Bộ Xây dựng lên tiếng về đề xuất dời đường sắt cao tốc tránh tháp Chăm cổ

Bộ Xây dựng vừa trả lời những kiến nghị của UBND tỉnh Khánh Hòa liên quan đến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đoạn đi qua khu vực di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai.

Cụ thể, Bộ Xây dựng cho biết đang chỉ đạo Ban quản lý dự án Thăng Long (chủ đầu tư) khẩn trương thực hiện các thủ tục lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam.

Bộ Xây dựng sẽ yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo đơn vị tư vấn nghiên cứu kỹ điều kiện địa hình, địa chất và công tác giải phóng mặt bằng khu vực tuyến đi qua để lựa chọn phương án tối ưu nhất, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, các khu di tích lịch sử, văn hóa, tâm linh.

Bên cạnh đó, bảo đảm kết nối giao thông khu vực với tuyến đường sắt để khai thác đồng bộ, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Trước đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng kiến nghị rà soát, điều chỉnh hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua khu vực di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai. Đây là di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ có tuổi đời khoảng hơn 1.000 năm và được Thủ tướng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2016.

Theo địa phương, việc xuất hiện một công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn trong vùng phụ cận có thể ảnh hưởng đến không gian cảnh quan văn hóa - lịch sử, trục nhìn kiến trúc và tính toàn vẹn của di tích. Ngoài ra, quá trình thi công cũng tiềm ẩn nguy cơ tác động đến môi trường khảo cổ học và các địa tầng khảo cổ chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Tỉnh Khánh Hòa cũng lo ngại về rung chấn và tiếng ồn phát sinh trong quá trình thi công, vận hành tuyến đường sắt tốc độ cao. Với tải trọng lớn và tần suất khai thác cao, công trình có thể ảnh hưởng đến độ ổn định kết cấu và trạng thái bảo tồn của quần thể kiến trúc Chăm cổ có niên đại hàng nghìn năm.

Địa phương này đề nghị nghiên cứu điều chỉnh hướng tuyến ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích nhằm bảo đảm không gian cảnh quan, không làm suy giảm giá trị văn hóa - lịch sử, hạn chế tác động đến môi trường khảo cổ học và tính toàn vẹn của di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai.

Di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai là một trong những quần thể kiến trúc Chăm cổ tiêu biểu còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn tại khu vực Nam Trung Bộ. Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ học, di tích đã được Thủ tướng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.