Thứ Bẩy, 28/05/2011 - 06:07

Luật phòng chống tác hại thuốc lá: 10 năm vẫn như mới

(Dân trí) – Theo đánh giá của các chuyên gia, Việt Nam là nước có chính sách cấm quảng cáo, khuyến mại các sản phẩm thuốc lá khá toàn diện so với các nước. Nhưng trên thực tế sau 10 năm thi hành luật, tỷ lệ nam giới hút thuốc lá ở nước ta chỉ giảm được 9%.

Mười năm vẫn như… mới

Mười năm không phải là chặng đường ngắn, xong kết quả mà các cơ quan hữu trách thực hiện vẫn không mấy thuyết phục. Tại các điểm bán hàng việc vi phạm quy định cấm quảng cáo, khuyến mại thuốc lá vẫn xảy ra khá phổ biến. Hệ thống bán lẻ thuốc thì đâu đâu cũng thấy, từ vỉa hè, cạnh cống đến cầu thang, công viên… Vi phạm phổ biến nhất là trưng bày số bao thuốc và tút thuốc quá giới hạn cho phép.


Sau 10 năm thực hiện, tỷ lệ nam giới hút thuốc chỉ giảm được 9% (ảnh minh họa: Internet)

Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết 12 của Thủ tướng Chính phủ về phòng chống tác hại thuốc lá ( PCTHTL), chúng ta mới giảm được 9% số nam giới hút thuốc, trong khi mục tiêu đề ra: “Giảm tỷ lệ nam giới hút thuốc lá từ 50% xuống còn 20%”. Về mục tiêu thực hiện môi trường không hút thuốc, theo điều tra GATS năm 2010 cho thấy, vẫn còn khoảng 55,9% người lao động (tương đương với gần 8 triệu người) hiện đang bị phơi nhiễm thụ động với khói thuốc lá tại nơi làm việc; Và có tới 73,1% người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên (tương đương với 47 triệu người) cho biết phải tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá tại nhà.

Biện pháp tăng thuế thuốc lá để giảm hút cũng là một trong những giải pháp quan trọng để thực thi có hiệu quả các chương trình PCTHTL. Tuy nhiên, hiện nay mức thuế thuốc lá ở Việt Nam hiện chiếm nhiều nhất chỉ là 45% giá bán lẻ. Mức thuế này thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ 65-85% do Ngân hàng Thế giới khuyến cáo và so với mức thuế đã đạt được ở các nước có chính sách kiểm soát thuốc lá hiệu quả. Thậm chí, gíá thuốc lá ở Việt Nam tăng không nhiều trong hơn 10 năm qua, trong khi thu nhập bình quân theo đầu người tăng nhanh và liên tục làm cho thuốc lá ngày càng trở nên dễ mua hơn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ hút thuốc lá vẫn cao ở nước ta – các chuyên gia khẳng định.

Cần nâng cao nhận thức người dân

Theo bà Hà Thị Dung, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo: “Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của chúng ta hiện nay là khá đầy đủ, nhưng nhận thức của người dân không tăng, chính sách của nhà nước không chắc chắn, triển khai không kịp thời, lực lượng hữu trách không thực thi quyết liệt, đến nới đến chốn thì hiệu quả phòng chống không thể cao được,…”.

Còn theo, ông Trần Thế Hòa, Chánh văn phòng, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam đề nghị, chúng ta cũng phải phản đối quyết liệt việc hút thuốc lá khi đang tham gia giao thông, bởi nó là một hành vi thiếu văn hóa. Ngoài ra, cần tăng cường công tác thanh tra, xử phạt nghiêm khắc các sai phạm hút thuốc lá nơi công cộng (bến xe, rạp hát…).

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân:

Để tăng cường các hoạt động PCTHTL, Bộ Y tế cần phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Luật PCTHTL trình Quốc hội và Chính phủ xem xét vào cuối năm 2011. Trong dự thảo Luật cần quy định rõ các giải pháp hiệu quả để giảm thiểu các tác hại của thuốc lá tới sức khỏe cộng đồng theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và kinh nghiệm của các nước trong khu vực.

Đồng thời xây dựng các quy định về in lời cảnh báo sức khỏe bằng chữ và hình ảnh trên bao bì sản phẩm và vỏ bao thuốc; Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Y tế và các bên liên quan nghiên cứu trình Chính phủ xem xét thành lập Qũy PCTHTL và nâng cao sức khỏe cộng đồng; xây dựng lộ trình tăng thuế các sản phẩm thuốc lá để tăng nguồn thu cho ngân sách và hạn chế tiêu dùng thuốc lá ở thanh thiếu niên và người nghèo.

Bộ Thông tin Truyền thông và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thiện các quy định cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ của các công ty thuốc lá và theo dõi sát việc triển khai thực hiện; Bộ Công thương quản lý chặt chẽ hơn nữa việc sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thuốc lá, thực hiện cấp phép cho hệ thống các sản phẩm bán buôn, bán lẻ thuốc lá, nhằm hạn chế các sản phẩm thuốc lá lậu, bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi và tình trạng quảng cáo tại điểm bán và không cho phép bán các bao gói nhỏ các sản phẩm thuốc lá.

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, các cơ quan trực thuộc Chính phủ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, UBND các cấp, các tổ chức chính trị xã hội nghiêm túc thực hiện quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc, tuyên truyền và vận động các cán bộ trong cơ quan mình bỏ hút thuốc lá, thuốc lào theo Quyết định số 1315/QĐ-TTg và Quyết định 129/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

 

Thu Hà