(Dân trí) - “Việc giảm giá xăng phải cân nhắc, xem xét, tùy thuộc vào giá thế giới. Nếu giá cứ giữ thế này, phải tính toán vừa giảm, vừa xem xét thuế. Khả năng thì mình thấy cũng có thể giảm được nữa”, Bộ trưởng Tài chính, Vũ Văn Ninh trao đổi với PV Dân trí.
Thưa ông, những ngày gần đây dư luận đã nói rất nhiều về việc giá dầu thế giới giảm rất sâu, nhưng giá xăng trong nước vẫn không giảm?
Giá xăng dầu phải nhìn cả quá trình. Thời điểm đầu năm mặt bằng giá chưa đủ để doanh nghiệp (DN) kinh doanh hòa vốn mà lỗ rất lớn. Khi mình điều chỉnh lên (cuối tháng 7), dự kiến điều chỉnh qua 2 bước xăng mới hết lỗ, còn dầu thì lúc đó Nhà nước xác định bù 70%, dân điều chỉnh giá 30%.
Nếu bình thường, giá cao như thế còn phải điều chỉnh thêm mấy bước nữa mới có thể đi theo thị trường. Nhưng sau đó, giá biến động xuống thì DN mới hòa. Lúc đó, Nhà nước đã công bố cho giữ giá, và giữ giá thì tính chung cả một quãng thời gian, không chỉ dầu mà xăng cũng lỗ.
Khi giá trở lại bình thường, nhà nước công bố không bù lỗ cho xăng, chỉ bù lỗ cho dầu, tức là cho DN một mức nhất định để bù lại lỗ cũ. Hơn nữa, nhà nước quy định các DN phải dự trữ lưu thông trước đây là 20 ngày, sau đó lên 25, rồi 30 ngày. Khi giá giảm, tại thời điểm đó so với giá mua vào thì lãi, nhưng tính bình quân 20 ngày, 30 ngày trước thì mua cao bán thấp, cho nên phải tính bình quân, không thể tính tại thời điểm. Bình quân một tháng trước thì đang hòa, còn bình quân tại thời điểm này người ta đang lãi.
Bộ đã tính toán được là đến lúc này các DN đã bù lỗ được bao nhiêu, còn thiếu bao nhiêu?
Nhà nước công bố là cho DN được trích lại 1.000 đ/lít để bù lại phần lỗ cũ. Còn phần chênh lệch, khi giá lên nhà nước đã lùi thuế. Vậy phải giải quyết làm sao cho hài hòa mối quan hệ nhà nước, dân và DN. DN thì phải có lãi để bù lỗ cũ, dân phải được hưởng lợi giá giảm, nhà nước phải có điều tiết về thuế.
Khung thuế giá xăng là 40%, nhưng vừa rồi mình mới áp thuế 5%. Như vậy vừa phải điều hành thuế, vừa phải điều hành giá. Cảm giác giá xăng điều chỉnh giảm chậm quá, nhưng mình đã điều chỉnh từ một mức rất thấp lên một mức cao để hòa đã, sau đó lên bước nữa để có lãi. Mình điều hành là để có lãi, bây giờ lại điều hành xuống nữa thì lại lỗ.
Rồi phải tính quan hệ với khu vực, mình điều chỉnh xuống 18, 17 ngàn đồng/lít, nhưng người ta vẫn 23 ngàn sẽ diễn ra buôn lậu. Hiện nay giá xăng trong nước là 16,5 ngàn đ/lít họ vẫn 20 ngàn đ/lít.
Vậy đã có tính toán xem còn bao lâu nữa sẽ bù lỗ xong?
Tính từ đầu năm, năm ngoái có anh lỗ mấy ngàn tỷ. Nay trích có 1.000đ/lít, có anh phải 6 tháng đến 1 năm mới bù đủ.
Được biết trước những diễn biến mới của thị trường thế giới, hai phương án tăng thuế và giảm giá xăng đã được đặt lên bàn Bộ trưởng. Vậy ông sẽ quyết định thế nào?
Điều hành phải hài hòa. Khi giá dầu thô giảm, thu ngân sách giảm rất lớn, trong khi đó khung giá xăng đầu của mình còn quá thấp, thuế xăng mới áp 5%, có cái còn chưa áp thuế. Không phải vấn đề ưu tiên thu hay ưu tiên cái khác mà mình vẫn bám vào mục tiêu chống lạm phát - nếu bình thường, không vì lạm phát thì đã áp thuế rất lớn rồi.
Nếu mặt bằng giá dầu thế giới vẫn giữ nguyên, không dao động lớn, có tính tiếp việc giảm giá?
Việc giảm cũng phải cân nhắc xem xét tùy vào giá thế giới. Nếu giá cứ giữ thế này, phải tính toán vừa giảm, vừa xem xét thuế để hài hòa. Khả năng thì mình thấy cũng có thể giảm đựơc nữa. Mức giảm thì phù thuộc vào từng thời điểm và phải tính bình quân của thời gian qua.
Xin cảm ơn ông!
Cấn Cường