Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

Tháng 9 được coi là mùa bội thu của đảng Dân chủ khi số tiền quyên góp tranh cử lên đến kỷ lục 150 triệu USD. Những tờ bạc xanh dùng vào mục đích trả tiền cho chiến dịch quảng cáo (Barack Obama đã chi gấp 4 lần so với đối thủ cho các đoạn quảng cáo truyền hình) và giải thích tại sao ứng cử viên đảng Cộng hoà lại chậm trễ hơn đối thủ đến thế. 

Ngay đầu chiến dịch vận động, ông đã quyên góp hơn 400 triệu USD, trong khi ông McCain ngậm ngùi ở 170 triệu USD. Tháng 9/2008, ông Obama có vẻ mát tay hơn khi lập kỷ lục gây quỹ lên đến 150 triệu USD, trung bình: 5 triệu USD/ngày. Tính sơ bộ, số tiền gây quỹ của ứng cử viên (ƯCV) đảng Dân chủ vượt quá con số 650 triệu USD mà hai ông George W. Bush và John Kerry đã chi trong vận động tranh cử tổng thống năm 2004. 

Một số tiền lớn như thế giúp ông Obama tạo ra sự khác biệt với đối thủ trong thực tế cũng như trên truyền hình. Người ta không còn có thể đếm được các đoạn quảng cáo ủng hộ ông Obama. Nhật báo Politico phiên bản điện tử đã thử thống kê và đã đưa ra kết quả, trong 3 tuần đầu tháng 9, đảng Dân chủ đã phát đi 1.342 đoạn quảng cáo trong khi đảng Cộng hoà là 8. Ông Barack Obama cũng có lợi khi một đoạn băng với thời lượng 30 phút sẽ được phát đồng thời trên nhiều kênh truyền hình tại giờ vàng ngày 29/10 tới. Theo tờ New York Times, chỉ riêng ngân sách dành cho quảng cáo của thượng nghị sĩ bang Illinois cao gấp 4 lần so với đối thủ thuộc đảng Cộng hoà.  
 
Tại sao có sự khác biệt lớn đến thế giữa hai ƯCV? Trước tiên, do lựa chọn chiến lược khác nhau của họ. Ông John McCain, người thường xuyên chứng tỏ không quan tâm đến quảng cáo, internet và truyền hình, đã lựa chọn sử dụng tài chính công. Trong giai đoạn được chọn là ƯCV chính thức của đảng và thời điểm diễn ra bầu cử tổng thống, ông McCain có quyền sử dụng 84 triệu USD tiền tài trợ công và theo luật bầu cử Mỹ nghiêm cấm ƯCV đảng Cộng hoà sử dụng tiền ủng hộ bổ sung trong khoảng thời gian trên.

Trong khi đó, ông Barack Obama lại từ chối nhận tài chính công và tin tưởng vào những người ủng hộ ông. ƯCV đảng Dân chủ lo ngại kịch bản bầu cử năm 2004 tái diễn, khi đó những người ủng hộ ông George W.Bush đã dùng các khoản tiền không thuộc tài chính công trả tiền quảng cáo tấn công ƯCV John Kerry. Tổng số tiền quỹ quyên góp của đảng Dân chủ đến từ các tổ chức tư nhân. Các chiến lược gia của ông Obama đã biết huy động các mạng chia sẻ xã hội như Facebook hay MySpace để túi tiền tranh cử của họ ngày càng phồng căng. Hơn 3 triệu người Mỹ đã và đang ủng hộ tài chính cho chiến dịch tranh cử của ông Obama đưa ƯCV này đến kỷ lục tập hợp thêm 600.000 đóng góp mới chỉ trong vòng tháng 9 vừa qua. 

Khi từ chối được chính phủ cung cấp tài chính, ông Barack Obama chấp nhận rủi ro và sự mạo hiểm ấy đã được đền đáp. Thuận lợi hơn nữa là với đề nghị được phát sóng miễn phí một đoạn băng quảng cáo trên các kênh truyền hình uy lớn, ông Obama đã nhận được sự ủng hộ của rất nhiều tờ báo lớn của Mỹ như Washington Post, Los Angeles Times- tờ báo ủng hộ một ƯCV duy nhất kể từ năm 1972 với trường hợp của Richard Nixon hay Chicago Tribune theo đường lối bảo thủ.

Có lẽ đảng Cộng hoà cảm thấy hối tiếc vì lựa chọn “được cung cấp tài chính công” của họ. Đa số trong nhóm chiến lược gia của ông McCain hy vọng lựa chọn liên danh với bà Sarah Palin, người rất có uy tín đối với các cử tri bảo thủ sẽ thu hút được nhiều hơn tiền quyên góp. Không có được quyết định tốt, ông John McCain quay sang tấn công Barack Obama về số tiền đã chi bằng cách nhắc lại luật quy định cung cấp tài chính công được thông qua sau vụ bê bối Watergate là nhằm mục đích duy trì giám sát giá cả và chi tiêu của các ƯCV.

Nhưng lập luận  hùng biện không thực sự gây được áp lực trước các núi tiền ngày một thêm cao của đối thủ. Bỏ qua gian đoạn tranh cử ban đầu, ƯCV đảng Cộng hoà đã xuất phát điểm thiệt thòi trong cuộc đua vì trước khi đại hội đảng Cộng hoà diễn ra hồi tháng 8 vừa qua, ông McCain cũng đã thất thu trong quyên góp quỹ do không có nhiều bạn thân là các nhà công nghiệp lớn.

Trước lúc quyết định “thiên về cánh hữu” hòng lôi kéo đối tượng cử tri bảo thủ, thượng nghị sĩ bang Arizona vốn được biết đến như một chính trị gia độc lập. Tại Thượng viện, trong các vấn đề gây nhiều tranh cãi như môi trường, nhập cư, đấu tranh chống tham nhũng, ông luôn tìm kiếm đồng minh với các thượng nghị sĩ của đảng Dân chủ. Ông cũng từng phản đối quyết liệt lâu dài ngành công nghiệp sản xuất thuốc lá, điều này khiến ông “gây thù chuốc oán” với rất nhiều nhà vận động hành lang thế lực và dĩ nhiên tiền của họ sẽ không dành cho ông. Các thay đổi chuyển hướng sang tư tưởng bảo thủ những tuần gần đây không đủ để xoá đi quá khứ. Một sai lầm chiến lược có thể khiến ông phải trả giá bằng chiến ghế tổng thống trong Nhà Trắng, nếu người ta tin vào kết quả các cuộc thăm dò. 

Ngọc Nhàn

Theo JDD