Thứ Hai, 19/10/2009 - 12:47

Chứng ợ hơi có đáng lo ngại?

(Dân trí) - Bạn vừa có một bữa ăn thịnh soạn và đang nằm thư giãn trước màn hình. Bỗng cảm giác cái nóng và cơn đau cùng xuất hiện, trào lên cổ họng, kèm theo vị chua và thức ăn như muốn trào ngược ra ngoài. Đó chính là chứng ợ hơi hay ợ nóng.



 
  

Ợ hơi là gì?

 

Với sự giúp đỡ của trọng lực, cơ van đóng mở được gọi là cơ vòng thực quản dưới (LES) giữ cho axit dạ dày ở trong dạ dày. LES là vị trí giao nhau giữa thực quản và dạ dày-trong lồng ngực và hơi dịch về bên trái. Bình thường cơ van mở ra để thức ăn được nuốt xuống dạ dày hoặc ợ hơi, sau đó cơ van sẽ đóng lại. Nhưng nếu LES thường xuyên mở ra hay đóng vào không chặt, axit dạ dày bị trào ngược trở lại qua thực quản và là nguyên nhân gây ra cảm giác nóng như lửa đốt trong người. Đó chính là chứng ợ chua hay còn có tên gọi khác là ợ nóng.

 

Vì sao bị ợ chua?

 

Đó là do axit dạ dày bị trào ngược lên thực quản. Điều này xảy ra vì những lý do sau:

 

- Do co thắt thực quản (LES) - van đóng mở giữ cho axit trong dạ dày ở trong dạ dày bị viêm hoặc hoạt động bị yếu đi. Triệu chứng này thường đi kèm trào ngược dịch vị dạ dày (GERD).

 

- Những thực phẩm như là sô cô la, các món ăn có nhiều dầu mỡ, cà phê, chất cồn, đường đều làm cho co thắt thực quản hoạt động yếu đi.

 

- Ăn một bữa ăn thịnh soạn trong một thời gian ngắn trước khi đi ngủ.

 

- Bị thoát vị khe thực quản

 

- Áp suất trong dạ dày tăng do  bao gồm do thường xuyên mặc quần áo bó sát hoặc do mắc bệnh béo phì.

 

- Dùng thuốc không đúng chỉ định.

 

- Thường xuyên hút thuốc lá

 

- Căng thẳng thần kinh kéo dài làm tăng quá trình sản sinh axit và làm chậm quá trình tiêu hóa trong dạ dày.

 

Chứng ợ chua có nguy hiểm không?

 

Mặc dù có tên gọi như vậy nhưng ợ chua không ảnh hưởng tới tim. Đó là do hệ tiêu hóa bị kích thích khiến cho lượng axit tăng. Chứng ợ chua thường xảy ra sau khi ăn.

Nếu như bạn bị chứng ợ chua 1 lần 1 tháng, đó là bình thường. Nhưng nếu bạn bị chứng ợ chua 1 lần/tuần thì nên để ý. Nếu như chứng ợ chua xảy ra hàng ngày hoặc vài lần 1 tuần thì cũng khá rắc rối vì có thể kéo theo những căn bệnh phức tạp về sau, đặc biệt là người mắc ợ chua kinh niên.

 

Những nguyên nhân đe dọa thực quản như hẹp thực quản nên gây khó khăn trong việc nuốt thức ăn hoặc viêm thực quản mãn tính tạo điều kiện cho các tế bào tương ứng với nhau trong dạ dày phát triển ở dưới họng. Chính nguy cơ này làm tăng rủi ro phát triển ung thư thực quản.

 

Làm thế nào để tránh bị ợ chua?

 

Thường có một danh sách liệt kê hướng dẫn bạn những thực phẩm gây ợ chua và những hoàn cảnh sẽ gây ợ chua. Nhưng hãy nhớ rằng nếu những thứ bạn thích không nằm trong danh sách này thì bạn cũng đừng bỏ qua. Nên hiểu rằng có rất nhiều thực phẩm gây ra chứng ợ chua. Không phải những gì bạn ăn vào mà là bạn ăn như thế nào, số lượng bao nhiêu, ăn khi nào.

 

Bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát nếu thay đổi lối sống và cách ăn uống. Ví dụ bạn có thể rắc một nhúm gia vị lên món pizza, thêm một chút trái cây và lạc-những món này sẽ giúp bạn cảm thấy tốt hơn.

