Quay clip gian lận thi cử: Nên chăng xử lý khi “tội ít, công nhiều”...

Gạn đục khơi trong đâu dễ

Nghĩ về tình cảnh của những người dám đứng ra quay clip gian lận thi cử này, cá nhân tôi nhớ lại hình ảnh nhân vật do nghệ sĩ Tất Bình thủ vai trong bộ phim có thể coi như mở màn cho loạt phim chống tiêu cực trên màn ảnh VN thời đã lâu. Nhớ nhất là cặp mắt thẫn thờ với ánh nhìn u uất của anh khi nói lời cuối trong tình cảnh lẻ loi, đơn độc: Tôi vẫn sẽ đi đến cùng sự việc, nhưng ai sẽ đi cùng tôi?

Chuyện người chống tiêu cực thường bị rơi vào thế đơn độc ở nước ta xưa nay không hiếm, nhưng để nó xảy ra với lứa tuổi học trò mà tâm hồn thường được ví như trang giấy trắng thì... chua xót quá! Tất nhiên hiện vẫn chưa rõ biện pháp xử lý “theo hướng giáo dục” cụ thể ra sao, nhưng dự đoán chung của dư luận đang nghiêng về giả thuyết…. đáng lo ngại.

Cân nhắc giữa sự đúng – sai trong hành động quay clip để có bằng chứng về tiêu cực trong thi cử của học sinh ở Bắc Giang, phản hổi từ đa số bạn đọc bày tỏ ủng hộ quan điểm của Lê Giacmosao@yahoo.com:

“Cái Đúng của học sinh này là chỉ ra tiêu cực của ngành giáo dục. Nhưng cái Sai của em là… trót làm lộ tẩy những tiêu cực mà tôi cho là ngành giáo dục vẫn không dám đối diện”.

Đồng thời, lý giải thêm cho hành động có thể coi như “không còn lựa chọn nào khác”, hoặc đành chọn “cái ít xấu nhất trong những cái xấu” để có được bằng chứng chống tiêu cực trong thi cử, Vũ Tuấn Mạnh Linh  vu_tuan_manh_linh@yahoo.com một lần nữa nhấn mạnh:

“Nếu clip không được tung lên mạng thì liệu sự việc có được mọi người biết đến không, hay lại được "ém" đi theo kiểu "giải quyết nội bộ"? Nên nhớ rằng: để đạt được 1 điều đúng đắn, đôi khi chúng ta vẫn phải chấp nhận đành làm những điều bị cho sai trái, vì đó là cách giải quyết duy nhất”.

Đáng ghi nhận hơn là ngay cả từ phía các giáo viên, những tiếng nói Không với tiêu cực trong học hành và thi cử vẫn chiếm đa số. Đồng thời, chính các thầy cô cũng làm rõ thêm những “góc khuất” trong ngành giáo dục nước ta hiện nay. Bao gồm cả những cái khó với ai tâm huyết với nghề, mà nhiều khi lị bị "xui xẻo" chỉ vì  trót... "trong giữa dòng đục".

“Là một giáo viên bao nhiêu năm chịu áp lực của bệnh thành tích từ trên rót xuống, thật xấu hổ khi tôi đã không đủ dũng cảm để đấu tranh lại. Cảm ơn những người đã dám chống lại căn bệnh này. Thực chất lỗi cũng không hoàn toàn do chúng tôi đâu, giáo viên thường chỉ làm theo chỉ  đạo của cấp trên thôi. Chúng tôi bị ép về chỉ tiêu, thành tích. Không đạt chỉ tiêu thì bị kỷ luật, bị cắt thi đua… Vì vậy giáo viên giỏi thường đồng nghĩ với… “phù thủy giỏi": biết cách biến hóa cả những học sinh yếu kém thành trung bình… Thật đáng xấu hổ lắm!” - Nguyen Lam Uyen:  nguyenlam_uyen@yahoo.com...

Thưởng - phạt phân minh

Dẫu sao, dư luận cũng như chính các học sinh và cả thầy cô cũng vẫn chỉ có thể trông chờ vào cách xử lý vụ việc của các cơ quan, ban ngành chức năng. Vấn đề là làm sao cho công bằng, hợp lý, hợp tình để đem lại hiệu quả tốt cho ngành giáo dục VN nói chung vốn đã và đang phải hứng chịu quá nhiều búa rìu dư luận. Thế nhưng, mọi tín hiệu được phát ra từ phía này xem ra đều có vẻ như khiến dư luận không thể lạc quan. Sự cần có thưởng, có phạt phân minh, do vậy càng được nhấn mạnh hơn trong nhiều phản hồi của bạn đọc:

