Tình trạng mất khả năng vận hành hiến pháp

Hầu hết các đảng viên của PPP đều thoát khỏi lệnh cấm tham gia chính trị của toà án và đang chuyển sang đầu quân cho đảng Puea Thai (Vì nước Thái), một đảng “vỏ bọc” đã được dựng nên.

Một người phát ngôn của Puea Thai muốn Quốc hội triệu tập cuộc họp vào ngày 8/12 để bầu ra một thủ tướng mới.

Chừng nào liên minh cầm quyền gồm 6 đảng - do PPP/Puea Thai lãnh đạo - đoàn kết với nhau (mà thực ra là họ đã thề đoàn kết), liên minh này sẽ có một số đại diện cần thiết trong quốc hội để chọn ra thủ tướng mới và bằng cách đó thành lập chính quyền kế tiếp. Vấn đề duy nhất đang là triệu tập một cuộc họp quốc hội.

Các nhà hoạt động của Liên minh Nhân dân vì Dân chủ (PAD) chống chính phủ vẫn luôn thề sẽ bao vây quốc hội để ngăn phiên họp.

Nếu Quốc hội không thể được triệu tập, Thái Lan sẽ trượt sâu hơn vào khủng hoảng trong tình trạng không chính phủ và quốc hội bị tê liệt.

Nhiều tin cho rằng bộ máy tư pháp sẽ phá vỡ bế tắc bằng cách tạm ngừng hoạt động của quốc hội và bầu ra một hội đồng lâm thời, chủ yếu là các thẩm phán, để điều hành đất nước.

Bạo lực đường phố

Thậm chí trước phán quyết hôm qua của Toà án Hiến pháp, Liên minh Dân chủ chống Độc tài (DAAD) ủng hộ chính phủ đã tuyên bố bất kỳ phán quyết giải thể nào cũng là một “cuộc đảo chính tư pháp”.

Trong suốt những ngày và nhiều tuần qua, DAAD luôn bày tỏ phẫn nộ trước phe mà họ cho là ăn cắp sự điều hành của đất nước từ tay chính phủ được bầu và tuyên bố sẵn sàng đối đầu với phe chống chính phủ.

Những vụ bạo lực đường phố lớn có thể châm ngòi cho một cuộc đảo chính quân sự, cho dù quân đội bất đắc dĩ phải can thiệp vì họ sau đó sẽ là mục tiêu của sự tức giận của DAAD.

Trong khi đó, những người chống chính phủ của Thủ tướng Somchai đã đồng ý sẽ giải tỏa các sân bay Bangkok và sẽ ngưng biểu tình kể từ ngày mai, nhưng chưa có dấu hiệu gì cho thấy là họ từ bỏ cuộc đấu tranh nhằm diệt trừ hoàn toàn phe đảng của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, nhất là vì đảng PPP không giấu giếm ý muốn tiếp tục cầm quyền.

Theo nhận định của ông Chris Baker, tác giả nhiều cuốn sách nói về Thái Lan, vị tân Thủ tướng Thái Lan sẽ phải nhanh chóng gặp gần như cùng những vấn đề như ông Somchai. Cho nên, theo ông Baker, quân đội Thái sẽ phải có hành động. Hiện giờ, tuy phần nào nghiêng về  phía những người biểu tình chống chính phủ, nhưng quân đội chắc là sẽ không ra tay làm đảo chính như trong quá khứ.

Quốc vương Bumibhol đứng ra hòa giải  

Nếu cuộc khủng hoảng chính trị ở Thái lan thêm trầm trọng, mọi con mắt có thể sẽ hướng về Quốc vương Bhumibol, vốn vẫn được thần dân tôn sùng ở Thái Lan.

Vào ngày 4/12 này, Quốc vương Thái sẽ ngỏ lời với quốc dân, trước ngày sinh nhật của Quốc vương. Trong 62 năm trị vì, vua Bhumibol chỉ can thiệp trực tiếp vào đời sống chính trị Thái Lan có hai lần duy nhất. Chưa biết lần này Quốc vương có sẽ có hành động nào để đưa Thái Lan thoát khỏi cảnh rối loạn.

Trước mắt, một số nhà phân tích sợ rằng phe ủng hộ chính phủ, tức giận trước phán quyết của Tòa án bảo hiến, sẽ xung đột với phe chống chính phủ, gây thêm cảnh đổ máu.

Nói chung, các cuộc biểu tình của PAD phản ánh tình trạng chia rẽ ngày càng sâu sắc trong xã hội Thái Lan, giữa những người chống và ủng hộ Thaksin, nhân vật vẫn còn uy tín rất cao nơi người dân nghèo nông thôn miền Bắc. Các nhà phân tích có chung nhận định: khi nào xã hội Thái còn bị chia rẽ như vậy, thì khủng hoảng chính trị sẽ còn kéo dài. 

Nguyễn Viết

Theo Reuters, AFP