơn khiếu nại đến Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh, thành phố nơi Công ty có trụ sở để yêu cầu giải quyết các vấn đề sau:

- Ra quyết định xử phạt hành chính đối với Công ty về các hành vi vi phạm pháp luật lao động như: Không ký HĐLĐ, bắt người lao động phải đặt cọc, không lập hồ sơ tham gia, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế cho người lao động.

- Buộc Công ty trả lại tiền đặt cọc, cộng với khoản lãi số tiền đã giữ của bà Mai.

- Buộc Công ty phải trả tiền trợ cấp thôi việc cho bà Mai theo quy định tại Điều 48 Bộ luật Lao động, cứ mỗi năm làm việc được trợ cấp ½ tháng lương. Tiền lương để tính trợ cấp thôi việc là tiền lương bình quân của 6 tháng liền kề bà Mai được nhận trước khi thôi việc. Thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc là tổng thời gian bà Mai đã làm việc thực tế cho công ty (do Công ty không lập hồ sơ tham gia, không đóng bảo hiểm thất nghiệp cho bà Mai nên bà Mai không được hưởng bảo hiểm thất nghiệp).

- Buộc Công ty phải bồi thường cho bà Mai một khoản tiền tương đương khoản tiền bảo hiểm xã hội một lần theo Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm làm việc bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội (Do công ty không lập hồ sơ tham gia, không đóng bảo hiểm xã hội cho bà Mai).
Theo Chinhphu.vn

MỚI NHẤT
Tìm hiểu thủ tục chuyển bảo hiểm thất nghiệp
Tìm hiểu thủ tục chuyển bảo hiểm thất nghiệp

Em làm việc tại Bình Dương từ năm 2009. Đến năm 2010, em ký hợp đồng lao động và đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

Thứ hai, 05/01/2015 - 10:36

Bị hành hung trên đường có được coi là tai nạn lao động?
Bị hành hung trên đường có được coi là tai nạn lao động?

Trên đường đi làm về, em bị một đôi trai gái đạp ngã xe và xuống hành hung em dẫn đến bị thương và nhập viện.

Thứ bảy, 03/01/2015 - 10:40

Những điểm mới về BHYT từ 1/1/2015
Những điểm mới về BHYT từ 1/1/2015

Kể từ hôm nay (1/1/2015), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế bắt đầu có hiệu lực. Qua Cổng TTĐT Chính phủ, một số công dân đề nghị cơ quan chức năng giải đáp cụ thể về những điểm mới đáng chú ý trong Luật sửa đổi lần này.

Thứ sáu, 02/01/2015 - 09:51

Có được lĩnh trợ cấp thất nghiệp ở địa phương khác?
Có được lĩnh trợ cấp thất nghiệp ở địa phương khác?

Bà Hoàng Kim Tuyến quê ở Lạng Sơn, đã có thời gian làm việc tại Công ty Canon (Hà Nội) 1 năm 3 tháng. Vậy, bà Tuyến có thể đến Trung tâm Giới thiệu việc làm tỉnh Lạng Sơn để đăng ký thất nghiệp không? Nếu không thì bà phải đến cơ quan nào?

Thứ năm, 01/01/2015 - 02:18

Doanh nghiệp nợ BHXH, người lao động làm thế nào?
Doanh nghiệp nợ BHXH, người lao động làm thế nào?

Ông Nguyễn Khắc Thanh Bình tham gia BHXH từ năm 2005, nhưng từ năm 2013 đến nay BHXH không chốt sổ cho ông Bình vì lý do doanh nghiệp của ông nợ tiền BHXH. Ông Bình hỏi, khi ông chuyển công tác thì có được nối lại thời gian BHXH từ năm 2012 mà không phải đóng BHXH năm 2013 và 2014 không?

Thứ ba, 30/12/2014 - 06:56

Trường hợp nào được coi là tai nạn lao động?
Trường hợp nào được coi là tai nạn lao động?

Ông Nguyễn Việt Hùng (bongson.hung@...) hỏi: Trường hợp người lao động trong khi lên ban gác Hầm đường sắt thì bị rắn cắn phải đưa đi cấp cứu thì có được xem là tai nạn lao động không? Có văn bản mới nhất nào quy định về danh mục và mã số yếu tố gây chấn thương để phân loại tai nạn lao động không?

