Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

Dưới đây là giải đáp của bác sĩ (BS) Trịnh Thanh Mai - Phó Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy.

Không nên cho trẻ bị bệnh đi chơi

Nhiều gia đình, đặc biệt là các bậc cha mẹ có trẻ em, thường lúng túng khi tổ chức đi chơi. Vậy cần chuẩn bị gì, thưa BS?

Nếu có trẻ em, người già, người có bệnh mãn tính thì nên đến BS để có lời khuyên chuẩn bị những thuốc riêng (trẻ dễ bị ói dùng thuốc chống ói phải có hướng dẫn của BS vì trẻ rất nhạy cảm, dùng quá liều sẽ có phản ứng ngược).

Trước khi khởi hành một ngày cần quan sát xem bé có dấu hiệu bất thường hay không. Nếu bé ít chơi, hơi nóng, ho thì không cho đi, dù gần hay xa. Nếu đi xa, cần chuẩn bị một số thuốc đặc biệt như: một chai nhỏ mắt và mũi Natri Clorua 0,9%, thuốc chống rối loạn tiêu hóa cấp (có thể do đi đường hoặc thức ăn không thích hợp sẽ gây dị ứng thức ăn hoặc dị ứng môi trường, tiêu chảy cấp, ói ).

Khi tắm biển, vô rừng bị ngứa, nổi mề đay nên uống ngay thuốc chống dị ứng. Trường hợp bị côn trùng như ong đốt thì sát trùng bằng dung dịch Petadine, uống một viên thuốc chống dị ứng và đến trung tâm y tế (TTYT) gần nhất vì nguy cơ suy thận rất cao trong thời gian ngắn (4 - 6 giờ đầu nếu bị ong vò vẽ đốt nhiều dấu).

Khi đi bơi, tắm biển, không được xuống nước trong tình trạng đầy bụng (do ăn no hay bị rối loạn tiêu hóa). Người có bệnh lý mãn tính về đường hô hấp, tim mạch muốn xuống tắm phải có sự kiểm tra của BS. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột từ môi trường trên cạn xuống nước hoặc từ nước lên bờ có thể gây rối loạn hệ thống tuần hoàn, bị tai biến mạch máu não, ngưng tim đột ngột.

BS có khuyến cáo gì khi bị ngộp nước, bỏng...?

Nếu ngộp nước dù ở biển hay hồ bơi thì việc đầu tiên là phải vớt nạn nhân lên và la lớn để những người xung quanh cùng hỗ trợ. Đặt bệnh nhân nằm ở tư thế đầu thấp, móc những vật cản trong miệng ra để tránh lọt vào đường hô hấp, làm hô hấp nhân tạo. Vừa làm vừa di chuyển đến cơ sở y tế.

Trường hợp bị bỏng nhẹ cần giội ngay nước sạch, giội liên tục sẽ giảm đau và sạch vết thương, đưa đến TTYT để được băng bỏng và chích ngừa uốn ván. Trong dân gian có người bôi nước mắm, kem đánh răng, lòng trắng trứng... khi bôi lên vết bỏng người bệnh cảm thấy dễ chịu vì mát nhưng thực tế sẽ làm nhiễm trùng, sau này điều trị lâu hơn, sẹo xấu hơn.

Với những thương tổn ở mắt do bụi, cành lá cây trong rừng, mảnh than nổ văng, dầu đang sôi... bắn vào mắt thì xối ngay bằng nước chín sạch hoặc dùng Natri Clorua 9%0 sử dụng cho mắt nhỏ liên tục và đưa đến cơ sở y tế. Tuyệt đối không được nhỏ hay sử dụng bất kỳ một loại thuốc hay nước gì khác vào mắt.

Xử lý thế nào khi chẳng may bị hóc dị vật đường thở, say nắng?

Khi vừa ăn vừa nói vừa cười... thức ăn rất dễ bị lọt vào đường hô hấp, gây tình trạng tím tái, thậm chí có thể ngưng thở. Động tác đầu tiên, nếu người bị nạn còn tỉnh táo, là để ngồi trên ghế cao và chúc đầu xuống, đấm mạnh vào lưng để dị vật văng ra. Nếu người đó không chủ động được thì để nằm ở tư thế chúc đầu xuống, dùng tay móc dị vật, đập thật mạnh sau lưng...

Một tình huống cũng thường xảy ra là bản thân người bệnh tự nhiên thấy ngộp thở, nặng ngực... thì phải đưa ngay đến TTYT gần nhất, không được chủ quan vì đây có thể là một tình trạng cao huyết áp đột ngột, hoặc dị ứng cấp (đi ngang chỗ có mùi lạ như phấn hoa, hóa chất...) có thể ngưng thở.

Đi nắng phải đội nón. Say nắng là tình trạng mất nước cấp, người bệnh cảm thấy xây xẩm, nhức đầu, lả đi... phải đưa họ vô ngay chỗ mát, lùm cây... cho uống nhiều nước lạnh, lau nước lạnh hoặc giội nước lên mặt, lên người để giảm thân nhiệt nhanh và đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Nên cho các ông chồng... ăn no

Khi vui chơi trong gia đình (không phải đi dã ngoại) với người có tuổi, người có bệnh lý tim mạch, hô hấp... cần lưu ý không khí quá nhộn nhịp, quá ồn ào, mở nhạc quá lớn... sẽ làm bệnh nặng thêm. Nếu kèm thêm rượu càng nguy hiểm!

Tai nạn giao thông, tai nạn lao động thường tăng cao trong dịp tết. Theo BS, vì sao và phải làm gì?

Tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao thông dễ xảy ra nếu chúng ta gấp gáp, bất cẩn. Những tai nạn do vật lạ bắn vào người, bị đâm... nếu vật lạ còn dính trên cơ thể thì nên giữ yên và chuyển đến cơ sở y tế gần nhất. Tự rút ra không đúng cách sẽ gây tổn thương nghiêm trọng hơn.

Để phòng tai nạn giao thông, người điều khiển xe gắn máy, kể cả người ngồi sau, đều phải đội nón bảo hiểm. Không dùng rượu, bia, thuốc cảm sổ mũi có chất làm ảnh hưởng thần kinh, thuốc gây ngủ và thuốc điều trị tâm thần... Thực tế chúng tôi đã tiếp nhận nhiều trường hợp tai nạn do có những lúc thoáng qua họ không chủ động được.

Trường hợp quá chén bị ngộ độc rượu thì làm thế nào để giải rượu”?

Nhiều người cứ uống thật nhiều rượu bia mà không ăn nên lượng đường trong cơ thể giảm. Dân gian hay “mách” uống nước chanh đường để trung hòa rượu, làm tăng đường huyết trong máu. Nhiều bệnh nhân hôn mê ngoài việc do uống quá nhiều rượu còn do hạ đường huyết, nên phải đưa đến cơ sở y tế để được truyền dịch. Cách tốt nhất là trước khi các ông ra khỏi nhà nên... ăn no. Khi ăn no họ sẽ uống ít hơn, thức ăn sẽ góp phần trung hòa rượu, giảm bớt hậu quả nặng nề từ chuyện say xỉn?

Theo Kim Sơn

Tuổi trẻ