Thứ Ba, 25/05/2010 - 08:18

Dự án điện hạt nhân: Khó khăn không chỉ ở tái định cư

(Dân trí) - Với một dự án có yếu tố nhạy cảm và đặc biệt như xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở Ninh Thuận thì để tạo được sự đồng thuận và tâm lý an dân, vấn đề không chỉ dừng lại ở việc giải quyết tái định cư…

Dân đã đồng thuận nhưng…
 
Khu vực thôn Vĩnh Trường sẽ xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1
 
Theo kế hoạch, toàn bộ địa giới hành chính ở thôn Vĩnh Trường (xã Phước Dinh - huyện Thuận Nam) với 156 hộ dân (tương đương 642 người) nằm trọn trong vùng phải di dời để xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
 
Còn ở thôn Thái An (xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải), khu vực sẽ xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, con số này lên tới 611 hộ (tương đương trên 2.000 người).
 
Theo ghi nhận của phóng viên, hầu hết những người dân trong vùng thuộc khu vực di dời đều đã đồng thuận với chủ trương xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Không những vậy, người dân ở thôn Vĩnh Trường cũng đã đồng ý di dời sang địa điểm mới cách nơi ở cũ khoảng 10km, bởi khu vực này hội tụ được những yếu tố phát triển cả về mặt quy mô dân số và ngành nghề nuôi trồng thủy sản truyền thống ở đây.
 
Tuy nhiên, tại thôn Thái An, sự đồng thuận về địa điểm di dời chưa cao. Ông Nguyễn Văn Lâm - Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận cho biết: Nơi người dân muốn tái định cư thì quỹ đất không rộng rãi, không đáp ứng được nhu cầu phát triển sau này. Còn nơi mà tỉnh định bố trí thì cách nơi cũ tới 8km, mặc dù có quỹ đất nhưng dân chưa tính được sau này sẽ làm gì…
 
Đấy là chưa kể việc lo cho người “nằm xuống” thế nào khi chưa thống nhất được khu nghĩa trang sau này. “Cải táng vẫn là tập tục của người Việt, bởi vậy, nếu chôn người tại nơi ở cũ thì sắp tới di dời sẽ ra sao?” - ông Võ Văn Hưng - đại diện người cao tuổi ở thôn Vĩnh Trường tỏ ra lo lắng.
 
Ông Hưng tỏ ra lo lắng cho việc "hậu sự" của người dân
 
Được biết, đối với khu nghĩa trang, Sở Xây dựng Ninh Thuận đã đề xuất địa điểm và thông báo cho chính quyền xã và hai thôn. Tuy nhiên, chừng nào chưa có được quyết định cuối cùng về khu chôn cất, thì tâm lý lo lắng ấy là không thể tránh khỏi!
 
Triển khai bảo hiểm trước rủi ro cho người dân
 
Trao đổi về những trăn trở của của người dân, ông Đỗ Hữu Nghị - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết: việc lo chỗ ở, giải quyết việc làm cho người dân là phải tính đến về lâu về dài.
 
“Tâm lý của người dân là không muốn chuyển tới nơi quá xa so với nơi cũ họ đang ở và làm ăn. Tuy nhiên, chúng tôi cũng cần phải tính đến sự phát triển sau này và những ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu, khi nước biển dâng thì cuộc sống của người dân sẽ không an toàn!” - ông Nghị nói.
 
Quan điểm của lãnh đạo tỉnh cho đến thời điểm này là các khu vực sát biển vẫn được tận dụng khai thác để phát triển du lịch biển, khi những ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu tại đây hiện còn chưa quá lớn.
 
Đầm tôm này sẽ không còn khi xây dựng nhà máy điện hạt nhân
 
Thực tế, để tạo tâm lý an dân khi triển khai xây dựng nhà máy điện hạt nhân thì vấn đề không chỉ dừng lại ở việc giải quyết vấn đề tái định cư, hay những cơ chế đặc thù từ hạ tầng xã hội, chuyển đổi nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực.
 
Ai cũng nói rằng, nhà máy điện hạt nhân được xây dựng với công nghệ tiên tiến, bảo đảm an toàn nhưng chẳng ai có thể nói trước được điều gì, cho dù sự cố chỉ là rất hy hữu.
 
“Chính vì vậy, bên cạnh việc hỗ trợ cho người dân trong vấn đề tái định cư, nhà nước cần có những hình thức hỗ trợ khác như hỗ trợ về mặt tài chính, đặc biệt là nên triển khai bảo hiểm trước rủi ro cho người dân… Đây cũng là mô hình đã được áp dụng tại Nhật nhằm giúp người dân cảm thấy yên tâm hơn khi sống gần khu vực nhà máy điện hạt nhân” - ông Đỗ Hữu Nghị - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận đề xuất.
 
Tổng diện tích cần thiết để xây dựng mỗi nhà máy điện hạt nhân khoảng trên 800ha (trong đó diện tích đất liền khu vực sát biển là 300ha, còn lại là diện tích biển).
 
Theo qui định về xây dựng nhà máy điện hạt nhân, trong bán kính 1km tính từ tâm nhà máy sẽ giải phóng “trắng”, không giữ lại thứ gì. Từ mốc 1km đến thêm 500m là người dân được sản xuất nhưng không khuyến khích ở lại.
 
Bài và ảnh: Lan Hương