Bán đất giấy tay từ năm 2004, nay bên mua làm sổ đỏ có bị phạt?

Năm 2004, ông T.T.S. (TPHCM) bán cho người quen nhà, đất chưa có giấy chứng nhận bằng giấy viết tay. Căn nhà được xây dựng từ năm 1997 và đã đăng ký đất đai cùng năm.

Sau khi nhận chuyển nhượng, người mua tiếp tục đăng ký đất đai vào các năm 2005 và 2014, hiện đang làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.

Theo phản ánh, thửa đất được sử dụng ổn định, không lấn chiếm, không tranh chấp. Từ đó đến nay, ông S. cũng chưa bị lập biên bản vi phạm hành chính về đất đai.

Từ trường hợp của mình, công dân đặt câu hỏi liệu việc mua bán nhà, đất bằng giấy viết tay năm 2004 có khiến ông và người mua bị xử phạt theo các Điều 8, 10, 17, 20 Nghị định 123/2024/NĐ-CP hoặc các quy định khác của nghị định này hay không.

Bên cạnh đó, ông S. cũng muốn biết liệu mình có bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, buộc nộp số lợi bất hợp pháp theo khoản 2 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 hay không?

Về vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết khoản 3 Điều 17 Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, để xác định một hành vi có còn thời hiệu xử phạt hay không, cần làm rõ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.

Theo điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm được xác định là thời điểm các bên liên quan đã hoàn thành nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc văn bản giao dịch đã ký kết.

Trong khi đó, theo điểm a khoản 2 Điều 3 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 2 năm và được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.

Như vậy, đối với trường hợp giao dịch nhà, đất bằng giấy viết tay từ năm 2004, cơ quan có thẩm quyền phải xác định thời điểm các bên hoàn thành nghĩa vụ theo giao dịch đã thực hiện để xem xét hành vi còn trong thời hiệu xử phạt hay không.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu rõ, cơ quan có thẩm quyền phải xác định hành vi chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa có giấy chứng nhận còn thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính hay không.

Trường hợp không còn thời hiệu xử phạt thì không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo điểm c khoản 1 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, việc hết thời hiệu xử phạt không đồng nghĩa với việc mọi vấn đề liên quan đến hậu quả của hành vi vi phạm đều chấm dứt.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong trường hợp không còn thời hiệu xử phạt thì vẫn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại khoản 2 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính.