Cuộc hội thảo này nhằm lấy ý kiến đóng góp xây dựng Đề án "Phát triển khoa học, công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế".
Theo thống kê, trong giai đoạn 2001- 2011, nguồn kinh phí đầu tư phát triển cho khoa học, công nghệ bình quân mỗi năm tăng 20% và chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng chi đầu tư phát triển. Tuy nhiên, kinh phí này vẫn chỉ đáp ứng 30-50% nhu cầu.
Tại Hội thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân cho biết, hiện nay, ngoài nguồn tài chính từ Ngân sách nhà nước, hoạt động đầu tư cho khoa học, công nghệ vẫn chưa huy động được nhiều nguồn lực của xã hội và doanh nghiệp trong khi nhiều quốc gia có mức đầu tư từ xã hội cho khoa học, công nghệ gấp 5-10 lần đầu tư từ ngân sách. Nguồn lực cho đầu tư khoa học, công nghệ của Việt Nam không chỉ thiếu về lượng mà còn yếu cả về khả năng huy động nguồn lực của xã hội.
Trong giai đoạn 2003 -2010, chúng ta đã đặt mục tiêu đầu tư cho khoa học, công nghệ phải đạt 1,5% GDP, năm 2020 là 2% GDP, song mức tổng đầu tư xã hội hiện nay chưa đạt tới 1% GDP, trong đó, quá nửa đầu tư là từ ngân sách Nhà nước, còn lại từ doanh nghiệp, mặc dù gần đây, các Tập đoàn và doanh nghiệp đã bắt đầu quan tâm hơn đến đầu tư cho khoa học, công nghệ, xây dựng phòng thí nghiệm.
Theo Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Thanh Kiều, nếu không có sự đổi mới cơ chế tài chính thì khó có thể phát huy hiệu quả của các đề tài nghiên cứu khoa học, bởi các dự án trình lên và phải chờ đợi phê duyệt rất lâu.
Theo quan điểm của Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu, rất cần thiết phải thay đổi tư duy trong đầu tư cho khoa học công nghệ, phải chú trọng đầu tư cho cơ sở vật chất kỹ thuật. Vấn đề tối quan trọng nữa là đầu tư cho con người, trang bị cho họ những kiến thức và kỹ năng cần thiết để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất khoa học kỹ thuật tiên tiến. Đây chính là mấu chốt phát triển thành công sự nghiệp khoa học công nghệ.
Ông Tống Viết Trung, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel, cho biết trong năm 2011, đơn vị này đã dùng 10% lợi nhuận trước thuế là khoảng 2.000 tỷ đồng cho hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ. Tuy nhiên, nếu với quy định của luật thuế quy định hiện nay được trích tối đa 10% lợi nhuận trước thuế cho khoa học công nghệ thì nhiều doanh nghiệp không trích vẫn không sao. Theo ông Tống Viết Trung, cần phải quy định mức tối thiểu 5% cho nghiên cứu khoa học để tăng nguồn lực nghiên cứu khoa học từ các doanh nghiệp.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Minh cho biết, Bộ Tài chính sẽ sớm nghiên cứu sửa đổi các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp trích lập và sử dụng có hiệu quả quỹ phát triển khoa học, công nghệ tại doanh nghiệp, đồng thời hoàn thiện cơ chế cho các Quỹ phát triển khoa học, công nghệ quốc gia.
Theo Q. Giang
Khoa học và Phát triển