(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu đã bắt đầu lạc quan khi dự báo về thời điểm phục hồi của nền kinh tế thế giới cũng như trong nước. Tuy nhiên, những rủi ro trong quá trình phục hồi cũng là vấn đề được các nhà nghiên cứu cảnh báo.
Rất nhiều vấn đề của lí luận và thực tiễn đã được đề cập trong hội thảo khoa học quốc gia “Ngăn chặn suy giảm kinh tế Việt Nam” do Trường ĐH Kinh tế Quốc dân phối hợp với UB Kinh tế của Quốc hội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức ngày 9/5.
Kích cầu chưa có nhiều kết quả
Ông Đỗ Văn Minh, TGĐ Công ty Dệt 19/5 cho biết, cuối năm 2007 công ty rất phấn khởi, tự tin có thể cán đích trước Đại hội Đảng 1,5 năm, nhưng năm 2008 khó khăn dồn dập tới và đến tháng 1/2009, công ty đã phải dừng sản xuất.
Tình trạng lúc đó của công ty được ông Minh miêu tả là “hôn mê” và cho dù có một số lí do được đưa ra giải thích, nhưng bản chất nhất của vấn đề là… không bán được hàng.
Nhưng sau đó, chương trình hỗ trợ lãi suất cho vay 4% theo chỉ thị 131 của Chính phủ là một trong những nguyên nhân giúp doanh nghiệp của ông Minh có thể hồi phục dần. Kết quả 4 tháng đầu năm, doanh thu của doanh nghiệp này tăng 150% so với cùng kì, giá trị xuất khẩu tăng gấp đôi…
Đại diện trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội đọc tham luận tại hội thảo.
Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp vừa và nhỏ Hà Nội, Đỗ Quang Hiển lại không có được lạc quan như ông Minh khi nhìn vấn đề ở diện rộng. Ông Hiển đánh giá, gói kích cầu chưa có nhiều thành công vì thực tế doanh nghiệp chưa có được đầu ra cho sản phẩm.
Theo ông Hiển, trong bối cảnh suy giảm kinh tế, việc nghiên cứu thị trường kém càng bộc lộ rõ và thực tế hiện nay doanh nghiệp chỉ có cách xử lí thông tin “thô”. Nhà nước có nhiều đoàn xúc tiến thương mại đi khảo sát thị trường, nhưng vẫn chỉ là “cưỡi ngựa xem hoa”, chưa đưa ra được những thông số cụ thể cho các doanh nghiệp.
Hiện tại 70 - 80% doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam không có điều kiện nghiên cứu thị trường và việc thiếu có thông tin đã dẫn đến hệ luỵ không thể hình thành ý tưởng cho sản xuất. Ông Hiển đề nghị, Chính phủ cần thành lập một tổ nghiên cứu thị trường giúp doanh nghiệp.
Vấn đề tiêu dùng trong nước, nhất là khu vực nông thôn được Phó TGĐ Tổng Công ty Thương mại Hà Nội, Trương Minh Thanh đưa ra những phân tích. Theo ông Thanh, chương trình bán hàng cho những vùng khó khăn mới về Hà Nội của Tổng công ty ông cho thấy, bà con rất hồ hởi mua sắm.
Tuy nhiên, sản phẩm người mua quan tâm là những sản phẩm hết sức thiết yếu và thông thường một đơn hàng chỉ khoảng… 20.000 đồng. Ông Thanh đánh giá, kích cầu vào khu vực nông thôn vẫn chưa có nhiều tác dụng, dù chỉ số lạc quan của người dân khá tốt.
Ông Thanh đề nghị cần tập trung hơn nữa các biện pháp kích cầu vào khu vực nông thôn, mở rộng sản xuất đó là điều chỉnh lãi suất với các khoản vay cũ theo khung lãi suất hỗ trợ 4% nhắm giúp doanh nghiệp tái cơ cấu lại nguồn vốn vay. Thực hiện tăng tỉ lệ hoàn thuế cho các đơn vị xuất khẩu...
Chưa có giải pháp cho những vấn đề sắp nổi lên
Về vấn đề vĩ mô, theo GS Bùi Tùng, Đại học Hawaii, tại Mỹ thị trường chứng khoán đã tăng nhiều điểm trong quãng thời gian qua, thị trường tài chính tốt hơn, thị trường nhà đất đã bước đầu ổn định… Từ thực tế này, ông Tùng dự báo, có thể kinh tế Mỹ sẽ hồi phục vào quí III/2009, còn Việt Nam sẽ chậm hơn một thời gian.
“Nếu chúng ta biết tranh thủ thời cơ, vượt qua khó khăn, có thể sẽ hồi phục vào năm 2010 hoặc 2011. Tuy nhiên, trong giai đoạn hồi phục cần đề phòng những rủi ro”, ông Tùng phân tích.
TS Phạm Đỗ Chí, PGĐ điều hành VinaCpital cũng chia sẻ với với GS Bùi Tùng về những thăng tiến của thị trường chứng khoán Mỹ. Theo ông Tùng, thông thường thị trường tài chính sẽ đi trước 6-12 tháng nên kinh tế Mỹ có thể hồi phục vào cuối năm nay.
Ông Chí dự báo, từ nay đến quí IV, độ giảm GDP của nền kinh tế chúng ta sẽ bớt đi. Tuy nhiên, ông Chí cảnh báo, chúng ta phải luôn luôn canh chừng sự trở lại của lạm phát khi nền kinh tế hồi phục trở lại.
TS. Lương Thái Bảo cũng đồng tình với quan điểm này bằng nhận xét, lạm phát luôn là quan tâm của chúng ta trong suốt quá trình dài. Theo ông Bảo, chưa có đầy đủ cơ sở để nói lạm phát năm nay 5 - 6%, nhất là khi chúng ta đã và đang thực hiện gói kích cầu lớn.
“Kích cầu lớn, lạm phát sẽ tái xuất hiện cần phải xem chừng, nhưng xem chừng ở mức nào là vấn đề đang đặt ra để nghiên cứu”, ông Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ nối tiếp.
Không chỉ vấn đề lạm phát, theo ông Kiêm, cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay mang tính toàn cầu, dai dẳng và những giải pháp của ta nặng về tình thế nhằm đối phó với những vấn đề mới nổi lên, trong khi chưa có giải pháp cho những vấn đề sắp nổi lên.
Kim Tân