Bố mất căn dặn giữ đất, anh cả nói "sổ đỏ đứng tên ai là của người đó"

Anh A. ở Bắc Ninh cho biết gia đình anh có 7 anh chị em, tất cả đều đã trưởng thành. Khi còn sống, bố mẹ anh ở cùng người anh trai cả.

Theo anh A., bố anh mất năm 2000, mẹ mất sau đó 11 năm. Trước khi qua đời, người bố có để lại một bản di chúc viết tay.

Tuy nhiên, anh A. và 5 anh chị em khác trong gia đình cho rằng bản di chúc này không hợp lệ do không có xác nhận của chính quyền địa phương, không ghi rõ ngày tháng năm lập di chúc, không có người làm chứng.

Nội dung di chúc thể hiện khá rõ mong muốn của người cha đối với khối tài sản gia đình.

Theo lời anh A., toàn bộ đất đai, tài sản đều do bố mẹ tạo dựng, có liệt kê cụ thể trong di chúc, bao gồm diện tích đất, tài sản trên đất và các tài sản có giá trị khác.

"Trong di chúc bố tôi viết chỉ con cháu của cụ ở đó mới có quyền sử dụng, có trách nhiệm trông nom, giữ gìn, bảo quản, không được bán, cho, chuyển đi nơi khác và cũng không chia cho con cháu nào cả", anh A. kể.

Người đàn ông cho biết, khi bố mẹ qua đời, toàn bộ tài sản vẫn còn nguyên như lúc bố lập di chúc, không phát sinh nghĩa vụ tài chính nào cần thanh toán.

Trước đó, thời điểm địa phương thực hiện cấp sổ đỏ, vợ chồng người con trai cả đòi bố mẹ phải cho đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu không sẽ ra ở riêng.

"Cực chẳng đã bố mẹ tôi phải đồng ý", anh A. chia sẻ.

Sau khi bố mẹ qua đời, người anh trai cả nói rằng sổ đỏ đứng tên ai thì tài sản là của người đó. Điều này khiến nhiều anh chị em trong gia đình lo ngại tài sản có thể bị bán mất, trái với mong muốn nguyện vọng của người cha trước khi mất.

Liên quan vụ việc trên, luật sư Trịnh Văn Dũng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng để xác định nội dung di chúc người bố để lại và việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người anh trai có đúng quy định pháp luật hay không, cần xem xét đồng thời hiệu lực của di chúc và tính hợp pháp của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Theo luật sư, di chúc sẽ có giá trị nếu người lập di chúc minh mẫn, tỉnh táo, không bị đe dọa, cưỡng ép và nội dung không vi phạm điều cấm của pháp luật theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, và các văn bản pháp luật khác có liên quan.

Đối với việc hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho người anh trai, luật sư cho rằng cần chứng minh việc cấp giấy chứng nhận không đúng quy định cả về nội dung lẫn trình tự, thủ tục.

Ngoài ra, cần làm rõ việc bố mẹ khi còn sống đồng ý để người con trai cả đứng tên trên sổ đỏ là hoàn toàn tự nguyện hay có bị tác động, cưỡng ép hay không; việc đứng tên có kèm điều kiện gì không.

"Nếu đủ căn cứ cho thấy việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng quy định pháp luật thì các thành viên còn lại trong gia đình có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền hoặc tòa án xem xét hủy giấy chứng nhận đã cấp", luật sư cho biết.

Theo luật sư, thực tế hiện nay có khá nhiều trường hợp phát sinh tranh chấp tương tự, khi một người con tự ý kê khai để đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bố mẹ.

Nhiều gia đình bố mẹ sống cùng con trưởng hoặc con út. Sau khi bố hoặc mẹ, thậm chí cả hai qua đời, người con ở cùng tự thực hiện thủ tục kê khai, đăng ký đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà các anh chị em khác không biết hoặc không đồng thuận.

"Chỉ đến khi bố mẹ mất, các thành viên còn lại trong gia đình mới phát hiện sự việc, dẫn tới phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp thừa kế kéo dài", luật sư chia sẻ.