Thứ Năm, 08/11/2007 - 12:40

Nguyên nhân và tác động của “bão giá” dầu thô
(Dân trí) - Ngày 7/11, giá dầu thô trên thị trường thế giới đã đạt tới mức kỷ lục 98 USD/thùng (tăng khoảng 45% so với đầu năm). Theo các chuyên gia, giá dầu sẽ còn tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.

Nguyên nhân

Theo các nhà phân tích, có một loạt nguyên nhân đã góp phần đẩy giá dầu lên trong thời gian qua: Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) quyết định không tăng sản lượng. Nguồn cung thắt chặt trong khi nhu cầu về dầu mỏ không ngừng tăng, nhất là ở các nước đông dân...

Lo ngại về việc Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ có khả năng sẽ mở chiến dịch quân sự quy mô lớn tại khu vực miền Bắc Irắc có thể làm gián đoạn nguồn cung cấp dầu từ Trung Đông, do đó giá dầu tiếp tục bị đẩy lên cao.

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) dự báo trong năm 2007, nhu cầu dầu mỏ thế giới tăng 1,5 triệu thùng/ngày lên 86,1 triệu thùng/ngày. Như vậy với nhu cầu tăng 2,2%/năm sẽ đưa lượng dầu tiêu thụ của thế giới lên đến 95,8 triệu thùng/ngày vào năm 2012.

Giới kinh doanh lo ngại tuyến đường ống dẫn dầu mỗi ngày 1 triệu thùng từ Baku của Adécbaigian tới Sheyhancủa Thổ Nhĩ Kỳ bị gián đoạn. Tình hình này cũng làm tiêu tan phần nào hy vọng về khả năng khôi phục sản lượng khai thác dầu ở các tỉnh miền bắc Irắc.

Do Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt mới đối với Iran, quốc gia nắm giữ dự trữ dầu và khí tự nhiên lớn thứ 2 thế giới.  Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad đã thẳng thừng tuyên bố, Iran sẽ đáp trả Mỹ nếu bị tấn công quân sự, thậm chí sẽ ngừng ngay việc xuất khẩu dầu mỏ.

Đồng USD mất giá, sự sụt giảm này góp phần tạo ra một cơn bão trên thị trường dầu toàn cầu. Đồng USD yếu thúc đẩy giới kinh doanh đầu tư vào dầu. Những người bán dầu có đồng tiền lên giá so với đồng USD muốn thu về nhiều tiền hơn.

Do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hạ lãi suất cơ bản 0,25% xuống còn 4,5% do lo ngại kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại trong những tháng sắp tới (khiến thị trường kỳ vọng vào kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng mạnh trở lại, thúc đẩy nhu cầu dầu mỏ)…

Tác động

Giá dầu liên tục tăng đang là một gánh nặng lớn đối với những nước nghèo hoặc có nền kinh tế quá phụ thuộc vào dầu. Giá dầu leo thang đã đẩy chi phí sản xuất, nhiên liệu cho giao thông vận tải và giá sinh hoạt tăng.

Tuy tác động của việc giá dầu tăng cao hiện nay chưa nặng nề như trong những năm 1970, nhưng ảnh hưởng của nó không hề nhỏ. Ước tính của Ngân hàng thế giới (WB), sự phụ thuộc vào dầu nhập khẩu đã làm giảm 1% giá trị tăng trưởng GDP của các nước trong khu vực Đông Nam Á.

Nhiều nước trong Thế giới thứ ba thậm chí không tiến hành được chương trình công nghiệp hoá theo đúng kế hoạch. Đối với các nước phát triển, thì việc giá dầu tăng sẽ có những ảnh hưởng khác nhau.

Tuy nhiên, dường như cơn sốt giá dầu trong thời gian qua cũng đã giúp một số nền kinh tế có thể thích nghi tốt hơn với tình trạng “khủng hoảng dầu”. Mặc dù giá dầu leo thang, song nền kinh tế của các nước phát triển và cả một số nước đang phát triển vẫn tăng trưởng, tuy mức độ có thấp hơn so với trước đây.

Theo giới phân tích, giá dầu tăng chắc chắn sẽ gây nhiều ảnh hưởng tới nền kinh tế thế giới nhưng đây cũng là cơ hội để buộc các quốc gia phải sử dụng nhiên liệu một cách tiết kiệm và thúc đẩy nhanh hơn công tác phát triển các nguồn năng lượng thay thế, bởi sớm hay muộn thì nguồn dầu mỏ trên thế giới rồi cũng sẽ cạn kiệt.

KV (tổng hợp)