Hai tỉnh phát dịch heo (lợn) tại xanh tại phía Nam trong năm nay là Bạc Liêu và Lâm Đồng. Dịch heo tai xanh phát tại Bạc Liêu từ ngày 4/1/2008 trên địa bàn 4 xã thuộc 3 huyện. Tổng số heo bị chết, ốm và buộc phải tiêu hủy là 215 con. Đến nay, dịch đã được dập tắt.

Còn ở Lâm Đồng thì dịch được ghi nhận là bùng phát vào ngày 1/4/2008 tại huyện Bảo Lộc. Sau thời gian xét nghiệm, đến ngày 14/4 tỉnh mới công bố dịch. Trong thời gian này, dịch đã kịp lây lan sang các địa phương khác như: huyện Bảo Lâm vào ngày 17/4, huyện Cát Tiên vào ngày 2/5. Đến 6/5, dịch đã phát 14 xã của 3 huyện với 840 heo bệnh phải tiêu hủy.

Tại hội nghị này, các địa biểu đều thừa nhận là khâu thông tin và cán bộ cơ sở của ngành nông nghiệp còn quá yếu kém. Đơn cử như dịch tại Lâm Đồng, huyện Bảo Lâm phát dịch từ ngày 17/4 mà đến 24/4 mới được báo cáo; tại huyện Cát Tiên, dịch phát từ ngày 2/5 mà mãi đến 6/5 địa phương mới báo cáo lên chi cục Thú y.

Sau khi nhận báo cáo, chi cục phải đem mẫu bệnh phẩm đi xét nghiệm, có kết quả mới công bố dịch và thực hiện các biện pháp phòng chống dịch. Trong thời gian đó, không biết bao nhiêu heo bệnh, heo dịch đã được đưa đến lò mổ, tẩu tán sang các địa phương khác.

Đại biểu chi cục Thú y TP.HCM cho biết: “Bình thường thì thịt heo Lâm Đồng chỉ cung cấp 1,5% thị phần TP.HCM. Nhưng 3 tuần trước thời điểm Lâm Đồng công bố dịch thì lượng heo từ Lâm Đồng đổ về TP.HCM tăng đến 8% - 9% thị phần. Chúng tôi nghi ngờ là dịch ở Lâm Đồng bùng phát trước ngày 1/4 cả nửa tháng nên bà con mới bán tháo về TPHCM như vậy. Rất may là TPHCM chưa nhiễm dịch”.

Về việc này, ông Nguyễn Thiết Tâm - Chi cục phó chi cục Thú y Bạc Liêu, đóng góp kinh nghiệm dập dịch ở tỉnh mình là cô lập, khử trùng, tiêu hủy heo bệnh ngay khi nghi ngờ heo mắc bệnh tai xanh; phát hiện ở chuồng nào thì tiêu hủy cả chuồng.

Do triệu chứng thể hiện của heo mắc dịch tai xanh rất giống các loại bệnh khác như thương hàn, dịch tả… nên người dân có xu hướng để lại chữa. Nhưng quan điểm của tỉnh Bạc Liêu là thấy có dấu hiệu này xuất hiện tại một địa phương với tỷ lệ cao thì quy ngay là dịch tai xanh và thực hiện các biện pháp chống dịch, tiêu hủy ngay.

Ngoài ra, tỉnh cũng đã linh động đề xuất mức hỗ trợ cho bà con là 20 ngàn/kg (thời điểm đầu năm 2008) trong khi quy định của Nhà nước lúc ấy chỉ là 10 ngàn, giá thị trường là 28 ngàn. Nhờ vậy, bà con ít bị lỗ nên không có tư tưởng bán tống, bán tháo; dịch ở Bạc Liêu nhanh chóng bị dập tắt ngay khi bùng phát.

Ông Nguyễn Xuân Bình- Phó giám đốc Cơ quan thú y vùng VI của cục Thú ý, cũng nghiêm khắc nhìn nhận là ý thức phòng chống dịch của cán bộ ta còn quá kém. Đơn cử như khi đoàn kiểm tra cả Cơ quan thú ý vùng VI sắp ra khỏi vùng dịch là Lâm Đồng, đến chốt chặn tiêu độc khử trùng trước khi qua địa bàn tỉnh Đồng Nai, cán bộ thú y tại đây chỉ xịt thuốc tiêu độc… 2 bánh xe trước.

Do vậy, ông yêu cầu cơ quan thú y các tỉnh cần tuyên truyền nâng cao ý thức phòng chống dịch của cán bộ cấp dưới lên cao hơn nữa, tránh tình trạng trên quyết liệt mà dưới buông xuôi. Phải cô lập và dập tắt dịch ngay tại Lâm Đồng. Nếu không dịch sẽ có cơ hội bùng phát dữ dội trên các tỉnh phía Nam.

Đặc biệt, ông lưu ý cơ quan thú y các địa bàn bị ảnh hưởng nặng nhất do vùng dịch tại Lâm Đồng là các huyện Di Linh, Đức Trọng, Đạ Huoai, Đạ Tẻ (Lâm Đồng) và huyện Tân Phú (Đồng Nai), Bù Đăng (Bình Phước)… phải càng cẩn trọng hơn, tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc phòng chống dịch. Chốt chặn triệt để con đường lây lan dịch sang TPHCM, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu… bằng thịt heo bệnh.

Tùng Nguyên