 

Lượng axit tăng xảy ra do bài tiết quá nhiều dịch vị dạ dày. Khi thức ăn tương tác với nhau, những axit này bào mòn thành dạ dày và tạo ra sự nóng. Không có cách này chữa trị hoặc sơ cứu nếu như loét do tiêu hóa gây ra. Chính vì thế bạn phải cẩn trọng khi ăn thức ăn có tính axit.

 

Một trong những nguyên tắc là luôn ăn đúng giờ. Cơ thể bạn là đồng hồ sinh học có cảm giác đói - no và tiết dịch vị để tiêu hóa thức ăn. Uống nhiều nước cũng là một cách hiệu quả để tránh tăng axit. Nước hoạt động như là một chất trung hòa toàn bộ axit trong dạ dày. Uống nước dừa 3 lần/ngày cũng rất có ích.

 

Bạn có thể uống nước khi dạ dày rỗng vào buổi sáng. Hoặc ăn chuối là loại quả giúp làm êm dịu. Ăn chuối mỗi ngày không chỉ bổ sung nguồn kali mà còn duy trì độ axit hợp lý trong cơ thể. Táo cũng tương tự như thế. Dưa hấu chứa nhiều sắt và nước làm giảm tính axit.

 

Cách chữa truyền thống là uống trà xanh vào bữa ăn chiều hoặc tối để giảm lượng axit hoặc uống nước tỏi vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy.

 

Những người bị loét do tiêu hóa phải dùng thuốc đúng giờ để tránh ợ chua do axit. Những người có thói quen hút thuốc hoặc uống rượu nên tránh hoặc từ bỏ thói quen có hại này.

 

Ngoài ra, cần chú ý cách ăn uống, lối sống sau:

- Ăn chậm là cách để giúp tiêu hóa chậm trong khi ăn

 

- Không nên đi ngủ với cái dạ dày quá đầy: Hãy nghỉ ngơi khoảng 3 tiếng sau khi ăn một bữa ăn trước khi đi ngủ. diều này mang lại cho bạn lượng axit giảm trước khi cơ thể bạn rơi vào trạng thái bị chứng ợ chua hành hạ.

 

- Khi nằm ngủ nên gối cao đầu: khi đầu được gối cao sẽ ngăn chặn được việc trào ngược dịch vị dạ dày trong khi ngủ.

 

- Ngừng hút thuốc: chất nicotin làm suy yếu chức năng co thắt thực quản, các cơ được kiểm soát mở ra giữa thực quản và dạ dày và ngăn ngừa axit từ dạ dày trào ngược lại thực quản.

 

- Mặc quần áo bó sát: quần áo quá bó sẽ làm cho dạ dày dường như bị bóp nghẹt và đẩy lên trên

 

- Giảm cân: nếu như bạn đang thừa cân, giảm cân giúp bạn giảm đi triệu chứng này

 

- Nhai kẹo cao su: nhai kẹo cao su cũng giảm bớt chứng ợ chua bằng cách kích thích sản sinh ra nhiều nước bọt pha loãng axit dạ dày

 

- Uống nước ấm: uống một cốc nước ấm hoặc là trà thảo dược sau bữa ăn có thể trung hòa axit trong dạ dày

 

- Không nên ăn thức ăn để lạnh hoặc uống nước lạnh trong bữa ăn.

 

- Trái cây và nước trái cây nên uống hợp lý bởi vì chúng chứa nhiều axit

 

- Nên giải tỏa tâm lý và loại bỏ stress bởi vì chúng có tác động xấu tới dạ dày và chứng ợ chua.

 

- Nên tập thể dục đều đặn

 

Với phụ nữ mang thai, làm cách nào để tránh ợ chua?

 

Chứng ợ chua thường xuyên xuất hiện trong quá trình mang thai bởi vì lượng hormone progesterone tăng, dạ con căng lên có nhiều khoảng trống và đè lên dạ dày. Nếu thay đổi cách ăn uống và thực phẩm sẽ kiểm soát được chứng ợ chua.

 

- Tránh ăn nhiều trong một bữa ăn. Ngoài 3 bữa ăn chính, nên ăn từ 5-6 bữa nhỏ. Ăn chậm, nhai kỹ.

 

- Tránh những thức ăn có nhiều loại gia vị. Không nên ăn sô cô la hoặc những trái cây có nhiều tính axit

 

- Nên uống ít nước trong bữa ăn tránh để dạ dày no vì nước.

 

- Không nên nhai kẹo cao su có chứa bạc hà.

 

- Nên nằm hơi nghiêng để axit trong dạ dày luôn ở dưới cơ hoành. Hãy thư giãn 1 tiếng sau khi ăn rồi mới nằm.

 

Vân Anh

Theo WMD&Health