Ai cũng biết “sữa mẹ là tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ”. Nhưng những con số thực tế cho thấy kết quả đáng buồn, chỉ có 19% trẻ được nuôi bằng sữa mẹ 4 tháng đầu đời (*), giải pháp nào cho hơn 80% trẻ không được bú mẹ?
Tại sao nói sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ?
Mới đây, tại hội thảo chuyên đề “Tiêu chuẩn vàng trong dinh dưỡng nhũ nhi” do Mead Johnson Việt Nam phối hợp cùng Hội Nhi khoa Việt Nam tổ chức, hàng ngàn bác sĩ nhi khoa, sản khoa và các chuyên gia dinh dưỡng đã được cập nhật một số thông tin khoa học về sữa mẹ để có cái nhìn rõ hơn những lợi ích của sữa mẹ đối với sự phát triển toàn diện của nhũ nhi.
Các nghiên cứu về sữa mẹ đã cho thấy các thành phần dinh dưỡng trong sữa mẹ gồm đạm (Protein), chất bột đường (Carbohydrat), các loại vitamin, muối khoáng và chất béo… với một hàm lượng rất phù hợp cho cơ thể non yếu của trẻ nhỏ. Trong đó, chất béo được nghiên cứu nhiều nhất vì nó ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của nhũ nhi. Theo kết quả của một nghiên cứu về sữa mẹ tiến hành ở các vùng khác nhau tại Sri Lanka, đa số các axít béo ít thay đổi cho dù chế độ ăn uống của mẹ có khác nhau, trừ DHA là thay đổi rõ rệt nhất. Mà DHA lại được tích tụ sớm và nhiều trong não của trẻ, tỉ lệ thuận với sự tăng trưởng của não, vì thế đây là một chất dinh dưỡng vô cùng quan trọng đối với trẻ trong giai đoạn đầu đời. Bên cạnh đó, các nghiên cứu lâm sàng trên nhũ nhi trong hơn 2 thập kỷ qua cũng cho thấy các bé bú mẹ luôn có những kết quả phát triển tốt hơn những trẻ không được bú mẹ. Điều này góp phần lý giải tại sao sữa mẹ luôn là tiêu chuẩn vàng cho dinh dưỡng nhi khoa và tại sao Tổ chức y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo nên nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tiên.
Tại hội thảo, ông Pheng Soon Lee – Giám đốc Y Khoa Vùng Châu Á Thái Bình Dương của Mead Johnson đã trình bày những cột mốc phát triển quan trọng của trẻ nhỏ, qua đó cho thấy rõ giai đoạn đầu đời là “thời gian vàng” để hình thành nền tảng cho sự phát triển trí tuệ về sau của mỗi con người. Dinh dưỡng nhũ nhi, vì thế, rất quan trọng chứ không như đa số người vẫn nghĩ trẻ cứ lớn đều về cân nặng, chiều cao là đủ.
Các báo cáo khoa học tại hội thảo cũng đề cập đến chế độ dinh dưỡng trong khẩu phần ăn của người mẹ sẽ tác động rất lớn đến chất lượng sữa mẹ, qua đó, sẽ có những ảnh hưởng khác nhau lên sự phát triển của trẻ, đặc biệt là trí não. Vì thế, hội thảo kêu gọi các chuyên viên y tế tích cực khuyên các bà mẹ ăn nhiều thực phẩm chứa DHA trong thời gian mang thai và cho con bú để giúp tối đa hóa quá trình phát triển trí não của nhũ nhi.
Giải pháp nào cho những trẻ không được bú mẹ?
Thực tế hiện nay cho thấy vì nhiều lý do khác nhau mà số lượng trẻ được bú mẹ ngày càng ít đi và thời gian bú mẹ cũng rút ngắn dần. Theo số liệu thống kê của viện Dinh dưỡng quốc gia 2006 chỉ có khoảng 19% trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 4 tháng đầu đời. Còn số liệu thống kê của công ty nghiên cứu thị trường ACNielsen năm 2008, tỉ lệ trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 3 tháng đầu đời là 25%. Những con số thống kê này không chỉ khiến các bà mẹ giật mình mà đây còn là một vấn đề khiến các chuyên gia y tế và cả xã hội lo ngại.
Phát biểu tại hội thảo, GS.TS Nguyễn Công Khanh – Phó chủ tịch hội Nhi khoa Việt Nam cho biết “ Chúng tôi luôn khuyến cáo các bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ vì không nguồn dinh dưỡng nào tốt hơn sữa mẹ. Nếu vì những lý do nào đó không thể cho con bú, các bà mẹ cần cho trẻ một nguồn dinh dưỡng thay thế tối ưu để giúp những trẻ không được bú mẹ có thể phát triển tốt”.
Mặc dù việc bổ sung các chất dinh dưỡng vào sữa công thức khá phổ biến hiện nay nhưng những nghiên cứu lâm sàng nghiêm túc nhằm so sánh lợi ích trước mắt và lâu dài cho trẻ từ sữa công thức với sữa mẹ là rất cần thiết.
Các chuyên gia có mặt tại hội thảo cũng đồng tình rằng bên cạnh các chỉ số về cân nặng, chiều cao – vốn rất dễ cảm nhận, các bà mẹ còn cần được thông tin thêm về những tiêu chí đánh giá sự phát triển của trẻ như thị lực, chỉ số MDI, chỉ số IQ. Và đội ngũ y bác sĩ đóng vai trò không nhỏ trong việc hướng dẫn các bà mẹ chọn lựa đúng giải pháp dinh dưỡng tối ưu cho trẻ, vì sự phát triển toàn diện nhất của trẻ.
Các sản phẩm sữa công thức của Mead Johnson được nghiên cứu và phát triển dựa trên những hiệu quả mà trẻ bú mẹ có được. Đó là sự tăng trưởng chung về chiều cao, cân nặng cũng như sự phát triển về thị lực và trí não. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy trẻ bú sữa công thức của Mead Johnson đạt được các chỉ số phát triển gần như các trẻ bú mẹ. Đây chính là sự nỗ lực không ngừng của Mead Johnson, một tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu với kinh nghiệm hơn 100 năm, để mang lại cho trẻ một sự khởi đầu tốt đẹp nhất.