“Tôi thấy việc xử lý vấn đề clip thi cử vừa qua của Bộ giáo dục và các cơ quan chức năng chưa công minh. Đối với học sinh quay clip thì nên xử lý theo hướng có thưởng có phạt như: - Phạt theo quy chế thi (việc nay học sinh quay clip phải chịu vì đã vi phạm). Thưởng cho học sinh quay clip vì đã có thành tích trong việc chống tiêu cực. Còn đối với Hội đồng thi trường THPT dân lập Đồi Ngô (Lục Nam, Bắc Giang) và thanh tra thi của Sở GD ĐT Bắc Giang và của Bộ GDĐT thì cũng cần xử lý nghiêm theo quy chế thi cử” - Nguyễn Công Hậu:  conghau102@yahoo.com

“Tôi cũng đồng tình với ý kiến của các bạn. Tại sao phải xử lý HS đó chứ? Không có những người như thế thì thử hỏi làm sao ai biết được trong ngành GD đang làm gì. Tôi  nghĩ em HS đó đáng được khen thưởng ấy chứ. Còn nếu cứ hành xử như thế này thì không biết bao giờ ngành GD nước mình mới tốt đẹp hơn được. Người tốt thì thường bị loại, còn người không tốt thì vẫn ung dung tự tại… Thế thì thật bất công quá!” -  Dan:  lethidan74@gmail.com

“Thấy sai thì phải sửa , không nên quy trách nhiệm cho học sinh đó. Mà theo tôi còn cần tuyên dương, khen thưởng em. Tôi thấy việc em làm thì có tới 9 phần tốt, chỉ có 1 phần là chưa đúng thôi. Cần xem xét cái sai chính ở đây là gì? Nếu hội đồng thi không vi phạm quy chế thì liệu em học sinh đó có quay clip như vậy được hay không? Theo tôi, các đơn vị có thẩm quyền cần đứng ra nhận trách nhiệm, đừng tạo áp lực cho học sinh đó nữa!” - Bùi Văn Thành:  buivanthanh243@gmail.com

Chất lượng hay hình thức?

Xoay quanh chủ đề này, vẫn có những luồng ý kiến khác nhau. Số ủng hộ học thật, thi thật để có được chất lượng thật chắc cũng chia sẻ với Phuong Nhan  phuongct1960@gmail.com:

“Năm nay tôi cũng có con thi tốt nghiệp. Tôi rất cảm ơn người dám tố cáo và nói lên sự thật như vậy về thi cử, vì tôi nghĩ đây là hành động dũng cảm của em. Với tôi, em có tội -1, công - 9. Tôi cũng nghĩ, là những người lớn chúng ta càng phải công minh thì con trẻ mới phục. Bộ GD ĐT cũng nên thấy rõ mọi vấn đề mà Bộ vẫn chưa làm tốt...”

Số vẫn thiên về hình thức, muốn có những con số đẹp, những thành tích nổi bật năm sau cao hơn năm trước… vẫn có vẻ muốn bảo lưu những gì đang chiếm thế thượng phong trong nền giáo dục hôm nay. Phải chăng họ vẫn muốn “xấu đều hơn tốt lỏi” nhỉ? Nhưng xem kỹ ra thì hình như cũng không hẳn như vậy đâu, vẫn thấy có gì đó khiến mắt ta phải cay cay, lòng ta phải day dứt khi đọc những lập luận của họ:

“Hiện nay, chúng ta đang tiến đến phổ cập giáo dục ở bậc phổ thông. Tôi nghĩ, cứ cho học sinh quay bài cũng có sao vì ở đâu cũng thế mà. Chúng ta có đảm bảo được công bằng ở mọi trường đâu. Thật buồn khi các em đi thi về cứ hỏi nhau: ở trường đấy có quay bài được không? Vậy thì sao không cho tất cả các em đều quay bài? Giáo dục Việt Nam thật là buồn!” - Thanh:  luongthithanhgdth@gmail.com

“Tôi ủng hộ ý kiến của ông Đào Trọng Thi - Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục,Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội: "Không thể lấy tiêu cực để chống tiêu cực", vì cách "xử lý theo hướng giáo dục" thế này thì hậu quả có thể là kỳ thi năm tới sẽ có rất nhiều camera mang vào trong phòng thi” - Quang Tùng: tungbeo84@yahoo.com

“Theo tôi, Bộ trưởng GDĐT nên xử lý thật nghiêm học sinh dám quay video clip này, vì nếu học sinh nào cũng vậy thì còn đâu là trường học nữa. Bản thân các thầy cô giáo có sung sướng gì đâu khi cho phép các em quay cóp? Theo tôi nghĩ, việc này thể hiện tính nhân văn của hội đồng thi. Học sinh này cần phải bị xử lý nghiêm khắc nhất vì… dám nói ra sự thật…. Tôi ủng hộ Bộ trưởng Luận và ngành giáo dục cũng như các bộ ngành  khác, rằng chúng ta phải lo cho cán bộ công chức có cuộc sống no đủ khác trước đi đã… Cho nên, dù cái giá phải trả có kéo dài sang nhiều thế hệ sau thì chúng ta cũng… không cần. Mọi người có nhất trí không ạ?” - Le Van Toi:  lvt1234@gmail.com

“Bộ  GDĐT đã xử lý đúng ! Để chấm dứt tình trạng tiêu cực trong thi cử, phải xử lý thật nghiêm khắc TS đã quay clip trong thi cử. Hình  thức… có lẽ càng nặng càng tốt... Và thế là từ nay về sau sẽ không có ai dám quay phim nữa… Và như thế sẽ không bao giờ có tiêu cực trong thi cử nữa, vì nếu ai nói Có sẽ được hỏi: bằng chứng đâu ? Ôi sao mà giống bóng đá VN quá!” - Le Minh Thien:  thienminhus@gmail.com

“Bộ GD ĐT  cần “kỷ luật”  học sinh quay clip trong phòng thi theo quy chế, thì năm tới không còn em nào dám vi phạm để có bằng chứng chống thầy cô tiêu cực nữa. Như thế khi Bộ báo cáo thành tích sẽ không  còn phải đính chính lại nữa!” - Bùi Ngọc Định:  dinhbn@mecash.com.vn

Kết cục thế nào “hồi sau sẽ rõ”, nhưng  liệu rồi khả năng có như Thao sai1983_2004@yahoo.com dự đoán:

“Về nguyên tắc thì các ngài xử lý "đối tượng" quay clip là đúng. Nhưng sau khi các ngài xử lý xong "đối tượng" thì sao? Ai sẽ là người còn dám đứng lên tố giác những sự gian lận trong thi cử? Ai là người bảo vệ lẽ phải? Nền giáo dục của Việt Nam sẽ đi về đâu với quá nhiều gian lận trong thi cử như hiện nay? Chúng ta đang hội nhập WTO nhưng không có nghĩa là chúng ta có thể "hoà tan" cùng tiêu cực...  Ở Việt Nam không biết người đứng ra đấu tranh chống tiêu cực có được bảo vệ và tôn trọng hay không? Lẽ nào cuộc sống hiện nay ở nước ta đúng như câu nói truyền miệng của người dân: "Thẳng thắn, thật thà thường thua thiệt/ Lập lờ, lươn lẹo lại lên lương" (???)

Hoặc như Chia sẻ chiase_123_vn@yahoo.com.vn lập luận:

“Xét trên  phương diện pháp luật thì điều này (quay clip) là vi phạm quy định của Bộ GDĐT, nhưng xét cho cùng thì điều đó không hề sai trái. Mà cái đáng chê trách ở đây là thầy cô - những người thực hiện việc chỉ đạo và coi thi lỏng lẻo cho học sinh.  Tôi nghĩ các bạn quay clip phải làm thế cũng là để cho đất nước ta được tốt hơn thôi.

Hãy nhìn vào sự thật  trình độ của chúng ta bây giờ thì thấy rõ, Việt Nam đang thiếu người tài. Vậy mà các thầy cô lại dung túng cho học sinh như thế thì chỉ làm hư hỏng một bộ phận thế hệ thanh niên VN mà thôi.  Nếu muốn tốt cho học sinh - những thế hệ tương lai của VN, thì ngay từ bây giờ hãy giúp họ trong việc học tập để họ học thật tốt,  có thành tích tốt thật sự trong học tập cũng như trong mọi hoạt động xã hội. Như thế mới có thể đào tạo cho VN nhiều nhân tài hơn nữa, chứ không phải là tạo ra những nhân công rẻ và không có học thức hay mang theo những kiến thức giả. Hãy chung tay để đất nước VN ngày càng tốt đẹp hơn, để có thể vững mạnh sánh ngang với các cường quốc như mục tiêu chúng  ta đang hướng tới…”

Nguyễn Tiến tiennb@dhpd.edu.vn nêu rõ cần đặt chủ đích của hành động lên trên khi so sánh với quy chế: 

“Kể cũng lạ, xét trên phương diện quy chế thì thí sinh quay là vi phạm. Nhưng xét trên góc độ mục đích thì rõ ràng hành động đó là có chủ định và hướng đến sự tốt đẹp. Ngành GD không nên vì cái “tự ái cá nhân” mà có những cư xử không đúng với em đó. Cá nhân tôi vote cho em học sinh đó”.

Chúng tôi cũng vote tiếp cho em học sinh đó và mong có được nhiều bình chọn ủng hộ hơn nữa từ phía dư luận xã hội với em HS mà đa số đều cho rằng "tội ít, công nhiều" này.

Thanh Nguyễn