Xe ôm chiếm đoạt 700.000 đồng ở Hà Nội: Mức phạt có thể lên đến 15 năm tù?

Như Dân trí thông tin, tối 7/5, chị T. (quê Lai Châu) cùng chồng được Nguyễn Lê Khôi (30 tuổi, quê Hưng Yên) chở xe ôm từ khu vực Bến xe Mỹ Đình sang địa bàn xã Thiên Lộc (Hà Nội) để bắt xe khách về quê. Tới nơi, chị T. trả 500.000 đồng nhưng bị yêu cầu đưa thêm 200.000 đồng. 

Khi vợ chồng chị T. không đồng ý, Khôi rút dao đe dọa khiến các nạn nhân hoảng sợ, buộc phải đưa thêm tiền cho đối tượng. Sau khi clip ghi lại sự việc được đăng tải lên mạng xã hội, công an đã xác minh và bắt giữ Khôi vào sáng 8/5. Trước khi bị bắt, đối tượng có một tiền án về tội Tàng trữ trái phép chất ma túy.

Với diễn biến hành vi như trên, đối tượng có thể phải chịu trách nhiệm ra sao trước pháp luật? 

Luật sư Trần Đại Lâm (Công ty Luật ANVI, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) đánh giá để xác định trách nhiệm pháp lý của Khôi, vấn đề mấu chốt là việc đối tượng có hành vi đe dọa sử dụng vũ lực ngay tức khắc hay không. Nếu đối tượng chỉ đòi hỏi giá cao, đôi bên tranh cãi, chửi bới mà không có những thủ đoạn hay biện pháp đe dọa sử dụng vũ lực khác, bản chất đây chỉ là hành vi "chặt chém" giá, là vi phạm hành chính hoặc tranh chấp dân sự. 

Tuy nhiên, khi đối tượng đã rút dao, đe dọa trực tiếp, buộc nạn nhân phải đưa tiền ngay tại chỗ, thì bản chất pháp lý đã khác. Khi đó, nạn nhân không còn khả năng lựa chọn thực tế, buộc phải giao tiền không phải vì đồng ý mà vì lo sợ bị xâm hại lập tức đến tính mạng, sức khỏe.

Bởi vậy, đây là dấu hiệu điển hình của hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc nhằm chiếm đoạt tài sản, có dấu hiệu của tội Cướp tài sản theo Điều 168 Bộ luật Hình sự 2015.

Trong trường hợp bị quy kết tội danh về hành vi này, với tình tiết định khung sử dụng hung khí để phạm tội, đối tượng có thể đối diện khung hình phạt theo quy định tại khoản 2 Điều 168 Bộ luật này là 7-15 năm tù. 

Về việc nghi can từng có một tiền án về tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, luật sư Lâm nhìn nhận yếu tố này không đương nhiên làm phát sinh tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, nhưng cơ quan tiến hành tố tụng sẽ làm rõ vấn đề mấu chốt là người này đã được xóa án tích hay chưa. Nếu chưa được xóa án tích mà tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội mới do cố ý, đối tượng có thể bị xem xét áp dụng tình tiết tăng nặng “tái phạm” theo điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015.

Tuy nhiên, có thể thấy việc đối tượng từng có tiền án được xem là tình tiết bất lợi về nhân thân khi cơ quan tố tụng đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và quyết định hình phạt.

Bình luận thêm về vụ việc, luật sư Lâm cho biết đối với tội Cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015, đây cũng là tội danh có dấu hiệu của việc đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần, nhưng mức độ tức thời, trực diện chưa đến mức làm nạn nhân tê liệt khả năng chống cự ngay tại thời điểm bị yêu cầu giao tài sản. Đối với trường hợp này, việc Khôi rút dao và lập tức áp sát là hành vi đe dọa sử dụng vũ lực ngay lập tức, kiềm hãm khả năng chống trả của nạn nhân và có yếu tố của tội Cướp tài sản.