(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Mỹ Barack Obama sẽ rời Washington vào thứ 5 này để bắt đầu chuyến công du châu Á lần đầu tiên, 10 tháng sau khi nhậm chức tổng thống.
Ông Obama sẽ lần lượt thăm Nhật Bản, Singapore, Trung Quốc và Hàn Quốc trong chuyến công du từ ngày 12-19/11.
Vì sao Tổng thống Mỹ chọn Nhật là điểm dừng chân đầu tiên?
Người đứng đầu Nhà Trắng sẽ thăm Nhật Bản đầu tiên trong 2 ngày, 13-14/11. Chuyến thăm này sẽ làm sáng tỏ các vấn đề còn chưa rõ ràng giữa Washington và đồng minh trung thành dưới thời tân Thủ tướng Yukio Hatoyama, người đã cam kết thúc đẩy quan hệ thân thiết với châu Á và tìm kiếm con đường ngoại giao độc lập hơn với Washington.
Nhiều người Nhật băn khoăn rằng liệu ảnh hưởng kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng của Trung Quốc sẽ ảnh hưởng như thế nào tới mối quan hệ giữa Washington và Tokyo. Mỹ-Nhật sẽ kỷ niệm 50 thiết lập liên minh an ninh vào năm tới. Ông Obama cũng sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Tokyo về mối quan hệ của Mỹ với châu Á.
Một vấn đề gai góc là tương lai của căn cứ không quân Mỹ tại Okinawa. Những người Nhật phản đối căn cứ muốn dọn nó ra khỏi hòn đảo nhưng Washington lại muốn di dờ căn cứ tới một địa điểm khác của Okinawa. Vấn đề này đang đe dọa tới việc đồn trú 47.000 binh lính Mỹ tại Nhật Bản và làm tổn hại quan hệ quốc phòng giữa 2 nước.
Washington muốn Nhật Bản đóng góp vào cuộc chiến tại Afghanistan bằng cách này hay cách khác, sau khi ông Hatoyama tuyên bố sẽ chấm dứt nhiệm vụ tiếp nhiên liệu của các tàu Nhật tại Ấn Độ Dương nhằm hỗ trợ cho cuộc chiến chống khủng bố do Mỹ đứng đầu.
Nhật Bản cũng muốn tìm kiếm và nhận được sự đảm bảo rằng ông Obama sẽ coi vấn đề hạt nhân của Triều Tiên là ưu tiên của Mỹ. Hầu hết các tên lửa Rodong của Triều Tiên đều có thể vươn tới Nhật Bản.
Chương trình nghị sự tại Singapore
Thương mại và cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu sẽ là các chủ đề chính của ông Obama tại Singapore. nhà lãnh đạo Mỹ sẽ tham dự hội nghị Diễn đàn hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) Tại đây.
Các nghị sĩ Mỹ đang hối thúc ông Obama theo đuổi một thỏa thuận thương mại lớn hơn tại khu vực hiện đang phát triển nhanh về kinh tế, dựa trên các hiệp ước đã có với Singapore, Peru, Chile và Australia. Nhưng do những thách thức chính trị ở trong nước, ông Obama dự kiến sẽ không làm được gì nhiều trong chuyến công du này để đạt được mục tiêu đó.
Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ gặp gỡ các nhà lãnh đạo khối ASEAN, khu vực mà ông cũng bị hối thúc khởi động các cuộc đàm phán thương mại.
Thượng Hải và Bắc Kinh
Một điểm đến quan trọng trong chuyến công du châu Á đầu tiên của nhà lãnh đạo Mỹ là Trung Quốc, nơi Tổng thống Obama sẽ dừng chân từ 15-18/11. Trung Quốc hiện là "chủ nợ" lớn nhất và cũng là đối tác thương mại lớn thứ 2 của Mỹ. Các cuộc hội đàm tại đây dự kiến sẽ thảo luận các vấn đề gai góc bao gồm thương mại, tiền tệ của Trung Quốc, thay đổi khí hậu và không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Washington muốn Trung Quốc ủng hộ các nỗ lực tái cân bằng nền kinh tế toàn cầu. Các nhà lãnh đạo 2 nước sẽ thảo luận về thay đổi khí hậu, mặc dù đây là lĩnh vực mà giới phân tích không hi vọng nhiều từ chuyến thăm này.
Các vấn đề khác cũng được đưa ra thảo luận bao gồm những nỗ lực đưa Triều Tiên trở lại vòng đàm phán hạt nhân, sự hợp tác của Trung Quốc về an ninh, sự ổn định và buôn bán ma túy tại Afghanistan và tham vọng của Mỹ nhằm đưa Bắc Kinh vào các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
Ông Obama sẽ tìm kiếm thúc đẩy quan hệ thương mại sau các vụ tranh cãi giữa hai nước về sản phẩm từ thịt lợn, thịt gà, lốp xe và ô-tô.
Hàn Quốc
Các vấn đề lớn trong chuyến thăm Seoul, vốn có quan hệ nồng ấm với Washington, của Tổng thống Mỹ sẽ là tham vọng hạt nhân của Triều Tiên và thỏa thuận thương mại tự do Mỹ-Hàn vốn bị trì hoãn.
Mặc dù hầu hết các doanh nghiệp và các tổ chức nông nghiệp của Mỹ ủng hộ thỏa thuận thương mại, nhưng thỏa thuận lại vấp phải sự phản đối dữ dội từ người lao động và 2 trong số 3 “đại gia” ô-tô Mỹ. Chính quyền Obama nói muốn một hiệp ước thương mại dự to với Hàn Quốc, nhưng chỉ khi Seoul đồng ý thêm những nhượng bộ. Giới phân tích tuy không lạc quan nhưng vẫn chờ đợi những tiến triển về vấn đề này trong chuyến thăm của ông Obama.
Giống như người Nhật, người Hàn Quốc cũng muốn tìm kiếm cam kết rằng ông Obama sẽ lưu tâm đặc biệt tới chương trình hạt nhân của Triều Tiên.
An Bình
Theo Reuters