Thứ hai, 29/12/2014 - 09:35

Điều kiện hưởng lương hưu theo luật BHXH 2014
Điều kiện hưởng lương hưu theo luật BHXH 2014

Hỏi: Tôi là một giáo viên tiểu học, bằng tốt nghiệp cao đẳng tiểu học, hiện có 31 năm dạy học và tham gia BHXH đến tháng 9 năm 2016. Tôi đạt hết bậc lương (4,89) và đến tháng 6 năm 2018 là đủ tuổi nghỉ hưu. Chế độ hưu trí của tôi sẽ được hưởng như thế nào? nguyen…………66@gmail.com

Chủ nhật, 28/12/2014 - 05:35

Thời gian thử việc, thế nào mới đúng luật?
Thời gian thử việc, thế nào mới đúng luật?

Ông Lê Thanh được nhận vào làm việc tại Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị của tỉnh làm công nhân và hưởng lương công nhật 120.000 đồng/ngày, được phát lương vào ngày thứ 6 hàng tuần.

Thứ bảy, 27/12/2014 - 10:50

Tham gia bảo hiểm thất nghiệp mới được hưởng trợ cấp
Tham gia bảo hiểm thất nghiệp mới được hưởng trợ cấp

Từ ngày 16/7/2014, bà Loan vào làm chính thức và được tính ngày công, nhưng không được Công ty đóng BHXH cho tháng 7/2014. Sang tháng 8/2014, bà Loan làm được 9 ngày công và đến cuối tháng bà Loan nộp đơn xin nghỉ việc.

Thứ sáu, 26/12/2014 - 05:58

Không có quy định về truy hưởng chế độ BHYT
Không có quy định về truy hưởng chế độ BHYT

Theo phản ánh của bà Phạm Phương Nga, hiện có tình trạng một số doanh nghiệp nợ tiền BHXH, BHYT của cơ quan BHXH, trong khi đó người lao động vẫn trích nộp hàng tháng tiền BHXH, BHYT và không được cấp thẻ BHYT. Vậy, người lao động có được hưởng quyền lợi gì về BHYT không?

Thứ sáu, 26/12/2014 - 09:29

Từ 1/1/2015: Người tham gia BHTN nhận hỗ trợ học nghề tối đa 1 triệu đồng/tháng
Từ 1/1/2015: Người tham gia BHTN nhận hỗ trợ học nghề tối đa 1 triệu đồng/tháng

(Dân trí) - Ngày 24/12, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 77/2014/QĐ - TTg về quy định mức hỗ trợ học nghề cho lao động đăng ký tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Theo đó, mức hỗ trợ có tính linh hoạt hơn. Nguồn kinh phí do BHXH VN chi trả từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Thứ năm, 25/12/2014 - 07:53

Xử lý hợp đồng lao động vô hiệu
Xử lý hợp đồng lao động vô hiệu

Thoả thuận hợp đồng lao động không phù hợp với quy định pháp luật có thể dẫn đến vô hiệu một phần hoặc toàn bộ. Doanh nghiệp và người lao động cần rà soát lại các thoả thuận đã ký kết để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.

Thứ năm, 25/12/2014 - 08:49

ĐÁNG QUAN TÂM
Tính tiền lương trong tháng có ngày nghỉ ốm
Tính tiền lương trong tháng có ngày nghỉ ốm

Bà Trần Thị Kim Hoa (kimhoalvt@...) tốt nghiệp cao đẳng, hiện làm giáo viên trường tiểu học. Bà Hoa đang hưởng lương bậc 8, hệ số 4,27; phụ cấp chức vụ 0,2; phụ cấp thâm niên nhà giáo 19%; phụ cấp ưu đãi hưởng theo Quyết định số 973/1997/QĐ-TTg ngày 17/11/1997 của Thủ tướng Chính phủ.

Thứ ba, 23/12/2014 - 08:46

Chuyển đến đơn vị mới, viên chức phải ký lại hợp đồng
Chuyển đến đơn vị mới, viên chức phải ký lại hợp đồng

Ông Đức Lộc là viên chức của đơn vị sự nghiệp công lập, hỏi: Khi tôi xin thôi việc hoặc xin chuyển công tác, được đơn vị quyết định cho thôi việc và hưởng trợ cấp, thì khi chuyển đến đơn vị sự nghiệp mới tôi có phải thi tuyển và bổ nhiệm lại ngạch viên chức không? Có được giữ ngạch ở đơn vị cũ không?

Thứ hai, 22/12/2014 - 02:01

Hợp đồng lao động và việc đóng BHXH
Hợp đồng lao động và việc đóng BHXH

Ông Hoàng Trung làm lái xe cho 1 công ty chuyên về lĩnh vực bê tông tươi được hơn 1 năm, nhưng không được công ty ký hợp đồng lao động và đóng BHXH. Ông Trung hỏi, công ty có vi phạm pháp luật về lao động và BHXH không? Cơ quan nào có thẩm quyền thanh kiểm tra, giải quyết và mức xử phạt thế nào?

