Căn cứ miễn trách nhiệm hình sự cho Miu Lê

Liên quan vụ việc sử dụng trái phép chất ma túy liên quan tới Lê Ánh Nhật (ca sĩ Miu Lê, 35 tuổi) hôm 10/5, Công an thành phố Hải Phòng đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Đức Phong (35 tuổi, ở Hà Nội), Vũ Thái Nam (24 tuổi, ở Bắc Ninh) về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Tàng trữ trái phép chất ma túy và Đoàn Thị Thúy An (36 tuổi, ở Hải Phòng) về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. 

Theo kết quả điều tra ban đầu, An được xác định là quản lý cơ sở lưu trú TiTi Beach thuộc bãi tắm Tùng Thu ở đặc khu Cát Hải, đảo Cát Bà (Hải Phòng). Ngày 7/5, An mời bạn bè gồm Nhật (Miu Lê), Vũ Khương An, Trần Đức Phong, Trần Minh Trang đến chơi. Phong sau đó rủ Nam đi cùng, chuẩn bị nước vui, Ketamine để cả nhóm sử dụng. 

Đêm 9/5, Phong pha nước vui vào cốc và đổ Ketamine ra đĩa để Nam đánh mịn, sau đó đưa cho cả nhóm sử dụng ma túy đến khoảng 5h hôm sau. Qua kiểm tra, công an xác định cả 6 người trong nhóm đều dương tính với chất ma túy. 

Từ kết quả điều tra ban đầu nêu trên, nhiều người đặt câu hỏi về việc vì sao Miu Lê không bị khởi tố dù có sử dụng trái phép chất ma túy?

Luật sư Hoàng Trọng Giáp (Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết pháp luật đã có quy định về chế tài hình sự đối với hàng loạt hành vi liên quan tới ma túy như Sản xuất, Tàng trữ, Vận chuyển, Mua bán hay Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy... 

Đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, đây là hành vi từng chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 23 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP, sau đó thay thế bởi Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Tuy nhiên, sau khi Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2025, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy đã được bổ sung là tội phạm hình sự. 

Cụ thể, theo Điều 256a Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, người nào sử dụng trái phép chất ma túy mà đang trong thời hạn cai nghiện, điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế; trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy; trong thời hạn 2 năm từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện hoặc 2 năm từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện thì bị xử lý hình sự về tội Sử dụng trái phép chất ma túy. Mức phạt có thể áp dụng là phạt tù 2-3 năm. 

Trường hợp tái phạm về tội này, khung hình phạt có thể áp dụng là 3-5 năm tù. 

Như vậy, pháp luật đã có chế tài hình sự đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Tuy nhiên, việc xử lý hình sự chỉ xảy ra nếu thuộc một trong 4 trường hợp đã nêu tại khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi bổ sung năm 2025. Nếu không thuộc các trường hợp này, người sử dụng trái phép chất ma túy chỉ bị xử lý vi phạm hành chính với mức phạt 1-2 triệu đồng theo khoản 1 Điều 30 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP. 

"Đối chiếu với trường hợp của Miu Lê, kết quả điều tra ban đầu cho thấy nữ ca sĩ chỉ là người được mời tới và có sử dụng trái phép chất ma túy, không có hành vi tổ chức sử dụng hoặc tàng trữ. Bởi vậy, nếu Miu Lê không thuộc một trong bốn trường hợp theo Điều 256a Bộ luật Hình sự, việc nữ ca sĩ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự là phù hợp quy định pháp luật. 

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây mới là kết quả điều tra ban đầu. Trong quá trình giải quyết tiếp theo, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục củng cố hồ sơ, mở rộng điều tra để làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan. Nếu có những hành vi vi phạm khác theo quy định của Bộ luật Hình sự, trách nhiệm hình sự vẫn có thể được áp dụng", luật sư bình luận.