(Dân trí) - Thủ tướng Thái Lan cùng toàn bộ nội các của ông hôm nay, 9/9, bị buộc phải từ chức sau khi toà án kết luận ông Samak đã vi phạm hiến pháp khi tham gia vào một chương trình dạy nấu ăn trên truyền hình trong khi tại chức.
Tuy nhiên, đảng của ông Samak, đảng Sức mạnh nhân dân, đã đồng loạt nhất trí tái đề cử ông làm ứng cử viên thủ tướng.
“Bị đơn đã vị phạm Điều khoản 267 của hiến pháp, và chức vụ thủ tướng của ông vì vậy đã chấm dứt”, người đứng đầu ban bồi thẩm 9 thành viên, Chat Chonlaworn, cho biết. Ông cũng cho hay, nội các của ông Samak sẽ vẫn tại nhiệm cho đến khi một chính phủ mới được thành lập.
Phán quyết trên của toà án đã được phát trực tiếp trên đài truyền hình và đài phát thanh Thái Lan. Nó được những người phản đối Samak, hiện vẫn bao vây dinh thủ tướng để đòi ông Samak từ chức, hoan hô nhiệt liệt.
Ông Samak trong vòng vây của báo chí sau khi bị toà tuyên án có tội.
Trước khi lên làm thủ tướng, ông Samak đã dẫn chương trình dạy nấu ăn trên truyền hình được ưa thích tại Thái Lan, “Hãy Nếm và Đánh giá”, trong suốt 7 năm. Sau khi lên làm thủ tướng, ông có xuất hiện trong chương trình này nhiều lần, và theo toà án là vi phạm quy định của hiến pháp, là thủ tướng không được làm cho các công ty tư nhân khi tại nhiệm.
Tuy nhiên, ông Samak trước đó cho rằng ông không phải là nhân viên của công ty làm chương trình truyền hình và chỉ nhận tiền công ty này chi trả cho chi phí đi lại và các nguyên liệu nấu ăn.
Trước khi phiên toà bắt đầu, ông Samak cho biết ông sẽ tôn trọng phán quyết của toà. Sau khi phán quyết được đưa ra, ông chưa có bình luận gì.
Những người biểu tình của PAD ăn mừng phán quyết của toà.
Phán quyết của toà án đã làm gia tăng thêm căng thẳng cho tình hình chính trị Thái Lan hiện nay, vốn đã bất ổn kể từ đầu năm 2006, khi nhóm những người trung thành với nhà Vua Thái Lan, những người dân thành thị và các nhà hoạt động của các nghiệp đoàn, tự xưng là Liên minh nhân dân vì dân chủ (PAD), bắt đầu các cuộc biểu tình chống lại Thủ tướng Thaksin khi đó do tố cáo ông đã tham nhũng.
Các cuộc biểu tình không ngớt, được nhà tài phiệt truyền thông Sondhi Limthongkul và 4 nhân vật khác dẫn đầu, đã dẫn đến cuộc đảo chính quân sự lật đổ ông Thaksin. Hội đồng tư vấn kêu gọi một cuộc bầu cử vào tháng 12/2007, và liên minh đảng Sức mạnh Nhân dân của ông Samak với 5 đảng khác đã giành chiến thắng.
Chiến thắng của ông Samak châm ngòi cho một loạt các cuộc biểu tình mới của PAD, những người tố cáo ông Samak là người uỷ nhiệm cho ông Thaksin, người đã bay sang Anh để tránh các cáo buộc tham nhũng.
Ông Samak là người đam mê nấu ăn, và là một đầu bếp nổi tiếng trên truyền hình. Trong ảnh đích thân ông đi chọn đồ nấu ăn cho các nhân viên sứ quán Thái Lan tại Philippines hồi tháng 5 vừa qua.
Trong tình hình đó, ông Samak tuyên bố quyết không từ chức hay kêu gọi một cuộc bầu cử sớm. Chính vì vậy mà nhiều người đã tin rằng phán quyết của toà án có thể mở cho ông cơ hội có một lối thoát trong thể diện.
Ông Kuthep Saikrajang, người phát ngôn của đảng ông Samak cho biết, tất cả các thành viên trong đảng đã nhất trí tái đề cử ông Samak trong Quốc hội với tư cách là ứng viên thủ tướng. Tuy nhiên, người phát ngôn nói thêm, quyết định cuối cùng phụ thuộc vào ông Samak và các đảng khác thuộc liên minh cầm quyền.
Hiện chưa rõ động thái trên có vi phạm Hiến pháp Thái Lan hay không. Tuy nhiên, động thái như thế này có thể “gây hấn” đối với những người ủng hộ Liên minh nhân dân vì dân chủ. Hiện không có dấu hiệu nào cho thấy những người ủng hộ Liên minh sẽ rời bỏ dinh thủ tướng mà họ đang bao vây.
Những người biểu tình tuyên bố sẽ vẫn tiếp tục bao vây dinh thủ tướng.
“Ông Samak đã bị toà án phế truất, nhưng không có gì đảm bảo là ông ấy sẽ không trở lại trong vài ngày tới. Vì vậy các cuộc biểu tình của chúng tôi vẫn tiếp tục”, phát ngôn viên của Liên minh, Suriyasai Katasila, cho biết.
Ngoài phán quyết trên của toà án, ông Samak hiện cũng đang phải đối mặt với những vấn đề pháp lý khác. Uỷ ban bầu cử Thái Lan đã cho rằng đảng của ông Samak phải bị giải tán vì đã gian lận bầu cử. Ông Samak cũng phải đối mặt với một vụ kiện tụng liên quan đến tội phỉ báng và có khả năng cộng thêm 3 cáo buộc tham nhũng nữa.
Phan Anh
Theo AP