Thứ bảy, 20/12/2014 - 10:03

Chế độ nâng lương trước hạn khi có thông báo nghỉ hưu
Chế độ nâng lương trước hạn khi có thông báo nghỉ hưu

Ông Nguyễn Văn An, sinh năm 1955, là giảng viên, mã ngạch 15.111, hưởng lương bậc 7, hệ số 6,44 từ ngày 1/12/2011. Đến ngày 1/12/2014, ông đủ thời hạn nâng bậc lương thường xuyên. Ông An có thông báo nghỉ hưu từ ngày 22/9/2014, thời điểm nghỉ hưu là ngày 1/3/2015.

Thứ sáu, 19/12/2014 - 01:59

Hợp đồng lao động 3 tháng phải đóng BHXH, BHYT, BHTN
Hợp đồng lao động 3 tháng phải đóng BHXH, BHYT, BHTN

Cơ quan Bảo hiểm Xã hội TP HCM ngày 18-12 đã có hướng dẫn các đơn vị sử dụng lao động về một số thay đổi trong chính sách thu BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Thứ sáu, 19/12/2014 - 06:32

Xây dựng thang bảng lương doanh nghiệp thế nào?
Xây dựng thang bảng lương doanh nghiệp thế nào?

Hỏi: Công ty em là công ty TNHH hai thành viên hoạt động trong lĩnh vực xây dựng là chủ yếu. Và cũng là công ty tư nhân nên việc xây dựng thang lương, bảng lương chưa có mà chỉ trả lương theo sự thỏa thuận của hai bên.

Thứ tư, 17/12/2014 - 09:08

Chuyển cơ quan, tính ngày nghỉ phép năm thế nào?
Chuyển cơ quan, tính ngày nghỉ phép năm thế nào?

Ngày 1/8/2010, bà Đỗ Hồng Nhiên (dohongnhien@...) ký hợp đồng làm việc tại Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Đồng Xuân (tỉnh Phú Yên), đóng BHXH đầy đủ. Đến ngày 1/7/2013, bà Nhiên trúng tuyển công chức thuế và được phân công tác tại Chi cục Thuế Thị xã Sông Cầu (tỉnh Phú Yên).

Thứ tư, 17/12/2014 - 08:45

Công ty ì ạch chốt sổ bảo hiểm, NLĐ phải làm sao?
Công ty ì ạch chốt sổ bảo hiểm, NLĐ phải làm sao?

Em bị cho nghỉ việc ở công ty cũ. Thời gian thanh lý hợp đồng là 01/10/2014 nhưng đến nay em vẫn chưa được chốt sổ BH do Công ty cũ vẫn nợ BH.

Thứ ba, 16/12/2014 - 09:14

Từ 1/1/2015: 10 thay đổi cơ bản về bảo hiểm thất nghiệp
Từ 1/1/2015: 10 thay đổi cơ bản về bảo hiểm thất nghiệp

Từ ngày 01/01/2015, chế độ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) sẽ thực hiện theo quy định của Luật Việc làm 2013, thay cho quy định của Luật Bảo hiểm xã hội.

Thứ hai, 15/12/2014 - 06:50

Làm thế nào để thôi việc không trái quy định?
Làm thế nào để thôi việc không trái quy định?

Bà Như Ý là giáo viên tập sự, được hợp đồng làm việc xác định thời hạn 1 năm. Do điều kiện cá nhân, bà có đơn xin thôi việc theo nguyện vọng và đã được hiệu trưởng đồng ý, trường cũng đã sắp xếp giáo viên thay thế.

Chủ nhật, 14/12/2014 - 09:48

Doanh nghiệp nợ BHXH: Giải quyết chế độ thế nào?
Doanh nghiệp nợ BHXH: Giải quyết chế độ thế nào?

Bà Phạm Phương Nga hỏi: Trường hợp người lao động đã được công ty khấu trừ tiền BHXH từ lương, tuy nhiên công ty lại chưa nộp cho cơ quan BHXH và cơ quan BHXH không giải quyết bất kỳ chế độ nào cho người lao động thì người lao động phải làm gì?

Thứ bảy, 13/12/2014 - 08:32

Công bố chính thức lịch nghỉ các ngày lễ, Tết năm 2015
Công bố chính thức lịch nghỉ các ngày lễ, Tết năm 2015

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Thị Hải Chuyền vừa ký thông báo công bố lịch nghỉ các ngày Lễ, Tết năm 2015. Theo đó, Tết dương lịch được nghỉ 4 ngày, Tết Nguyên đán nghỉ 9 ngày và dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, ngày Chiến thắng 30/4 và Quốc tế lao động nghỉ gộp thành 6 ngày.

Thứ bảy, 13/12/2014 - 08:20