Vụ tai nạn chết người ở Hà Tĩnh: Người phơi thóc có phải chịu trách nhiệm?

Như Dân trí thông tin, chiều 12/5, một ô tô tải chở đất di chuyển tới địa phận xã Trường Lưu (Hà Tĩnh) thì va chạm với xe máy điện do ông T. (56 tuổi, người địa phương) điều khiển chở mẹ ruột 86 tuổi khiến hai người ngã xuống đường, tử vong tại chỗ. 

Camera an ninh ghi nhận việc tại đoạn đường xảy ra tai nạn, nửa phần đường bị người dân chiếm dụng để phơi thóc lúa khiến xe tải buộc phải đi sang làn đối diện trước khi xảy ra va chạm. Với những tình tiết như trên, những cá nhân nào có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý trong vụ việc? 

Luật sư Dương Đức Thắng (Giám đốc Công ty Luật Đức Trí Tín, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhìn nhận với tình huống này, cơ quan điều tra sẽ phân tách trách nhiệm của 3 chủ thể riêng biệt để làm rõ trách nhiệm pháp lý, đó là tài xế xe tải, người lái xe máy điện và người phơi thóc. 

Đối với tài xế xe tải, người này có trách nhiệm quan sát, làm chủ tốc độ và giữ khoảng cách khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Lực lượng chức năng sẽ làm rõ việc tài xế đã tuân thủ các nguyên tắc an toàn nêu trên tại thời điểm trước khi xảy ra tai nạn hay chưa. 

Về việc tài xế phải di chuyển sang làn đường đối diện, nếu xét dưới góc độ xã hội, việc người này chủ động tránh phần đường bị người dân trưng dụng để phơi thóc là hành động cần được thông cảm. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, đây không được coi là tình huống bất khả kháng, tài xế vẫn có nghĩa vụ phải tuân thủ đúng quy định về làn đường nhằm đảm bảo an toàn cho người và phương tiện tham gia giao thông khác. 

Bởi vậy, đối với việc buộc phải lấn làn đường, cơ quan điều tra sẽ xác minh mối quan hệ nhân quả giữa hành động này và vụ tai nạn làm chết người, từ đó xác định đây có phải nguyên nhân hoặc một phần nguyên nhân gây ra tai nạn hay không. Nếu có sự liên quan, tài xế vẫn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý, còn việc người dân phơi thóc sẽ được coi là một tình tiết để giảm nhẹ trách nhiệm bởi có yếu tố lỗi của bên thứ ba. 

Đối với người điều khiển xe máy, người này cũng có trách nhiệm quan sát, đảm bảo an toàn trước khi sang đường và phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra tai nạn, nhưng do người điều khiển phương tiện đã tử vong, trách nhiệm pháp lý sẽ không được đề cập. 

Tuy nhiên, nếu kết quả xác minh cho thấy có một phần lỗi của người điều khiển xe máy điện, đây sẽ là căn cứ để cơ quan chức năng xem xét trách nhiệm pháp lý (nếu có) đối với tài xế xe tải. Trách nhiệm pháp lý sẽ chỉ được miễn trừ nếu thuộc 2 trường hợp, đó là lỗi hoàn toàn thuộc về phía người đi xe máy hoặc thuộc tình huống bất khả kháng.

Đối với người phơi thóc, căn cứ khoản 20 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, đây được xác định là hành vi đặt, để chướng ngại vật, vật cản khác trái phép trên đường bộ và là một trong những hành vi bị nghiêm cấm. Đối với trường hợp này, để xác định trách nhiệm pháp lý, luật sư đánh giá vấn đề mấu chốt sẽ là mối quan hệ nhân quả giữa hành vi này với vụ tai nạn chết người. 

Nếu có căn cứ chứng minh việc phơi thóc là nguyên nhân gián tiếp dẫn tới tai nạn chết người (VD: Buộc tài xế phải lấn làn và dẫn tới tai nạn, nếu tài xế không lấn làn thì tai nạn sẽ không xảy ra...), đây có thể là hành vi bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội Cản trở giao thông đường bộ theo Điều 261 Bộ luật Hình sự 2015. 

Nếu không có đầy đủ căn cứ pháp lý vững chắc để chứng minh sự liên quan, hành vi của người phơi thóc chỉ là vi phạm hành chính và chỉ bị xử lý vi phạm hành chính với mức phạt 200.000-250.000 đồng theo khoản 2 Điều 12 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ.