(Dân trí) - Thượng nghị sĩ John McCain đã có những thay đổi lớn trong chiến thuật tranh cử: hứa hẹn mang tới nhiều thay đổi hơn so với đối thủ đảng Dân chủ, mở ra một cuộc chiến dùng chủ nghĩa dân tuý chống lại chủ nghĩa tinh hoa, lựa chọn liên danh gây sốc.
Theo cuộc thăm dò của USD Today/Gallup công bố ngày 8/9, ứng cử viên (ƯCV) John McCain vượt lên dẫn trước ƯCV Barack Obama tới 4 điểm nhờ đại hội đảng Cộng hoà và sự nổi tiếng của Sarah Palin.
1. Lựa chọn chủ nghĩa dân tuý
Canh bạc táo bạo nhất của John McCain là tạo liên danh gây sốc: tìm kiếm một nữ phó tổng thống là thống đốc bang ở bang Alaska trẻ tuổi ít có tên tuổi: Sarah Palin - bà mẹ 5 con với món khoái khẩu là thịt tuần lộc. Tại đại hội, các đại biểu đảng Cộng hoà ngưỡng mộ Palin không chỉ vì những chỉ trích mạnh mẽ của bà nhằm vào ông Obama mà một phần vì hoàn cảnh gia đình đầy éo le kiểu Mỹ (cậu con trai út mắc chứng bệnh Down, cô con gái cả vị thành niên mang bầu) và bản tính ưa ổn định (chồng là bạn thân từ hồi trung học).
Khi chiến dịch tranh cử của ông McCain lay lắt trong bóng của Barack Obama, Sarah Palin đã làm sống dậy mối quan tâm của cử tri bằng bài diễn văn chấp nhận đề cử tổng thống thu hút 37 triệu khán giả, gần bằng số khán giả theo dõi bài diễn văn của Obama ở Denver (38 triệu). Có người ví Palin là một “Obama” của đảng Cộng hoà khi so sánh giữa hai người, sức trẻ cũng như sự hâm mộ mà họ gây dựng trong lòng cử tri Mỹ.
Ông McCain tạo dựng phong cách không xa hoa. Bài diễn văn của ông Obama bị chỉ trích giống như buổi trình diễn của một ngôi sao, trên sân khấu bài trí mang phong cách Hy Lạp của một sân vận động 80.000 người. Trong khi đó ông McCain tạo sự khác biệt bằng bài diễn văn trên nền sân khấu không trang trí, đậm chất tổng thống, không hào nhoáng và bước xuống đám đông sau khi kết thúc diễn văn.
Hướng về nước Mỹ. McCain là người “made in the USA”. Cựu cố vấn tranh cử của liên danh Bush-Cheney năm 2004, ông Matthew Dowd phân tích: “Obama đặt mình xuất hiện trên sân khấu thế giới, trong khi McCain xuất hiện trong sân khấu nước Mỹ “.Các bức hình phản ánh một nước Mỹ điển hình trên màn hình lớn cùng với các bài tham luận trong suốt thời gian diễn ra đại hội đảng Cộng hoà. Ông Mike Huckabee chế giễu sân khấu thể hiện “các cuộc phiêu lưu châu Âu” của ƯCV Obama, điều đó chứng tỏ ông này quá bận tâm đến việc lôi kéo hàng triệu người không có quyền bỏ phiếu và không đóng một xu tiền thuế cho nước Mỹ. Còn ông McCain hứa hẹn trong bài diễn văn sẽ chấm dứt gửi hàng triệu USD cho những nước không yêu mến nước Mỹ.
2. Đoạn tuyệt với chủ trương đề cao kinh nghiệm
Thay vì đề cao bề dày kinh nghiệm chính trị trong nhiều tháng tranh cử trước đây, ông McCain đã chuyển sang ưu tiên hứa hẹn "thay đổi", từ ngữ được nhắc tới 12 lần trong bài diễn văn chấp nhận đề cử của đảng Cộng hoà. Một chiến thuật gần giống với chiến thuật được Tổng thống Pháp ông Nicolas Sarkozy áp dụng trong cuộc chạy đua vào điện Elysées. Bài diễn văn của bà Sarah Palin được kết thúc bằng lời kêu gọi: “Nếu bạn tìm kiếm thay đổi và hy vọng, hãy gia nhập với chúng tôi”.
