Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

Taliban đe dọa, người dân hy vọng

Chàng trai 27 tuổi Ramin, cử tri đầu tiên ra khỏi phòng bỏ phiếu ở trung tâm thủ đô Kabul vào sáng nay, không giấu giếm tự hào về đóng góp của mình. “Hôm nay là ngày đáng nhớ với Afghanistan. Tôi không quan tâm đến Taliban và những đe dọa của họ. Chúng tôi còn có chính phủ, cảnh sát, lực lượng quân đội và lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế”. 

Ramin là một trong 20 người bắt đầu xếp hàng bên ngoài trường tiểu học Abdul Hadi Dawi trước 7 giờ sáng (giờ địa phương) để chờ được bỏ phiếu, bất chấp nỗi lo sợ bạo lực. Đứng bên cạnh, Omar, 60 tuổi, nói ông muốn dùng phiếu bầu của mình để chọn ra ban lãnh đạo trung thực nhất cho đất nước đang chìm trong bần cùng và tham nhũng này. “Tôi muốn một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, người có khả năng mang lại tăng trưởng kinh tế, xây dựng đường xá và trường học, đặt ưu tiên cho giáo dục, chống ma túy và tham nhũng lên hàng đầu”. 

Khoảng 17 triệu cử tri trong số 33 triệu dân đã đăng ký đi bỏ phiếu bầu tổng thống và hội đồng địa phương nhằm chọn 420 ghế hội đồng lập pháp cấp tỉnh trong tổng số hơn 3.000 ứng cử viên, trong cuộc bầu cử thứ 2 được tổ chức tại Afghanistan kể từ khi liên quân do Mỹ đứng đầu lật đổ chính quyền Taliban cuối năm 2001. An ninh được thắt chặt trên cả nước để bảo vệ các điểm bỏ phiếu. Lực lượng an ninh khổng lồ gồm 300.000 quân đã được đặt trong tình trạng báo động cao nhất để đảo bảo vệ cuộc bầu cử và ngăn chặn Taliban tiến hành các cuộc tấn công như đã đe dọa. 

Cuộc bầu cử lần này được trông đợi sẽ góp phần thúc đẩy ổn định chính trị, an ninh tại quốc gia mà bạo lực đang hoành hành. Tuy nhiên, 2 ngày trước cuộc bỏ phiếu, rocket rung chuyển Kabul và khu vực lân cận, rơi vào cả phủ Tổng thống và trụ sở chính của lực lượng cảnh sát. Đúng ngày các điểm bỏ phiếu mở cửa, các cuộc đấu súng lại nổ ra giữa cảnh sát và những phần tử đánh bom liều chết Taliban vừa chiếm được một tòa nhà tại thủ đô.

Taliban hy vọng Tổng thống đương nhiệm Hamid Karzai sẽ phải gánh chịu thất bại trước đối thủ chính là cựu Bộ trưởng Ngoại giao Abdullah Abdullah - nhân vật được đa số cử tri ở khu vực phía bắc ủng hộ. Điều này giúp Taliban dễ lấy lòng dân chúng hơn. Taliban ráo riết cảnh báo cử tri không được tham gia cuộc bầu cử, đe dọa người đi bỏ phiếu sẽ bị đánh đồng với các lực lượng nước ngoài ở Afghanistan và như vậy sẽ phải đối mặt với những hậu quả tương tự. 

Taliban rõ ràng đang khao khát mang trở lại Afghanistan một thời kỳ đen tối, còn những người như Babi Haji, 44 tuổi  - với vết thương vẫn đang chảy máu trên vai trái, cô đứng xếp hàng bỏ phiếu vì tương lai của cô, của các con và của đất nước. “Tôi đã mất một tay cách đây 11 năm khi xe ô tô của tôi vấp phải mìn của Taliban. Tôi đi bỏ phiếu cho một tổng thống có thể mang đến cho tôi và các con một cuộc sống được bảo đảm”.

Thành công nào sẽ giúp Afganistan?

Cuộc bầu cử được xem là phép thử quan trọng đối với những nỗ lực trong gần 8 năm qua của chính phủ Afghanistan, Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nhằm ổn định tình hình tại quốc gia Nam Á này. 

Dư luận trong và ngoài Afghanistan nhận định cơ hội tái đắc cử chức tổng thống nhiệm kỳ hai kéo dài bốn năm của Tổng thống đương nhiệm Hamid Karzai, 51 tuổi, là rất lớn. Ông Karzai từng được cho là một nhà lãnh đạo năng động, nhưng cũng nhiều ý kiến cho rằng ông đã đánh mất hình ảnh tốt đẹp này do chính phủ mà ông lãnh đạo hoạt động không hiệu quả và tham nhũng trong nhiều năm, trong khi bất lực trước tình trạng bạo lực lan tràn.

Rất nhiều vấn đề rất lớn đặt ra cho ông Karzai khi ông đắc cử: Lối thoát nào cho đất nước nghèo nhất thế giới đã chìm đắm trong 3 thập kỷ chiến tranh và chỉ có 1/3 dân biết chữ; cơ cấu nào cho một hệ thống đường xá và cầu công xuống cấp trầm trọng, thậm chí không thể đi được bằng xe cơ giới; biện pháp nào cho một lực lượng nổi dậy Taliban mạnh hơn bao giờ hết kể từ khi lực lượng này bị lật đổ 8 năm trước đây; giải pháp nào cho những cơ quan chính phủ hoạt động kém hiệu quả và một hệ thống an ninh không thể ngăn chặn nổi những hoạt động phạm pháp.