(Dân trí) - Chương trình hạt nhân của CHDCND Triều Tiên và cuộc chiến chống khủng bố kéo dài tại Afghanistan sẽ là những thách thức cam go mà tân Tổng thống Mỹ Barack Obama phải đối mặt ở châu Á.
Tân Tổng thống Mỹ Barack Obama
Các nhà phân tích và hoạch định chính sách nhận định, CHDCND Triều Tiên sẽ “thử lửa” cam kết của ông Obama trong bài phát biểu nhậm chức, như Bình Nhưỡng đã làm với các nhà lãnh đạo Mỹ trước đó. Ông Obama nói khi tuyên thệ: “Chúng ta sẽ không ngừng cố gắng để giảm bớt mối đe dọa hạt nhân”.
Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên hồi tháng 10/2006, nhưng 4 tháng sau đó đã ký kết một thỏa thuận giải trừ hạt nhân với Mỹ và 4 cường quốc trong khu vực. Theo thỏa thuận 6 bên ký kết hồi tháng 2/2007, Bình Nhưỡng phải dỡ bỏ các nhà máy hạt nhân, đổi lại sẽ nhận được viện trợ về năng lượng cần thiết và bình thường hóa quan hệ.
Tuy nhiên, giai đoạn cuối của thỏa thuận - giao nộp các tài liệu và vũ khí hạt nhân để đổi lấy bình thường hóa quan hệ với Washington và thỏa thuận hòa bình vĩnh cửu trên bán đảo Triều Tiên - đang lâm vào giai đoạn bế tắc.
3 ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ thứ 44, Bình Nhưỡng đã bày tỏ quan điểm cứng rắn khi nói rằng CHDCND Triều Tiên sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân cho tới khi Mỹ thay đổi chính sách thù địch và thiết lập quan hệ ngoại giao với nước này.
Paik Hak-Soon, từ Viện Sejong (Hàn Quốc), cho rằng tuyên bố trên là một “thông điệp của CHDCND Triều Tiên gửi tới ông Obama rằng Bình Nhưỡng muốn một thỏa thuận hoàn chỉnh và các quyền lợi khác nữa từ tân Tổng thống Mỹ”.
Cũng theo các nhà phân tích, đường hướng của cuộc chiến chống khủng bố do người tiền nhiệm của ông Obama là George W. Bush phát động là một vấn đề cấp bách tại Nam Á, 2 tháng sau các cuộc tấn công vào thành phố Mumbai (Ấn Độ) khiến 165 người thiệt mạng.
Ông Obama nhiều khả năng sẽ thay đổi đường lối chống khủng bố nhằm cải thiện hình ảnh của Mỹ ở nước ngoài, nhà phân tích chính trị Mutahir Syed tại đại học Karachi, Pakistan dự đoán.
“Ông Obama đã cam kết với cử tri về sự thay đổi. Bài phát biểu nhậm chức cho thấy ông muốn tìm một hình ảnh ôn hòa hơn cho nước Mỹ, vì thế sự thay đổi trong chiến lược là điều có thể”, Syed nói.
John Harrison, nhà phân tích an ninh tại đại học Công nghệ Nanyang của Singapore, cho rằng cần phải chờ xem mối quan hệ với Ấn Độ sẽ như thế nào dưới thời Barack Obama. Chính sách của Mỹ tại Nam Á có trọng tâm là Pakistan nhưng cùng lúc đó quan hệ với Ấn Độ cũng đang ấm dần lên.
“Trong tương lai gần, mối quan hệ kép sẽ gây ra nhiều căng thẳng. Việc ông ấy giải quyết như thế nào với mối quan hệ này sẽ có ảnh hưởng lớn tới châu Á và cuộc chiến khổng khủng bố”, ông Harrison nhận định, và không quên nhấn mạnh thêm rằng quan hệ với Trung Quốc cũng rất quan trọng.
Cựu đại sứ Ấn Độ tại Washington Naresh Chandra cho rằng bài thử nghiệm thực sự của tân Tổng thống Mỹ tại Nam Á là cuộc chiến chống khủng bố ở Afghanistan. “Trong chiến dịch tranh cử của ông, Obama đã nói nhiều đến cuộc chiến chống khủng bố, rằng sẽ có biện pháp tại Afghanistan. Và trong bài phát biểu nhậm chức, ông đã mở ra cánh cửa đối thoại với người Hồi giáo”.
Tuy nhiên, việc tăng quân tại Afghanistan để chiến đấu chống lại tàn quân Taliban không phải là giải pháp, chuyên gia về châu Á-Thái Bình Dương Damien Kingsbury tại đại học Deakin (Australia) nói.
“Các quốc gia có liên quan tới Afghanistan cho rằng vấn đề không phải là số lượng binh sĩ và súng, mà là một chính quyền đủ mạnh và trong sạch để điều hành đất nước. Nếu không, Taliban sẽ tiếp tục đưa ra một giải pháp thay thế”.
An Bình
Theo Channelnewsasia