RSS Feeds
Thứ Ba, 29/01/2008 - 4:38 PM

Ngân hàng Pháp đã được cảnh báo về vụ lừa đảo?

Toà nhà trụ sở của Société Générale (Ảnh: AFP)

Giá cổ phiếu của Société Générale (SocGen) đã giảm gần 4% tại Paris trong phiên giao dịch ngày 28/1 xuống 71 euro/cổ phiếu, giữa lúc bên ngoài đang dấy lên tin đồn về khả năng “pháo đài” tài chính lớn thứ hai nước Pháp sẽ sụp đổ sau vụ lừa đảo lịch sử này, còn bên toà án Paris đưa ra những chứng cứ cho thấy SocGen đã nhận được nhiều cảnh báo về các hoạt động giao dịch bất hợp pháp của nhân viên môi giới tài chính Jérôme Kerviel, mà cuối cùng khiến ngân hàng này thiệt hại 7,1 tỷ USD.

 

Người đang thụ lý hồ sơ khởi tố Kerviel về tội danh lừa đảo tại SocGen, công tố viên Jean-Claude Marin, cho biết từ tháng 11/2007 trung tâm giao dịch chứng khoán phái sinh Eurex đã cảnh báo SocGen về các hoạt động giao dịch mờ ám của Kerviel. Các bộ phận kiểm soát nội bộ của nhiều ngân hàng cũng đã có cảnh báo về hoạt động đáng ngờ của nhân viên môi giới này trong vài tháng trở lại đây. Tuy nhiên, Kerviel đã tạo được những chứng từ giả mạo, cho thấy các giao dịch đều hợp pháp, không có gì mạo hiểm; và anh ta đã nhiều lần trót lọt.

 

Ông Marin cho biết Kerviel đã thừa nhận việc làm giả mạo chứng từ và xâm nhập vào hệ thống máy tính của ngân hàng để thực hiện lại các giao dịch ảo nhằm tạo vỏ bọc cho các giao dịch phi pháp của mình từ năm 2005, khi anh ta được thuyên chuyển từ khối văn phòng sang làm việc tại bộ phận giao dịch.

 

Công tố viên Marin cho biết động cơ của Kerviel là muốn trở thành một “nhân viên môi giới đặc biệt”, và anh ta kỳ vọng sẽ thu được gần 450.000 USD - cao hơn nhiều so với mức lương cơ bản khoảng 147.000 USD - nhờ những giao dịch có khả năng sinh lời mà anh đã thực hiện thành công trong năm 2007. Tuy nhiên, anh ta bắt đầu bị thua lỗ lớn trong vài tuần gần đây.

 

Kerviel cũng đã khai với nhân viên điều tra rằng các nhân viên môi giới tài chính khác cũng thường xuyên thực hiện giao dịch trái phép, giống như anh ta.

 

Kiểm soát nội bộ lỏng lẻo

 

Ngày 27/1, ngân hàng SocGen thừa nhận rằng vào thời điểm họ phát hiện ra hành vi lừa đảo của Kerviel, ngày 19-20/1, các giao dịch ảo mà Kerviel đã sử dụng có giá trị lên tới hơn 73 tỷ USD, lớn hơn nhiều so với giá trị vốn hóa thị trường của SocGen (50 tỷ USD).

 

Ngân hàng này cho biết Kerviel đã sử dụng những hiểu biết về các hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng, tích luỹ trong suốt 5 năm anh ta làm việc tại khối văn phòng, để thực hiện hoạt động lừa đảo tinh vi.

 

Tuy nhiên, bản giải trình này của ngân hàng SocGen không hề đề cập đến các cảnh báo mà họ đã nhận được trước đó. Công tố viên Marin, cho rằng các bộ phận trung gian của ngân hàng SocGen, như phòng kế toán và phòng đánh giá rủi ro đã nghi ngờ các giao dịch của Kerviel trong vài tháng trở lại đây. Eurex cũng đã có khuyến cáo.

 
 

"Kẻ tội đồ" Jérôme Kerviel đã ra đầu

 thú chỉ vài ngày sau khi vụ việc vỡ lở,

 và hiện tại đã nộp tiền bảo lãnh để

 được tại ngoại

 

Việc một nhân viên môi giới “quèn” cũng có thể thực hiện hành vi lừa đảo gây chấn động giới tài chính như vậy đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống kiểm soát nội bộ lỏng lẻo của các ngân hàng.

 

“Mọi ngân hàng đều sẽ phải rà soát lại toàn bộ hoạt động giao dịch của mình, cũng như vấn đề an ninh mạng…,” ông Howard Davies của Đại học kinh tế London nói. Ông Davies từng lãnh đạo Cơ quan quản lý dịch vụ tài chính Anh. Theo ông, chỉ cần áp dụng một số biện pháp nghiệp vụ khá đơn giản cũng có thể ngăn chặn vụ lừa đảo ở SocGen, như thay đổi mật khẩu máy tính một cách thường xuyên hơn, hoặc quy định rằng các nhân viên môi giới phải nghỉ làm 2 tuần trong khi đồng nghiệp xử lý chứng từ giao dịch của họ.

 

Hồi kết nào cho SocGen?

 

Hiện tại, uy tín của SocGen đã bị vấy bẩn đến mức một số nhà quan sát cho rằng ngân hàng này sẽ không thể vượt qua cơn khủng hoảng như một ngân hàng độc lập. “SocGen có thể không bao giờ gượng dậy được sau “cú ngã” trị giá 7,1 tỷ USD này,” chuyên gia phân tích Jean-Pierre Lambert của ngân hàng đầu tư Keefe, Bruyette & Woods nhận định. Trước khi xảy ra vụ bê bối lớn nhất trong lịch sử tài chính Pháp thời gian gần đây, SocGen là nhân hàng hàng đầu thế giới trong các hoạt động kinh doanh chứng khoán phái sinh.

 

Với sự hậu thuẫn của chính phủ Pháp, có một lối thoát cho SocGen, ngân hàng lớn thứ hai nước Pháp, là chia tách quyền sở hữu cho BNP Paribas và Crédit Agricole. Lâu nay BNP vẫn “nhòm ngó” mạng lưới chi nhánh ngân hàng của SocGen.

 

Trước đây, một số ngân hàng của châu Âu, như Unicredito của Ý, cũng đã để mắt tới SocGen như một mục tiêu thông tính. Tuy nhiên, các kế hoạch khả thi nhất đều đã phải gác lại do cuộc khủng hoảng cho vay dưới chuẩn ở Mỹ và một số vấn đề khác.

 

Sẽ chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi nhiều ngân hàng đưa SocGen vào “tầm ngắm”. Thành lập năm 1864, đến nay SocGen đã phát triển thành một tập đoàn tài chính toàn cầu với khoảng 120.000 nhân viên.

 

Đặng Lê

Theo Business Week


TIÊU ĐIỂM