Theo ông McCain, bà Sarah Palin được ví như một cỗ máy ủi nổi loạn, dự báo những thay đổi quan trọng. “Tôi nóng lòng giới thiệu bà ấy ở Washington. Tôi cảnh báo trước rằng mọi chuyện sắp thay đổi”. Lần đầu tiên trong lịch sử, không phải tổng thống hay phó tổng thống tại vị được giới thiệu tại đại hội đề cử ứng cử viên của đảng. Tổng thống George W. Bush không được nhắc đến dù chỉ một lần trong đêm dạ tiệc chào mừng ứng cử viên phó tổng thống và chỉ được nhắc đến một lần trong phần đầu bài diễn văn của ông McCain.
3. Cuộc chiến chống lại giới truyền thông
Ngày thứ 3 diễn ra đại hội đảng Cộng hoà, ông Mike Huckabee lớn tiếng chế giễu giới truyền thông đang bị mắc “Hội chứng Obama”: “Tôi muốn gửi lời cám ơn giới truyền thông tôn thờ tinh hoa vì những gì họ đã làm mà bản thân tôi chưa hoàn thành, đó là tập hợp đảng Cộng hoà và cả nước Mỹ đứ ng sau hậu thuẫn cho John McCain và Sarah Palin”.
Trong khi ông Giuliani tấn công "giới truyền thông thân cánh tả", bà Sarah Palin tuyên bố: "Tôi không đến Washington để hòng mong có được sự đồng tình của các bạn, tôi đến Washington là để phục vụ người dân của đất nước này". Một mũi tên trúng hai đích. Lời nói này giúp bà Palin ghi điểm trong mắt cử tri, thể hiện thái độ phản đối chủ nghĩa tinh hoa, đồng thời hạ thấp nỗ lực “bới lông tìm vết” của các phương tiện truyền thông liên quan tới thâm niên làm thống đốc, hoàn cảnh gia đình và lý do tại sao ông McCain đã chọn bà. Bà Palin tuyên bố: “Tôi đã hiểu ra một điều, nếu không thuộc về tầng lớp tinh hoa chính trị của Washington, chắc chắn không ít phương tiện truyền thông tìm cách moi móc, đặt ra các câu hỏi liên quan đến phẩm chất của các bạn”.
4. Nhấn mạnh nhân cách, không đề cao vấn đề gây quỹ
Nhóm vận động tranh cử của Joh McCain chủ yếu ra đòn tấn công nhân cách của ông Obama (chủ nghĩa tinh hoa, xa cách, quá hời hợt) và tác hại của việc thiếu kinh nghiệm mà ƯCV này đem lại cho cử tri nếu đắc cử.
Bà Palin khẳng định Obama chưa sẵn sàng trở thành tổng thống của nước Mỹ, lật lại vấn đề liên quan đến tiểu sử của ƯCV đảng Dân chủ (chất Mỹ thực sự cũng như mục đích của chuyến đại công du mới đây), bởi theo bà, làm tổng thống không giống như thực hiện chuyến du lịch khám phá bản thân. Không chỉ đối đầu trong các chủ đề về kinh tế, giữa hai ông Obama và McCain còn diễn ra cuộc thi tiểu sử. Ông McCain luôn tự hào coi những năm tháng tham gia chiến tranh Việt Nam là thử nghiệm nhân cách, dạy cho ông biết tình yêu đất nước và chê ông Obama không biết đến mùi súng đạn chiến tranh.
Ông McCain cũng cho cử tri Mỹ thấy sự khác biệt của ông với chính sách của đảng Cộng hoà thông qua việc ủng hộ hợp pháp hoá những người nhập cư bất hợp pháp. Duy có hứa hẹn đem tới cho nước Mỹ khả năng độc lập về năng lượng bị chỉ trích nhiều nhất vì đây vốn được xem là giải pháp diệu kỳ giải quyết các khó khăn kinh tế hiện nay của người dân Mỹ. Người ta cũng có thể hiểu lý do giải thích tại sao ông lại liên danh với bà Palin, thống đốc bang Alaska - nơi được ví như kho dự trữ nhiên liệu bí mật của Mỹ. Những ngày diễn ra đại hội, Đảng Cộng hoà phân phát rất nhiều giấy dán, áo phông in dòng chữ “Khoan dầu ngay bây giờ để trả tiền ít hơn” và không ít lần người ta nghe thấy những tiếng hô to: “Drill, baby, drill” (Khoan dầu đi cưng).
Duy chỉ có các giá trị đạo đức bị đẩy lùi về phía sau. Đảng Cộng hoà hoặc chí ít là các đại biểu tới dự đại hội ở Saint Paul chấp nhận việc con gái cả bà Palin có bầu tuổi vị thành niên. Ông Rudolph Giuliani, người từng 3 lần kết hôn không ngần ngại tung hô đây là một hành động anh hùng.
Ngọc Nhàn
Tổng hợp