Nhân
dịp kỷ niệm ngày thương binh liệt sỹ 27/7, chúng tôi có dịp về thăm một gia
đình có bốn anh em là liệt sĩ ở thôn Hồ Nam, xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia (Thanh
Hóa).
Bàn thờ các liệt sĩ.
Bước
vào ngôi nhà của mẹ Việt Nam
anh hùng Lâm Thị Lam, chúng tôi không khỏi xúc động trước di ảnh của bốn liệt
sĩ: Bùi Khắc Khới, Bùi Khắc Kiêm, Lê Thị Vượng (vợ của liệt sĩ Bùi Khắc Kiêm),
và liệt sĩ Bùi Khắc Tường.
Đau
thương nối tiếp đau thương, nhiều lần ông Bùi Khắc Tráng nuốt nỗi buồ vào trong để
vực dậy gia đình và là chỗ dựa cho vợ và các con của mình tiếp tục sống, học
tập và phấn đấu.
Đầu
tiên là liệt sĩ Bùi Khắc Khới (sinh năm 1936) là con trưởng sinh ra đã là một
người con ưu tú, tuy không được học hành nhiều, nhưng anh đã tự rèn luyện và là
một cầu thủ, một nhạc công, một ca sĩ, anh còn là một nhà biên kịch và đạo diễn
sân khấu của đơn vị. Hòa bình chưa trọn vẹn thì anh đã ra đi mãi mãi, để lại
tình yêu với người con nơi quê nhà. Anh hi sinh vào tháng 11/1965 tại biên giới
Việt - Lào.
Vợ chồng liệt sĩ Bùi Khăc Kiêm và Lê Thị Vượng.
Liệt sĩ Bùi Khắc Tường đứng thứ 2 từ bên trái qua (Ảnh tư liệu do gia đình cung cấp).
Nối
tiếp truyền thống yêu nước của dòng họ cũng như tấm guơng là người anh trai
mình, anh Bùi Khắc Kiêm (sinh năm 1941), vừa xây dựng gia đình với chị Lê Thị
Vượng (sinh năm 1942). Đôi vợ chồng trẻ ấy chưa được hưởng hạnh phúc, thì sự
khốc liệt của chiến tranh đã bắt họ phải chia lìa. Anh Kiêm là bộ đội chiến
trường, chị Vượng là dân quân - Pháo thủ pháo phòng không 37ly.
Trong
trận đánh định mệnh năm 1965, anh Kiêm bị thương nặng và hi sinh tại chiến
trường Tây Nguyên. Người vợ nơi quê nhà mòn mỏi đợi chồng, chưa kịp biết tin
chồng hi sinh, chị cũng đã anh dũng ra đi trong một trận đánh bảo vệ quê nhà.
Một
người con khác của gia đình ông Bùi Công Tráng là liệt sĩ Bùi Khắc Tường (sinh
năm 1951), tuổi trẻ, lòng nhiệt thành cách mạng và lòng yêu nước nồng nàn đã
thôi thúc anh lên đường.
Vốn
là một sinh viên giỏi Khoa Sinh học, Đại học Tổng hợp Hà Nội những năm 1970 -
1972, giàu tình cảm và nhiệt tình với công việc. Anh được gia đình, thầy cô bạn
bè, đặt rất nhiều kỳ vọng trong tương lai. Nối tiếp truyền thống yêu nước của gia
đình cách mạng, anh quyết định rời xa thầy cô, bạn bè, gia đình, lên đường làm
nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Liệt sĩ Bùi Khắc Khới.
Cụ Tráng (bìa trái hàng đứng đầu tiên) chụp hình lưu niệm cùng các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước năm 1994
Tháng
4/1974, trong một lần đi trinh sát tại biên giới Việt Nam - Campuchia, anh
Tường bị quân địch phục kích và mãi mãi nằm lại nơi đây. Năm 1980 mẹ Lâm Thị
Lam do ốm đau bệnh tật đã qua đời, trước lúc nhắm mắt bà vẫn trăn trở nỗi lòng
chưa tìm được phần mộ của các con về đoàn viên cùng gia tộc. Ước nguyện của
người vợ, cũng chính là ước nguyện của cụ Tráng và cả gia tộc họ Bùi. Suốt
nhiều năm qua, gia đình đi khắp các chiến trường Tây Nguyên, biên giới Việt -
Lào, Việt Nam - Campuchia, tìm phần mộ của hai liệt sĩ nhưng vẫn bặt vô âm tín.
Hai
vợ chồng liệt sĩ Bùi Khắc Kiêm và Lê Thị Vượng đang nằm an nghỉ tại nghĩa trang
xã Tân Dân, còn hai liệt sĩ Bùi Khắc Khới và Bùi Khắc Tường vẫn đang nằm tại nơi chiến trường.
Trước
đây phần mộ của hai liệt sĩ Bùi Khắc Khới và Bùi Khắc Tường là hai phần
mộ vô danh. Năm 2010, hài cốt của các anh mới được gia đình tìm thấy.
Ông Bùi Khắc Tân, anh trai liệt sỹ Bùi Khắc Tường, người chăm lo nhang khói cho dòng họ Bùi.
Sau
gần 40 năm xa cách quê hương không hẹn ngày về, được sự quan tâm, ủng hộ của
Đảng và Nhà Nước, năm 2011 phần mộ của 2 liệt sĩ Bùi Khắc Khới và Bùi Khắc
Tường đã được đưa về quê nhà đoàn tụ cùng bố mẹ, anh em gia tộc. Đó không chỉ
là niềm hạnh phúc của các anh, mà còn là niềm hạnh phúc của gia tộc họ Bùi, nơi
đã sản sinh ra những người con vì đất nước quên mình để rồi mãi hóa thành bất
tử.
Nguyễn Thúy - Đức Văn